Samenvatting Inleiding In Het Publiekrecht (SIREP9IPU1)

Samenvatting Strafrecht, Staatsrecht en Europees recht
Strafrecht
Wat is strafrecht?
Materieel strafrecht
- Welke menselijke gedragingen zijn strafbaar
- Welke sanctie dient te volgen?
o Voornamelijk wetboek van strafrecht

Formeel strafrecht
- Bevat voorschriften die omschrijven hoe de strafrechtelijke procedure dient plaats te vinden
o Strafprocesrecht
o Wetboek van strafvordering

Commuun strafrecht
 Het algemene straf en strafprocesrecht, te vinden in het wetboek van strafrecht

Bijzonder strafrecht
 Over specifieke onderwerpen, deze staan buiten het wetboek van Strafrecht
- Wegenverkeerswet, Opiumwet, economische delicten

Doelen van het strafrecht
 Het door middel van sancties handhaven van normen die uit strafrechtelijke bepalingen
voortvloeien

Handhaving van rechtsnormen
- Strafrechttheorieën
- Monopolie van overheid
o Geweld
o Vervolging
- De ultimum remedium gedachte

Strafrechttheorieën
- Vergeldingstheorie
o Het onrecht moet worden hersteld
- Preventietheorie
o De gedachte dat met straffen van personen wordt voorkomen dat andere strafbare
feiten plegen
 Generale preventie
 Wanneer anderen zien wat er met de misdadigers gebeurt als je een
strafbaar feit pleegt  afschrikken
 Speciale preventie
 Gericht op de toekomst, misdadigers krijgt een straf waardoor hij
niet weer hetzelfde doet (afschrikking, verbetering van gedrag)

De ultimum remedium gedachte
 Het strafrecht bestaat vanuit de gedachte dat het pas moet worden toegepast als er geen
redelijke alternatieve oplossing is.




1

,Legaliteitsbeginsel in strafrecht, 5 elementen
1. Geen strafbaar feit zonder wet
 Slechts gedragingen die wettelijke strafbaar zijn gesteld, kunnen door de rechter
worden bestraft

2. Geen straf zonder wet
 Een burger mag niet worden veroordeeld als zijn gedrag niet onder een bepaalde
strafbepaling valt

3. Geen terugwerkende kracht
 Iemand mag niet veroordeeld worden voor een handeling die nog niet strafbaar was
op het moment dat het plaatsvond

4. Geen analogische redeneringen
 Duidelijke regels met wat strafbaar is en wat niet, mogen niet ‘creatief’ omgaan met
bepalingen

5. Wetten moeten duidelijk zijn (lex certa)

Structuur van een strafbaar feit
- 4 voorwaarden voor strafbaarheid
- Bestanddelen en elementen
- Delictsvormen
- Misdrijven en overtredingen

4 voorwaarden voor strafbaarheid
1. Menselijke gedraging
 Sprake van een menselijke gedraging (gewilde spierbeweging). Nalaten is ook een
gedraging
2. Delictsomschrijving
 Gedrag valt binnen de delictsomschrijving
3. Wederrechtelijkheid
 In strijd met de wet
4. Schuld

Bestanddelen
 Voorwaarden die in de wettelijke delictsomschrijving zijn terug te vinden
o Onderdelen waar de delictsomschrijving uit bestaat

Elementen
 Voorwaarden die niet in wettelijke delictsomschrijving staan (ongeschreven)
o Wederrechtelijkheid
o Schuld

Let op! Zodra wederrechtelijkheid en schuld in de delictsomschrijving staan worden het wel
bestanddelen

Delictsvormen
- Formeel en materieel recht
- Commissie en omissie recht


2

, - Gekwalificeerd en geprivilegieerd delict

Formeel recht
 Staan in de wet omschreven als een handeling een specifiek omschreven activiteit. Het
verrichten van deze handeling is strafbaar.

Materieel recht
 De handeling is niet strafbaar gesteld, maar het veroorzaken van een gevolg wel
o Zoals doodslag

Commissie recht
 Wordt in delictsomschrijving het handelen strafbaar gesteld
o Bijv. vernieling, mishandeling en moord

Omissie recht
 Wordt in delictsomschrijving het nalaten strafbaar gesteld
o Iets niet doen wat je wel had moeten doen

Gekwalificeerd delict
 Een extra bestanddeel dat strafverzwarend werkt

Geprivilegieerd delict
 Een extra bestanddeel dat straf verlichtend werkt
o Bijvoorbeeld:
 Doodslag Art 287 Sr
 Kinderdoodslag Art 290 Sr (geprivilegieerd)

Boek 1: het algemene deel
Boek 2: misdrijven
Boek 3: overtredingen

Een overtreding mag nooit worden bestraft met een gevangenisstraf, opsporingsambtenaren (politie)
hebben bij misdrijven veel meer opsporingsbevoegdheden

Opzet (dolus)
 Dader bewust van handeling en wou dit ook doen
o Ookwel --> willens en wetens handelen, terwijl men bij volledig bewustzijn was

Kleurloos opzet
- Willens en wetens de wet overtreden
o Niet van belang of hij/zij wist dat het handelen strafbaar is
o Voor opzet is niet van belang of dader kwade intenties had
 Opzet wordt in strafrecht ook wel een omschreven als kleurloos opzet




3