Literatuur kennistoets OWE6&7
Thema Percentage vragen
in de toets (%)
Vernevelen 5
Voortplantingsstelsel 8
Pre- en perinatale periode
6
Groei en ontwikkeling zuigelingenperiode
10
Groei en ontwikkeling peuterperiode
5
Groei en ontwikkeling basisschoolperiode
10
Groei en ontwikkeling adolescentieperiode
10
Reumatische aandoeningen
5
Angststoornissen 5
Ontstekingen in de darm 5
Colontumoren 6
Stomazorg 4
Nieren en urinewegen - anatomie/fysiologie
7
Aandoeningen aan de nieren 7
Hormonaal stelsel - hypofunctie - diabetes mellitus 10
INTERNE GENEESKUNDE
3.3.1: reumatoïde artritis
= chronisch reuma; begint vaak op jonge leeftijd.
Oorzaak onbekend; gewrichtssmeer neemt toe, waardoor zwelling optreedt, wat tot
degeneratie van bot en kraakbeen leidt. (waarom -> onduidelijk, genetica speelt mee)
Symptomen: gewrichtsontstekingen, algehele malaise, klamme/dove extremiteiten,
zwellingen, roodheid, pijn, stijfheid van gewrichten, vervormingen gewrichten (later stadium)
Onderzoek: immuunglobulinen opsporen in het bloed, röntgenonderzoek voor afwijkingen
botten/gewrichten, ACR-criteria meten.
Behandeling: symptomatische behandeling in 3 onderdelen:
- Basisbehandeling: rust/belasting verminderen, oefentherapie voor gewrichten,
ontstekingsremmende pijnstillers.
- Specifiek medicamenteuze behadeling: antimalariamiddelen, goudzouten,
penicillamine, corticosteroïden, cytostatica.
- Chirurgische behandeling: synovectomie (verwijdering gewrichtsvlies),
kunstgewrichten inbrengen, artroplastieken, artodese (vastzetten gewrichten)
,Complicaties: nieraandoeningen, neurologische syndromen (carpaletunnelsyndroom),
kniekuilcyste, iatrogene complicaties (a.d.h.v. de medicatie).
3.5 Arthrosis deformans (Artrose)
= niet-ontstekingsreactie waarbij gewrichtskraakbeen wordt vervangen door bot; wordt bij
vrijwel iedere oudere aangetroffen.
Oorzaak: normaal ouderdomsverschijnsel, voorafgaand trauma bij en jongere, extreem
overgewicht of onregelmatigheden in het gewricht.
Symptomen: “zand in het gewricht”, startpijn (pijn bij eerste beweging v/h gewricht), rustpijn,
stijfheid.
Onderzoek: labonderzoek op verhoogd BSE (ontsteking of niet), röntgenfoto om versmalde
gewrichtsspleten te zien.
Behandeling: voorkomen overbelasting, leefstijladviezen (om evt. af te vallen),
fysiotherapie, pijnstilling (salicylaten), corticosteroïden.
3.9.1 Osteoporose
= verlaging kalkgehalte in het skelet met verzakking van de botten (en evt. breuken) als
gevolg.
Oorzaak: aan-/afwezigheid geslachtshormonen en mobiliteit, lage calciuminname,
kinderloosheid, tabak- of alcoholverbruik, genetica)
Symptomen: patiënt wordt kleiner, verkrommingen, pijn, spontane fracturen.
Onderzoek: röntgenonderzoek (hoe minder kalk in het bot, hoe minder je het bot ziet op de
foto), verhoogde calciumuitscheiding via nieren, meten van de botmassa.
Behandeling: oestrogeensubstitutie, anabole steroïde (stimuleren botaanmaak), extra
inname calcium en vitamine D, fysiotherapie.
8.7.1 Ontstekingen dunne darm
Oorzaak: virussen, bacteriën, toxinen, toxische stoffen en cytostatica.
- Bacterieel: salmonella, shigella.
- Viraal: hepatitis, polio, viraal endotoxine (buikgriep).
- Toxisch: stafylokokken (bij bedorven voedsel/drank) -> voedselvergiftiging).
Symptomen: misselijkheid, braken, buikkrampen, diarree, drukgevoelige buik, koorts,
uitdroging
Onderzoek: bloedonderzoek: verhoogde BSE, verlaagd vitaminegehalte.
Röntgenonderzoek; veranderingen in het slijmvlies waarnemen, biopsie.
Behandeling: bedrust, medicatie, corticosteroïden (om de rest van de medicatie te kunnen
laten opnemen), operatieve therapie.
Complicaties: perforatie buikwand, stenose -> ileus, vorming infiltraten, fistelvorming,
rectumstricturen, gewrichtsklachten, oogverschijnselen.
, Idiopathische ontsteking (Crohn): heeft een onbekende oorzaak; ontstoken darmwand met
rustige en actieve fasen. Leidt tot verdikkingen en verlittekening van de darmwand,
uitgezette lymfebanen -> het slijmvlies ontvangt steeds minder voedingsstoffen.
8.8.1 Ontstekingen dikke darm
- Colitis ulcerosa
- Diverticulitus
Colitis Ulcerosa = ontsteking aan het colonslijmvlies
Symptomen: gering bloedverlies, diarree met bloed/slijm/pus, pijnlijke/opgezette buik,
krampende aandranggevoelens, koorts, vermagering.
Onderzoek: rectoscopie, röntgenonderzoek (op de foto zie je geen slijmvliesplooien meer,
maar een glad colon).
Behandeling: bedrust, handhaven voedingstoestand, vocht/bloed toedienen,
corticosteroïden, zetpil, sulfasalazine, operatieve behandeling.
Complicaties: toxisch megacolon (evt. darmperforatie), ernstig bloedverlies,
oog-/huid-/gewrichtsaandoeningen, carcinoomontwikkeling.
Diverticulitis = uitstulpingen in het darmslijmvlies (met ontsteking hieraan) door een te hoge
druk in het colon.
Symptomen: vage pijn (links) in onderbuik, darmbloedingen, wisselend ontlastingspatroon.
Onderzoek: röntgencontrastonderzoek (uitstulpingen worden zichtbaar), CT-scan,
sigmoïdscopie.
Behandeling: (heeft in principe geen behandeling nodig), evt.: laxeermiddelen, vezelrijke
voeding toedienen, antibiotica.
Complicaties: bloeding, stenosevorming, perforatie, abcesvorming.
8.8.4 Maligne tumoren (in het colon)
= kwaadaardige tumoren
Oorzaak: vezelarme voeding (galzuren worden dan sneller omgezet in stoffen die
carcinogeen werkend zijn), adenomen (goedaardige tumoren).
Symptomen hangen af van de plek van de tumor.
Onderzoek: röntgenonderzoek, endoscopie, bloedonderzoek (op aanwezigheid van
hemoglobine in de darmen.
Stadiumindeling: A: doorgroei beperkt / geen kliermetastasen, B: doorgroei/ geen
kliermetastasen, C: lymfekliermetastasen aanwezig, D: metastasen op afstand (vaak lever).
Behandeling: operatief verwijderen tumor, palliatieve zorg.
9.1.1 Anatomie van de nier
Liggen aan beide kanten van de wervelkolom.
Thema Percentage vragen
in de toets (%)
Vernevelen 5
Voortplantingsstelsel 8
Pre- en perinatale periode
6
Groei en ontwikkeling zuigelingenperiode
10
Groei en ontwikkeling peuterperiode
5
Groei en ontwikkeling basisschoolperiode
10
Groei en ontwikkeling adolescentieperiode
10
Reumatische aandoeningen
5
Angststoornissen 5
Ontstekingen in de darm 5
Colontumoren 6
Stomazorg 4
Nieren en urinewegen - anatomie/fysiologie
7
Aandoeningen aan de nieren 7
Hormonaal stelsel - hypofunctie - diabetes mellitus 10
INTERNE GENEESKUNDE
3.3.1: reumatoïde artritis
= chronisch reuma; begint vaak op jonge leeftijd.
Oorzaak onbekend; gewrichtssmeer neemt toe, waardoor zwelling optreedt, wat tot
degeneratie van bot en kraakbeen leidt. (waarom -> onduidelijk, genetica speelt mee)
Symptomen: gewrichtsontstekingen, algehele malaise, klamme/dove extremiteiten,
zwellingen, roodheid, pijn, stijfheid van gewrichten, vervormingen gewrichten (later stadium)
Onderzoek: immuunglobulinen opsporen in het bloed, röntgenonderzoek voor afwijkingen
botten/gewrichten, ACR-criteria meten.
Behandeling: symptomatische behandeling in 3 onderdelen:
- Basisbehandeling: rust/belasting verminderen, oefentherapie voor gewrichten,
ontstekingsremmende pijnstillers.
- Specifiek medicamenteuze behadeling: antimalariamiddelen, goudzouten,
penicillamine, corticosteroïden, cytostatica.
- Chirurgische behandeling: synovectomie (verwijdering gewrichtsvlies),
kunstgewrichten inbrengen, artroplastieken, artodese (vastzetten gewrichten)
,Complicaties: nieraandoeningen, neurologische syndromen (carpaletunnelsyndroom),
kniekuilcyste, iatrogene complicaties (a.d.h.v. de medicatie).
3.5 Arthrosis deformans (Artrose)
= niet-ontstekingsreactie waarbij gewrichtskraakbeen wordt vervangen door bot; wordt bij
vrijwel iedere oudere aangetroffen.
Oorzaak: normaal ouderdomsverschijnsel, voorafgaand trauma bij en jongere, extreem
overgewicht of onregelmatigheden in het gewricht.
Symptomen: “zand in het gewricht”, startpijn (pijn bij eerste beweging v/h gewricht), rustpijn,
stijfheid.
Onderzoek: labonderzoek op verhoogd BSE (ontsteking of niet), röntgenfoto om versmalde
gewrichtsspleten te zien.
Behandeling: voorkomen overbelasting, leefstijladviezen (om evt. af te vallen),
fysiotherapie, pijnstilling (salicylaten), corticosteroïden.
3.9.1 Osteoporose
= verlaging kalkgehalte in het skelet met verzakking van de botten (en evt. breuken) als
gevolg.
Oorzaak: aan-/afwezigheid geslachtshormonen en mobiliteit, lage calciuminname,
kinderloosheid, tabak- of alcoholverbruik, genetica)
Symptomen: patiënt wordt kleiner, verkrommingen, pijn, spontane fracturen.
Onderzoek: röntgenonderzoek (hoe minder kalk in het bot, hoe minder je het bot ziet op de
foto), verhoogde calciumuitscheiding via nieren, meten van de botmassa.
Behandeling: oestrogeensubstitutie, anabole steroïde (stimuleren botaanmaak), extra
inname calcium en vitamine D, fysiotherapie.
8.7.1 Ontstekingen dunne darm
Oorzaak: virussen, bacteriën, toxinen, toxische stoffen en cytostatica.
- Bacterieel: salmonella, shigella.
- Viraal: hepatitis, polio, viraal endotoxine (buikgriep).
- Toxisch: stafylokokken (bij bedorven voedsel/drank) -> voedselvergiftiging).
Symptomen: misselijkheid, braken, buikkrampen, diarree, drukgevoelige buik, koorts,
uitdroging
Onderzoek: bloedonderzoek: verhoogde BSE, verlaagd vitaminegehalte.
Röntgenonderzoek; veranderingen in het slijmvlies waarnemen, biopsie.
Behandeling: bedrust, medicatie, corticosteroïden (om de rest van de medicatie te kunnen
laten opnemen), operatieve therapie.
Complicaties: perforatie buikwand, stenose -> ileus, vorming infiltraten, fistelvorming,
rectumstricturen, gewrichtsklachten, oogverschijnselen.
, Idiopathische ontsteking (Crohn): heeft een onbekende oorzaak; ontstoken darmwand met
rustige en actieve fasen. Leidt tot verdikkingen en verlittekening van de darmwand,
uitgezette lymfebanen -> het slijmvlies ontvangt steeds minder voedingsstoffen.
8.8.1 Ontstekingen dikke darm
- Colitis ulcerosa
- Diverticulitus
Colitis Ulcerosa = ontsteking aan het colonslijmvlies
Symptomen: gering bloedverlies, diarree met bloed/slijm/pus, pijnlijke/opgezette buik,
krampende aandranggevoelens, koorts, vermagering.
Onderzoek: rectoscopie, röntgenonderzoek (op de foto zie je geen slijmvliesplooien meer,
maar een glad colon).
Behandeling: bedrust, handhaven voedingstoestand, vocht/bloed toedienen,
corticosteroïden, zetpil, sulfasalazine, operatieve behandeling.
Complicaties: toxisch megacolon (evt. darmperforatie), ernstig bloedverlies,
oog-/huid-/gewrichtsaandoeningen, carcinoomontwikkeling.
Diverticulitis = uitstulpingen in het darmslijmvlies (met ontsteking hieraan) door een te hoge
druk in het colon.
Symptomen: vage pijn (links) in onderbuik, darmbloedingen, wisselend ontlastingspatroon.
Onderzoek: röntgencontrastonderzoek (uitstulpingen worden zichtbaar), CT-scan,
sigmoïdscopie.
Behandeling: (heeft in principe geen behandeling nodig), evt.: laxeermiddelen, vezelrijke
voeding toedienen, antibiotica.
Complicaties: bloeding, stenosevorming, perforatie, abcesvorming.
8.8.4 Maligne tumoren (in het colon)
= kwaadaardige tumoren
Oorzaak: vezelarme voeding (galzuren worden dan sneller omgezet in stoffen die
carcinogeen werkend zijn), adenomen (goedaardige tumoren).
Symptomen hangen af van de plek van de tumor.
Onderzoek: röntgenonderzoek, endoscopie, bloedonderzoek (op aanwezigheid van
hemoglobine in de darmen.
Stadiumindeling: A: doorgroei beperkt / geen kliermetastasen, B: doorgroei/ geen
kliermetastasen, C: lymfekliermetastasen aanwezig, D: metastasen op afstand (vaak lever).
Behandeling: operatief verwijderen tumor, palliatieve zorg.
9.1.1 Anatomie van de nier
Liggen aan beide kanten van de wervelkolom.
