Tijdvak 1 t/m 3 geschiedenis havo/vwo
TIJDVAK 1: Jagers & Verzamelaars (tot 3000 voor Christus)
De levenswijze van Jagers en verzamelaars
Deze periode wordt gekenmerkt met bronnen. Ze zijn ongeschreven en primair, omdat de
schrift is nog niet uitgevonden. Dit was de Prehistorie (voor de geschiedenis). Primaire
bronnen zijn uit de tijd zelf en van mensen die er zelf bij zijn geweest.
Middel van Bestaan, de manier om in leven te blijven:
• Ze overleefde op jagen en verzamelen
• Eetbare gewassen/planten.
Het samenlevingstype was dus Jager-verzamelaars
De manier waarop de bevolking een sociaal geheel vormt.
De geschiedenis/samenleving kun je vanuit verschillende invalshoeken bestuderen:
• Politiek (hoe wordt de samenleving bestuurd)
Kleine nomadische groepen, dus geen georganiseerd bestuur.
• Economie (middel van bestaan)
Jagen en verzamelen
• Sociaal (hoe zijn de verhouding in de bevolking)
Weinig sociale verschillen, omdat ze in kleine groepen leefde dus er is geen ongelijkheid.
Strike rolverdeling tussen man en vrouw, vaste rollen.
• Cultuur (wat denken en voelen de mensen en hoe uiten zij dit?
Wetenschappers weten niet zeker.
Magische jacht- en vruchtbaarheidsrituelen en grafgiften.
Het ontstaan van de Landbouw en landbouwsamenlevingen.
11.000 voor Christus.
Begin Neolithische revolutie in de vruchtbare halve maan (Mesopotamië)
Landbouw (agrarisch): begon toen, door het klimaat van dat gebied. Er groeide veel
planten en voedsel. Nu hoefde ze niet meer te jagen.
Ze aan beginnen aan de akkerbouw (verbouwen van planten) & veeteelt (wilde dieren
temmen).
Ontwikkeling van de middelen van bestaan in de vruchtbare halve maan kwam door de
overlap van de landbouw en jagen en verzamelen, en die paste zich aan de
landbouwsamenleving cultuur.
Landbouwsamenleving/agrarische samenleving:
, Economische kant = landbouw kwam door akkerbouw en veeteelt
Politieke kant = eerst te weinig mensen voor bestuur, maar door dorpen werden toen
bestuurd door dorpsoudsten en priesters.
Sociale kant = sociale verhoudingen veranderen, Sedentaire revolutie kwam dat was een
vaste woonplaats. Dit doordat boeren moesten blijven voor hun landbouw.
Doordat sommige boeren meer hadden dan andere kwamen er sociale verschillen.
Cultureel gebied = magische rituelen, godsdiensten die richten op oogst. Veel
uitvindingen voor makkelijk leven. Zoals schrift en kalender. Voor voorraad bijhouden.
Verspreiding van de landbouw: door klimaatverandering en verspreid als een revolutie
door de wereld langzaam, ontijdig.
Het ontstaan van de eerste stedelijke gemeenschappen
Vruchtbare halve maan, daar begon neolithische revolutie. Zo gebeurde dat.
Zelf planten van zaden en houden van vee.
Ze gingen ook uitvinden om dingen te vernieuwen.
Er ontstond dus een verhoging van voedselproductie.
Hierdoor groeide dorpen, nu kunde meer mensen zich richten op andere dingen, hierdoor
ontstond de ambachten en ontstaan van de handel. Hierdoor ontstaan de steden ruim
10000de inwoners.
Stedelijke beschaving in Mesopotamië
• Landbouw: akkerbouw en veeteelt
• Ambachten (zwaarden enz.)
• Handel
- politiek
- steden werden bestuurd door koning en priesters
• Steden groeiden uit tot rijken (stadstaten)
Sociaal
• Grote groepen mensen
• Sociaal verschillen: hiërarchische opbouw van de samenleving in sociale klassen
Slaven-boeren-ambachtslieden-priesters-koning
-cultuur
Polytheïstische godsdienst met meerdere goden.
Magische rituelen in tempels
Veel uitvindingen.
Stedelijke beschaving in Egypte:
TIJDVAK 1: Jagers & Verzamelaars (tot 3000 voor Christus)
De levenswijze van Jagers en verzamelaars
Deze periode wordt gekenmerkt met bronnen. Ze zijn ongeschreven en primair, omdat de
schrift is nog niet uitgevonden. Dit was de Prehistorie (voor de geschiedenis). Primaire
bronnen zijn uit de tijd zelf en van mensen die er zelf bij zijn geweest.
Middel van Bestaan, de manier om in leven te blijven:
• Ze overleefde op jagen en verzamelen
• Eetbare gewassen/planten.
Het samenlevingstype was dus Jager-verzamelaars
De manier waarop de bevolking een sociaal geheel vormt.
De geschiedenis/samenleving kun je vanuit verschillende invalshoeken bestuderen:
• Politiek (hoe wordt de samenleving bestuurd)
Kleine nomadische groepen, dus geen georganiseerd bestuur.
• Economie (middel van bestaan)
Jagen en verzamelen
• Sociaal (hoe zijn de verhouding in de bevolking)
Weinig sociale verschillen, omdat ze in kleine groepen leefde dus er is geen ongelijkheid.
Strike rolverdeling tussen man en vrouw, vaste rollen.
• Cultuur (wat denken en voelen de mensen en hoe uiten zij dit?
Wetenschappers weten niet zeker.
Magische jacht- en vruchtbaarheidsrituelen en grafgiften.
Het ontstaan van de Landbouw en landbouwsamenlevingen.
11.000 voor Christus.
Begin Neolithische revolutie in de vruchtbare halve maan (Mesopotamië)
Landbouw (agrarisch): begon toen, door het klimaat van dat gebied. Er groeide veel
planten en voedsel. Nu hoefde ze niet meer te jagen.
Ze aan beginnen aan de akkerbouw (verbouwen van planten) & veeteelt (wilde dieren
temmen).
Ontwikkeling van de middelen van bestaan in de vruchtbare halve maan kwam door de
overlap van de landbouw en jagen en verzamelen, en die paste zich aan de
landbouwsamenleving cultuur.
Landbouwsamenleving/agrarische samenleving:
, Economische kant = landbouw kwam door akkerbouw en veeteelt
Politieke kant = eerst te weinig mensen voor bestuur, maar door dorpen werden toen
bestuurd door dorpsoudsten en priesters.
Sociale kant = sociale verhoudingen veranderen, Sedentaire revolutie kwam dat was een
vaste woonplaats. Dit doordat boeren moesten blijven voor hun landbouw.
Doordat sommige boeren meer hadden dan andere kwamen er sociale verschillen.
Cultureel gebied = magische rituelen, godsdiensten die richten op oogst. Veel
uitvindingen voor makkelijk leven. Zoals schrift en kalender. Voor voorraad bijhouden.
Verspreiding van de landbouw: door klimaatverandering en verspreid als een revolutie
door de wereld langzaam, ontijdig.
Het ontstaan van de eerste stedelijke gemeenschappen
Vruchtbare halve maan, daar begon neolithische revolutie. Zo gebeurde dat.
Zelf planten van zaden en houden van vee.
Ze gingen ook uitvinden om dingen te vernieuwen.
Er ontstond dus een verhoging van voedselproductie.
Hierdoor groeide dorpen, nu kunde meer mensen zich richten op andere dingen, hierdoor
ontstond de ambachten en ontstaan van de handel. Hierdoor ontstaan de steden ruim
10000de inwoners.
Stedelijke beschaving in Mesopotamië
• Landbouw: akkerbouw en veeteelt
• Ambachten (zwaarden enz.)
• Handel
- politiek
- steden werden bestuurd door koning en priesters
• Steden groeiden uit tot rijken (stadstaten)
Sociaal
• Grote groepen mensen
• Sociaal verschillen: hiërarchische opbouw van de samenleving in sociale klassen
Slaven-boeren-ambachtslieden-priesters-koning
-cultuur
Polytheïstische godsdienst met meerdere goden.
Magische rituelen in tempels
Veel uitvindingen.
Stedelijke beschaving in Egypte:
