Samenvatting EDR H3 ontogenie enthologie DIERGENEESKUNDE UGENT

Ontogenie
Algemeen:
 Aanpassing van organismen aan hun fysische en sociale milieu
o Ontogenese
o Fylogenese
 Levensduur en biologische complexiteit bepaalt verhouding van
beide met betrekking tot invloed op gedrag
 Genen in milieu  ontwikkelingsstadium 1  ontwikkelingsstadium
2
 Sommige jeugdervaringen hebben levenslange en definitieve
invloed
 Epigenetica  hoe genen tot expressie komen en verandert op basis
van milieu en gedrag

Complexe gedragingen moeten geleerd worden!

Voorbeeld muis en slang:
 Sommige gewoontes zijn genetisch aangelegd en niet
aangeleerd
 Het geluid van een rattelslang zorgt ervoor dat de muis
gaat springen om weg te komen
 Als de rat dit had moeten leren door leerprocessen had de
muis het niet overleefd, dit was al genetisch bepaald

Voorbeeld leeuwen en buffel:
 Tijdens het jagen gaan welpen aan de snuit van de
buffel bijten
 Hierdoor krijgt de buffel geen lucht
 Ook gaan ze aan de achterhand van de buffel
hangen om hem te immobiliseren
 Dit is aangeleerd door de ouders  de jongen gaan
mee jagen en zien dit de ouders doen. Hierdoor
leren ze dit

Nature-nurture debat:
 Discussie tussen behavioristen en ethologen
 Behavioristen
o Ontwikkeling van gedrag door leerprocessen
 Ethologen
o Ontwikkelen van gedrag genetisch bepaald
 Conclusie  het is een interactie van beide

Kritiek op dichotomie ‘instinct vs. aangeleerd’:
 Complexe interactie tussen genetisch materiaal en intern/extern
milieu gedurende ontogenese
 Andere milieu-invloeden dan alleen leerprocessen
o Prenataal

, o Postnataal
 Kritiek op Kaspar Hauser proeven
Isolatieproef (Kaspar Hauser):
 Deprivatie-experimenten
 Proeven bij dieren om te kijken wat aangeboren en wat aangeleerd
was
o Zelfs tijdens isolatie kan het dier zichzelf nog steeds
waarnemen
o Proprioceptieve prikkels zijn mogelijk  akoestische, visuele
en olfactorische
 Sociale isolatie  gedrag dat optreedt is aangeboren
 Vondeling uit 1828, problemen met taal, sociaal aanvaardbaar
gedrag
o Mentale achterstand is heel het leven gebleven


Krtiek op efficiëntie van isolatieproeven:
 Zelfperceptie  trail and error  beter worden of niet
 Overdracht van informatie tussen contexten
 Alternatieve compensatieprocessen  kunnen onderbroken
processen nog gecompenseerd worden op later leeftijd?

Maturatie:
 Rijping  gedragsveranderingen bepaald door de groei van het
organisme
 Zenuw-, spier en hormonaal stelsel
 Bepaalt optreden/ verdwijnen gedragspatronen en gevoelige
periodes
o Accuraatheid van het pikgedrag van kuikentjes
 Socialisatie kan het hersenstelsel meer opnemen

Voorbeeld accuraatheid van pikgedrag:
 Predispositie (aanleg) voor pikken naar contrasterende
voorwerpen
 Dag 1  zijn nog niet helemaal correct, maar je kan zien
dat ze in de richting gaan
 Dag 4  accuraatheid is enorm verandert
 C + D kapje met prisma wat het brandpunt vertekend. 
de target niet geraakt maar de accuraatheid verandert wel

Neotenie:
 Behoudt van kenmerken typisch voor juveniel stadium tijdens de
adulte fase
 Bv. spinnen van een kat  eigenlijk alleen voor jongen, maar
volwassen dieren doen het o ok

Regressie:
 Tijdens volwassen stadium treedt opnieuw gedrag uit de jeugd op
 Bv. bij alzheimer