Hoofdstuk 1: Het Spaanse Wereldrijk
1.1 : Varen voorbij de horizon
Peperdure handel
Europa had in de Middeleeuwen rond de Middellandse Zee contact met Arabieren.
Producten zoals specerijen en zijde waren erg populair in Europa, maar ze waren erg duur:
op zo’n route over het land verzorgde een handelaar telkens een aparte etappe van de
handelsreis. Als hij zijn gedeelte van de route had voltooid, verkocht hij zijn producen aan
een volgende handelaar. Hierdoor stegen de prijzen. De adel wilde deze specerijen wel
kopen om erover op te scheppen. De Europeanen besloten deze tussenhandel uit te
schakelen en ze gingen op zoek naar een zeeroute.
Portugese ontdekkingsreizen
De Portugese prins Hendrik de Zeevaarder zorgde in de vijftiende eeuw voor geld en
schepen om ontdekkingsreizen te maken. De zeevaarders trokken langs Afrika, waar forten
werden gesticht met vers voedsel en water. Kaap de Goede Hoop en Vasco da Gama werden
ontdekt. Daardoor had Portugal een route naar de bron van specerijen, de Carreira da India.
Spanje volgt Portugal
In 1492 volgden de Spaanse koning Ferdinand en zijn vrouw Isabella de Portugezen. De
zeevaarder Chrisstoffel Columbus kreeg Spaanse steun om een zeeroute te ontdekken naar
Indië, westwaarts. Maar wat Toscanelli, een wetenschapper, niet wist, is dat er nog een
continent tussen Indië en Europa lag! Door de vele ontdekkingstochten verbeterde de
navigatiemiddelen.
Columbus’ succes
In 1492 vertrok Columbus met drie schepen. Hij zag in oktober land, noemde inwoners
indianen en doopte het gebied tot San Salvador. In het einde van dat jaar vertrok hij weer
terug naar Spanje om te vertellen dat dit Spanje veel rijkdom zou geven.
Begrippen 1.1
Begrip Betekenis
Carreira da India De 16.000 km lange route van Portugal naar Indië.
, 1.2: Spanje verovert Amerika
Conquistadores
Nadat Columbus de Nieuwe Wereld had ontdekt, trokken Conquistadores (veroveraars) de
binnenlanden in. Ze bezetten gebieden, en wonnen makkelijk de strijd tegen de indianen,
want ze hadden harnassen, paarden, vuurwapens en ijzeren zwaarden. Ook sloten de
Spanjaarden bondgenootschappen met sommige volken om andere indianen te overwinnen.
Azteken
In Mexico leefden in deze tijd de Azteken, die in deze tijd het machtigst waren daar. De
Spanjaarden waren erg onder de indruk over de steden daar: de steden dreven op water,
tempels staken boven de steden uit, er werd veel gehandeld, ze maakten veel voorwerpen.
Maar vooral het geloof van de Azteken was bijzonder: ze offerden mensenharten aan hun
goden. In 1519 kwam dit volk in aanraking met Hernán Cortés en zijn 500 soldaten, die heel
erg leuk op Azteekse god Quelzalcoatl. Hernán werd met veel eerbied ontvangen. De
Spanjaarden versloegen de Azteken in 1521.
Inca’s
Aan West-Zuid-Amerika was een rijk: de Inca’s. Om dit te besturen was er een communi-
catiesysteem. Koeriers spoedden langs lange, verharde wegen naar het bestuurdscetrum
Cuzco. De Inca’s beschouwden de zon (hoofdgod en voorvader) en maan als goden. Het Inca-
opperhoofd was de politieke en godsdienstige leider.
Pizarro overwint het Incarijk
De Spaanse Francesco Pizarro legde het eerste contact met de Inca’s. Hij wilde de leider,
Atahualpa, ontmoeten zonder wapens. Atahualpa had voorspeld dat bebaarde mannen van
overzee zouden komen om zijn volk te vernietigen. Dit gebeurde ook. Pizarro nam Atahualpa
gevangen en werd uiteindelijk vermoord. Pizarro overwon gemakkelijk het hele Incarijk.
Begrippen 1.2
Begrip Betekenis
Conquistadores Spaanse avonturiers die in naam van de koning grote delen van Amerika
in bezit namen en indiaanse volkeren onderwierpen.
Azteken Machtig indianenvolk dat leefde in het huidige Mexico; bouwde
hoogstaande beschaving op.
Inca’s Indianenvolk in Zuid-Amerika (het huidige Peru) dat een groot en
machtig rijk had opgebouwd.
1.1 : Varen voorbij de horizon
Peperdure handel
Europa had in de Middeleeuwen rond de Middellandse Zee contact met Arabieren.
Producten zoals specerijen en zijde waren erg populair in Europa, maar ze waren erg duur:
op zo’n route over het land verzorgde een handelaar telkens een aparte etappe van de
handelsreis. Als hij zijn gedeelte van de route had voltooid, verkocht hij zijn producen aan
een volgende handelaar. Hierdoor stegen de prijzen. De adel wilde deze specerijen wel
kopen om erover op te scheppen. De Europeanen besloten deze tussenhandel uit te
schakelen en ze gingen op zoek naar een zeeroute.
Portugese ontdekkingsreizen
De Portugese prins Hendrik de Zeevaarder zorgde in de vijftiende eeuw voor geld en
schepen om ontdekkingsreizen te maken. De zeevaarders trokken langs Afrika, waar forten
werden gesticht met vers voedsel en water. Kaap de Goede Hoop en Vasco da Gama werden
ontdekt. Daardoor had Portugal een route naar de bron van specerijen, de Carreira da India.
Spanje volgt Portugal
In 1492 volgden de Spaanse koning Ferdinand en zijn vrouw Isabella de Portugezen. De
zeevaarder Chrisstoffel Columbus kreeg Spaanse steun om een zeeroute te ontdekken naar
Indië, westwaarts. Maar wat Toscanelli, een wetenschapper, niet wist, is dat er nog een
continent tussen Indië en Europa lag! Door de vele ontdekkingstochten verbeterde de
navigatiemiddelen.
Columbus’ succes
In 1492 vertrok Columbus met drie schepen. Hij zag in oktober land, noemde inwoners
indianen en doopte het gebied tot San Salvador. In het einde van dat jaar vertrok hij weer
terug naar Spanje om te vertellen dat dit Spanje veel rijkdom zou geven.
Begrippen 1.1
Begrip Betekenis
Carreira da India De 16.000 km lange route van Portugal naar Indië.
, 1.2: Spanje verovert Amerika
Conquistadores
Nadat Columbus de Nieuwe Wereld had ontdekt, trokken Conquistadores (veroveraars) de
binnenlanden in. Ze bezetten gebieden, en wonnen makkelijk de strijd tegen de indianen,
want ze hadden harnassen, paarden, vuurwapens en ijzeren zwaarden. Ook sloten de
Spanjaarden bondgenootschappen met sommige volken om andere indianen te overwinnen.
Azteken
In Mexico leefden in deze tijd de Azteken, die in deze tijd het machtigst waren daar. De
Spanjaarden waren erg onder de indruk over de steden daar: de steden dreven op water,
tempels staken boven de steden uit, er werd veel gehandeld, ze maakten veel voorwerpen.
Maar vooral het geloof van de Azteken was bijzonder: ze offerden mensenharten aan hun
goden. In 1519 kwam dit volk in aanraking met Hernán Cortés en zijn 500 soldaten, die heel
erg leuk op Azteekse god Quelzalcoatl. Hernán werd met veel eerbied ontvangen. De
Spanjaarden versloegen de Azteken in 1521.
Inca’s
Aan West-Zuid-Amerika was een rijk: de Inca’s. Om dit te besturen was er een communi-
catiesysteem. Koeriers spoedden langs lange, verharde wegen naar het bestuurdscetrum
Cuzco. De Inca’s beschouwden de zon (hoofdgod en voorvader) en maan als goden. Het Inca-
opperhoofd was de politieke en godsdienstige leider.
Pizarro overwint het Incarijk
De Spaanse Francesco Pizarro legde het eerste contact met de Inca’s. Hij wilde de leider,
Atahualpa, ontmoeten zonder wapens. Atahualpa had voorspeld dat bebaarde mannen van
overzee zouden komen om zijn volk te vernietigen. Dit gebeurde ook. Pizarro nam Atahualpa
gevangen en werd uiteindelijk vermoord. Pizarro overwon gemakkelijk het hele Incarijk.
Begrippen 1.2
Begrip Betekenis
Conquistadores Spaanse avonturiers die in naam van de koning grote delen van Amerika
in bezit namen en indiaanse volkeren onderwierpen.
Azteken Machtig indianenvolk dat leefde in het huidige Mexico; bouwde
hoogstaande beschaving op.
Inca’s Indianenvolk in Zuid-Amerika (het huidige Peru) dat een groot en
machtig rijk had opgebouwd.
