Samenvatting Genetica en evolutie EDR ethologie DIERGENEESKUNDE UGENT

Genetica en evolutie
Aanpassingen van gedrag;
 Ontogenese en leerprocessen
 Fylogenese  genetisch geheugen

Studie van determinanten:
 Is moeilijk
o Genotype  zorgen voor het coderen van een bepaald enzym
o Enzymen  laat op zijn beurt een bepaald biochemisch proces
toe
o Cel metabolisme, cel functie en ontwikkeling  beïnvloeden
o Fysiologische ontwikkeling
o Gedrag
 Selectie van delen van gedragssequenties of eigenschappen van
gedrag
o Makkelijk indien milieu-invloed klein is
 Genetische onderbouw voor gedrag is meestal multifactorieel
 Pleiotropische effecten

Switch genes:
 Genen die instaan voor de keuzes tussen twee mogelijke
alternatieven in de ontwikkeling
 Beheersen het al dan niet optreden van één van de 2
 3 mogelijke invloeden
o Gedragspatroon
o Gedragssequentie
o Normen die het optreden van een aantal
gedragingen besturen

Voorbeeld hygiëne bijen:
 Koningin legt eieren in de cel
 Op de cel komt een dekseltje zodat de larven
zich veilig voelen
o Soms sterven de larven, kunnen nou
eenmaal niet allemaal overleven
 De deksel verwijderen en dode dieren
verwijderen
o 2 gedragingen waarbij de ene kolonie het
wel doet en de andere niet
 Combinatie van gameten zorgt voor verschillende genotypes in de
bijen

Voorbeeld gedragspatroon:
 Cryptomerie bij eenden
o De twee rassen vertonen het gedrag niet, de hybriden
vertonen het wel

, Voorbeeld gedragssequentie:
 De volgorde van verschillende baltsgedragingen
kan veranderen terwijl het gedragspatroon zelf niet
verandert

Normen die het optreden van een aantal gedragingen besturen:
 Verandering van niveau van motivatie en homeostase
o Hogere en lagere frequentie
o Inhibitie bepaalde delen gedrag  honden die niet blaffen
 Bijvoorbeeld het selecteren van minder agressie

Algemene modaliteit:
 Worden geselecteerd voor meer of minder ‘emotionaliteit’,
’temperament’ en ‘locomotie’  voorbeelden
 Gedragspatronen zijn hetzelfde, maar verschillen in intensiteit
o Bv. temperament

Erfelijkheidsgraad:
 Ook wel heritabiliteit
 Mate waarin fenotypische variabiliteit kan uitgelegd worden door
genetische variabiliteit
 Maat voor variatie in de populatie voor een bepaald kenmerk
 Aanduiding van de mogelijkheid voor selectie daarop

Heritabiliteit:
 Momentopname
 Mate waarin fenotypische variabiliteit kan
uitgelegd worden door genetische variabiliteit
 Maar voor variatie in de populatie voor een
bepaald kenmerk
 Aanduiding van de mogelijkheid voor selectie
daarop
 Slaat op de populatie, niet op één individu
 Is geen verklaring voor verschillen in
kenmerken tussen populaties
 Wil niet zeggen dat er geen milieu-invloeden kunnen zijn voor een
kenmerk
 Niet nauwkeurig
 Niet te verwarren met erfelijkheid


Erfelijkheidsgraad:
 Mate waarop je kan selecteren voor een kenmerk

Erfelijk:
 Eigenschap die je kan doorgeven aan je kind
 Via genetica
Selectieproeven:
 Vooruitgang dierlijke productie