JURISTEN IN DE
RECHTSSTAAT
HET TENTAMEN
, WEEK 1
DE DEMOCRATISCHE RECHTSSTAAT
ACTUALITEIT: TOESLAGENAFFAIRE
- RACISME DOOR DE OVERHEID
,De rechtsstaat
• Rechtsstaat: de staat is gebonden aan het recht
• Komt voort uit reactie op ancien regime
• Formele rechtsstaattheorie: de materiële inhoud van wetten speelt geen rol, het is voldoende dat de wetten
juiste wijze tot stand zijn gekomen > autoritair regime mogelijk
• Materiële rechtsstaattheorie: de materiële inhoud moet aan bepaalde eisen voldoen > mensenrechten ( in de
dikste versie sociale grondrechten)
• 4 kenmerken: legaliteitsbeginsel, trias politica, onafhankelijke rechtspraak, grondrechten
• Spanning tussen wet en werkelijkheid: handhaving van regels is lastig bij onverwachte gebeurtenissen (situa
met asielzoekers). Het schort aan goede opvang terwijl dit wel in verdragen is vastgelegd
• Spanning tussen wet en recht: de wet kan onrechtvaardig zijn (nazi-Duitsland)
, Reader
• EVENWICHT IN DE RECHTSSTAAT
• Er moet een zorgvuldige wisselwerking zijn tussen de instituties
• Geen primaat van staatsmachten. Rechter heeft niet het laatste woord > na een uitspraak kan de wetgever
wijzigen
• Niet alleen machtenscheiding maar ook machtenspreiding: tegenwicht, elkaars grenzen in de gaten houden
• Moet het beter? De spelregels liggen niet vast, er moet wel altijd sprake zijn van terughoudendheid en contro
RECHTSSTAAT
HET TENTAMEN
, WEEK 1
DE DEMOCRATISCHE RECHTSSTAAT
ACTUALITEIT: TOESLAGENAFFAIRE
- RACISME DOOR DE OVERHEID
,De rechtsstaat
• Rechtsstaat: de staat is gebonden aan het recht
• Komt voort uit reactie op ancien regime
• Formele rechtsstaattheorie: de materiële inhoud van wetten speelt geen rol, het is voldoende dat de wetten
juiste wijze tot stand zijn gekomen > autoritair regime mogelijk
• Materiële rechtsstaattheorie: de materiële inhoud moet aan bepaalde eisen voldoen > mensenrechten ( in de
dikste versie sociale grondrechten)
• 4 kenmerken: legaliteitsbeginsel, trias politica, onafhankelijke rechtspraak, grondrechten
• Spanning tussen wet en werkelijkheid: handhaving van regels is lastig bij onverwachte gebeurtenissen (situa
met asielzoekers). Het schort aan goede opvang terwijl dit wel in verdragen is vastgelegd
• Spanning tussen wet en recht: de wet kan onrechtvaardig zijn (nazi-Duitsland)
, Reader
• EVENWICHT IN DE RECHTSSTAAT
• Er moet een zorgvuldige wisselwerking zijn tussen de instituties
• Geen primaat van staatsmachten. Rechter heeft niet het laatste woord > na een uitspraak kan de wetgever
wijzigen
• Niet alleen machtenscheiding maar ook machtenspreiding: tegenwicht, elkaars grenzen in de gaten houden
• Moet het beter? De spelregels liggen niet vast, er moet wel altijd sprake zijn van terughoudendheid en contro
