Joshua Kooijman
Inleiding in opvoeding en onderwijs | Deel 2
Inhoud
Functies van onderwijs........................................................................................................2
Ouderbetrokkenheid...........................................................................................................4
Opvoedstijlen....................................................................................................................9
Ontwikkeling en opvoedingsopgave.....................................................................................10
De kinderopvang..............................................................................................................12
Verschillende soorten pedagogiek.......................................................................................14
Bronfenbrenner, Belsky & Sameroff.....................................................................................15
Veerkracht......................................................................................................................16
Beschermingsfactoren.......................................................................................................17
Balansmodel....................................................................................................................19
Diagnostische cyclus.........................................................................................................20
Pedagogisch adviseren......................................................................................................21
Kindermishandeling..........................................................................................................23
1
,Functies van onderwijs
Gert Biesta, 4 functies onderwijs
- Kwalificatie > kennis en skills (vaardigheden die je verwerft)
- Differentiatie > naar eigen vermogen een plek verwerven
Selectie > cito
Allocatie > het geeft je recht (545 naar vwo)
- Socialisatie > representatie van cultuur en tradities (pedagogische functie)
- Subjectivicatie > bestaan van een kind, over de vrijheid, ze moeten zijn als een volwassen
Kwalificatie
Functie van toetsing
- Summatief: aan het einde van het leerproces, resultaten tellen mee
- Formatief: tijdens het leerproces, gericht op bijsturing
Kwaliteit van toetsen
- Validiteit: de toets meet wat het beoogt te meten
- Betrouwbaarheid: leerling haalt steeds dezelfde uitslag als een toets herhaald wordt
Differentiatie > selectie en allocatie
Prestatiedruk (Dopmeijer)
- Druk die iemand zichzelf oplegt of opgelegd voelt, en het ongemak dat een student daarbij
ervaart.
Socialisatie
- Vorming tot burger én persoon (identiteit, representatie van culturen, tradities en
praktijken)
- Belangrijk voor integratie en sociale cohesie in de samenleving
- Gebeurt bewust en onbewust
Voorbeelden
- Les burgerschap, uitleggen van de klassenregels, les anti-pesten (bewust)
- Verborgen curriculum (onbewust)
Probleem > normen en waarden sluiten niet altijd aan bij iedereen, hoe bereik je alle leerlingen?
Wat er nodig is:
- Aanbieden democratisch, intercultureel burgerschap
- Oprichten nieuwe school, met eigen onderwijskundige visie
- Meer doelgericht en samenhangend burgerschapsonderwijs
- Versterking expertise van leerkrachten (nascholing)
Subjectivicatie
- Omgaan met volwassen vrijheid, in en met de wereld > een bestaan met anderen in een
omgeving waarbinnen we handelen en die ons onderhoudt en voedt.
- We kunnen altijd ja of nee zeggen, wij zijn subject van ons eigen leven
- Vroeger was ons onderwijs aristocratisch i.p.v. democratisch
- De wereld geeft grenzen aan onze acties: begrenst jouw vrijheid
- Het gaat niet om wie we zijn maar om hoe we zijn
- DUS: doel subjectivicatie is omgaan met deze grenzen: welke grenzen zijn ‘echt’ en
onontkoombaar en welke zijn een arbitrair machtsgebruik?
Omgaan met de grenzen die de wereld geeft = volwassen vrijheid, een vrijheid die niet grenzeloos,
maar relationeel is (ecologische crisis)
2
,De levenslange, existentiële uitdaging van subjectivicatie is het zoeken van een middenweg tussen
‘werelddestructie’(de grenzen van de ander overgaan) en ‘zelfdestructie’ (niet naar eigen vrijheid
handelen)
Educatieve graadmeters voor subjectivicatie:
- Interruptie: een ontmoeting met de wereld als interruptie van het dagelijkse programma
(erachter komen dat iets niet zo is)
- Suspensie: vertragen, tijd geven om, zodat leerlingen henzelf in relatie tot de wereld
kunnen ontmoeten en ermee kunnen worstelen →trial and error
- Steun/onderhoud: er is zorg en steun nodig, zodat leerlingen in de spanning van ‘het
- midden’ (tussen wereld- en zelfdestructie) te kunnen blijven
Educatie > alleen als er sprake is van subjectivicatie binnen het onderwijs kan je spreken over
‘educatie’ > educatie doe je met leerlingen
Training > wanneer er geen plek is voor subjectivicatie binnen lessen spreek je van ‘training’ >
een training geef je aan leerlingen
Little Commonwealth
- Democratische school voor jongeren met een strafblad, met veel vrijheid
Hannah Arendt
- We zijn vrij, maar hebben wel andere nodig.
Anderen reageren op hoe wij ons gedragen, daar passen wij ons dan weer aan
- We zijn echt een subject, en geen individu
- Eigen initiatief > hoe anderen hier op reageren
- Vrijheid heeft een limiet, het is niet onze eigen wereld
Wat subjectivicatie niet is
- Niet hetzelfde als identiteit > wie ben ik (subject is hoe ik ben)
- Identiteit hoort bij socialisatie
- Niet hetzelfde als personaliteit > is psychologisch (subject is onderwijsachtig)
- Waarom wij ons zo gedragen > de buitenkant (subject de binnenkant)
- Fout > zelf objectivicatie, tegen de studenten zeggen dat ze zelf erachter moeten komen
hoe ze moeten leren
Risks in het onderwijs
- Zijn simpel en helder > intentie is dat kinderen het juiste weten, maar dit moet niet leiden
tot indoctrinatie
- Intentie van onderwijs is gebroken, kinderen kunnen niet zeggen dat ze willen stoppen
- We riskeren onze vrijheid, we geven kinderen iets waar ze niet om vroegen
3
, Ouderbetrokkenheid
Epstein, 1995
- Onderwijzers die kinderen zien als student > zien de familie apart van school
- Onderwijzers die kinderen zien als kind > zien de familie als partners van de school
- Ouderbetrokkenheid als partnerschap tussen familie, school en buurt belangrijk
- De partners moeten hun verantwoordelijkheden en belangen over het kind delen
- Kind staat centraal
Ouderbetrokkenheid > meso, niet direct invloed op maar zijn interacties tussen de microsystemen
Iedereen moet elkaar zien als partners, voor elkaar zorgen is het belangrijkste concept, dit is goed
voor het kind
Scholen, familie en gemeenschap
- Deze werken samen, het kind staat in het midden
- Zonder het kind niet mogelijk (geven info over school aan de ouders)
- Deze 3 motiveren elkaar, de kinderen horen vaker hoe belangrijk school is, dat je hard
moet werken etc.
External model > soms werken de 3 samen, soms apart
Internal model
- Hoe complex en essentieel deze relaties zijn
- Institutionele relatie > school nodigt alle families uit
- Individuele relatie > ouder praat met een leraar
Theorie in het echt
- Family-like schools > ieder kind anders, iedereen welkom, inclusief
- School-like families > ieder kind een student, school heel belangrijk
- Community-minded families > helpen elkaar in de buurt
Uit onderzoek is gebleken dat:
- Er is minder samenwerking in hogere jaren
- Betere buurten hebben beter banden met de school
- Slechtere buurten hebben meer contact over de problemen van de kinderen
- Alleenstaande ouders, ouders die ver weg werken/wonen en vaders zijn minder actief
- Bijna alle families vinden hun kinderen belangrijk
- Bijna alle leraren willen goede banden, maar weten niet hoe
- Bijna alle studenten willen dat hun families een goede band hebben met de school
Typologie van betrokkenheid
- Opvoeden > thuisomgeving die het leren stimuleert (laptop)
- Communiceren > praten over vorderingen kind
- Vrijwilligerswerk > ouderparticipatie op school
- Thuis leren > door school ondersteunen van ouders (taalontwikkeling, VVE thuis)
- Meebeslissen > bijv. in de ouderraad
- Samenwerken met buurt > identificeren en integreren van bronnen en diensten
Type 1- parenting Type 2 - communicating Type 3 - volunteering
Goede omgeving thuis om de Goede communicatie tussen Het rekruteren en organiseren
kinderen te supporten thuis en school van de hulp van ouders
Voorbeelden:
Training voor ouders, mensen Conferenties, mapjes met info Vrijwilligerswerk in school
die thuis helpen, support over leerlingen, duidelijke info
programma’s
Challenges:
Informatie geven aan iedereen Hoe duidelijk is het voor Het vinden van ouders,
4
Inleiding in opvoeding en onderwijs | Deel 2
Inhoud
Functies van onderwijs........................................................................................................2
Ouderbetrokkenheid...........................................................................................................4
Opvoedstijlen....................................................................................................................9
Ontwikkeling en opvoedingsopgave.....................................................................................10
De kinderopvang..............................................................................................................12
Verschillende soorten pedagogiek.......................................................................................14
Bronfenbrenner, Belsky & Sameroff.....................................................................................15
Veerkracht......................................................................................................................16
Beschermingsfactoren.......................................................................................................17
Balansmodel....................................................................................................................19
Diagnostische cyclus.........................................................................................................20
Pedagogisch adviseren......................................................................................................21
Kindermishandeling..........................................................................................................23
1
,Functies van onderwijs
Gert Biesta, 4 functies onderwijs
- Kwalificatie > kennis en skills (vaardigheden die je verwerft)
- Differentiatie > naar eigen vermogen een plek verwerven
Selectie > cito
Allocatie > het geeft je recht (545 naar vwo)
- Socialisatie > representatie van cultuur en tradities (pedagogische functie)
- Subjectivicatie > bestaan van een kind, over de vrijheid, ze moeten zijn als een volwassen
Kwalificatie
Functie van toetsing
- Summatief: aan het einde van het leerproces, resultaten tellen mee
- Formatief: tijdens het leerproces, gericht op bijsturing
Kwaliteit van toetsen
- Validiteit: de toets meet wat het beoogt te meten
- Betrouwbaarheid: leerling haalt steeds dezelfde uitslag als een toets herhaald wordt
Differentiatie > selectie en allocatie
Prestatiedruk (Dopmeijer)
- Druk die iemand zichzelf oplegt of opgelegd voelt, en het ongemak dat een student daarbij
ervaart.
Socialisatie
- Vorming tot burger én persoon (identiteit, representatie van culturen, tradities en
praktijken)
- Belangrijk voor integratie en sociale cohesie in de samenleving
- Gebeurt bewust en onbewust
Voorbeelden
- Les burgerschap, uitleggen van de klassenregels, les anti-pesten (bewust)
- Verborgen curriculum (onbewust)
Probleem > normen en waarden sluiten niet altijd aan bij iedereen, hoe bereik je alle leerlingen?
Wat er nodig is:
- Aanbieden democratisch, intercultureel burgerschap
- Oprichten nieuwe school, met eigen onderwijskundige visie
- Meer doelgericht en samenhangend burgerschapsonderwijs
- Versterking expertise van leerkrachten (nascholing)
Subjectivicatie
- Omgaan met volwassen vrijheid, in en met de wereld > een bestaan met anderen in een
omgeving waarbinnen we handelen en die ons onderhoudt en voedt.
- We kunnen altijd ja of nee zeggen, wij zijn subject van ons eigen leven
- Vroeger was ons onderwijs aristocratisch i.p.v. democratisch
- De wereld geeft grenzen aan onze acties: begrenst jouw vrijheid
- Het gaat niet om wie we zijn maar om hoe we zijn
- DUS: doel subjectivicatie is omgaan met deze grenzen: welke grenzen zijn ‘echt’ en
onontkoombaar en welke zijn een arbitrair machtsgebruik?
Omgaan met de grenzen die de wereld geeft = volwassen vrijheid, een vrijheid die niet grenzeloos,
maar relationeel is (ecologische crisis)
2
,De levenslange, existentiële uitdaging van subjectivicatie is het zoeken van een middenweg tussen
‘werelddestructie’(de grenzen van de ander overgaan) en ‘zelfdestructie’ (niet naar eigen vrijheid
handelen)
Educatieve graadmeters voor subjectivicatie:
- Interruptie: een ontmoeting met de wereld als interruptie van het dagelijkse programma
(erachter komen dat iets niet zo is)
- Suspensie: vertragen, tijd geven om, zodat leerlingen henzelf in relatie tot de wereld
kunnen ontmoeten en ermee kunnen worstelen →trial and error
- Steun/onderhoud: er is zorg en steun nodig, zodat leerlingen in de spanning van ‘het
- midden’ (tussen wereld- en zelfdestructie) te kunnen blijven
Educatie > alleen als er sprake is van subjectivicatie binnen het onderwijs kan je spreken over
‘educatie’ > educatie doe je met leerlingen
Training > wanneer er geen plek is voor subjectivicatie binnen lessen spreek je van ‘training’ >
een training geef je aan leerlingen
Little Commonwealth
- Democratische school voor jongeren met een strafblad, met veel vrijheid
Hannah Arendt
- We zijn vrij, maar hebben wel andere nodig.
Anderen reageren op hoe wij ons gedragen, daar passen wij ons dan weer aan
- We zijn echt een subject, en geen individu
- Eigen initiatief > hoe anderen hier op reageren
- Vrijheid heeft een limiet, het is niet onze eigen wereld
Wat subjectivicatie niet is
- Niet hetzelfde als identiteit > wie ben ik (subject is hoe ik ben)
- Identiteit hoort bij socialisatie
- Niet hetzelfde als personaliteit > is psychologisch (subject is onderwijsachtig)
- Waarom wij ons zo gedragen > de buitenkant (subject de binnenkant)
- Fout > zelf objectivicatie, tegen de studenten zeggen dat ze zelf erachter moeten komen
hoe ze moeten leren
Risks in het onderwijs
- Zijn simpel en helder > intentie is dat kinderen het juiste weten, maar dit moet niet leiden
tot indoctrinatie
- Intentie van onderwijs is gebroken, kinderen kunnen niet zeggen dat ze willen stoppen
- We riskeren onze vrijheid, we geven kinderen iets waar ze niet om vroegen
3
, Ouderbetrokkenheid
Epstein, 1995
- Onderwijzers die kinderen zien als student > zien de familie apart van school
- Onderwijzers die kinderen zien als kind > zien de familie als partners van de school
- Ouderbetrokkenheid als partnerschap tussen familie, school en buurt belangrijk
- De partners moeten hun verantwoordelijkheden en belangen over het kind delen
- Kind staat centraal
Ouderbetrokkenheid > meso, niet direct invloed op maar zijn interacties tussen de microsystemen
Iedereen moet elkaar zien als partners, voor elkaar zorgen is het belangrijkste concept, dit is goed
voor het kind
Scholen, familie en gemeenschap
- Deze werken samen, het kind staat in het midden
- Zonder het kind niet mogelijk (geven info over school aan de ouders)
- Deze 3 motiveren elkaar, de kinderen horen vaker hoe belangrijk school is, dat je hard
moet werken etc.
External model > soms werken de 3 samen, soms apart
Internal model
- Hoe complex en essentieel deze relaties zijn
- Institutionele relatie > school nodigt alle families uit
- Individuele relatie > ouder praat met een leraar
Theorie in het echt
- Family-like schools > ieder kind anders, iedereen welkom, inclusief
- School-like families > ieder kind een student, school heel belangrijk
- Community-minded families > helpen elkaar in de buurt
Uit onderzoek is gebleken dat:
- Er is minder samenwerking in hogere jaren
- Betere buurten hebben beter banden met de school
- Slechtere buurten hebben meer contact over de problemen van de kinderen
- Alleenstaande ouders, ouders die ver weg werken/wonen en vaders zijn minder actief
- Bijna alle families vinden hun kinderen belangrijk
- Bijna alle leraren willen goede banden, maar weten niet hoe
- Bijna alle studenten willen dat hun families een goede band hebben met de school
Typologie van betrokkenheid
- Opvoeden > thuisomgeving die het leren stimuleert (laptop)
- Communiceren > praten over vorderingen kind
- Vrijwilligerswerk > ouderparticipatie op school
- Thuis leren > door school ondersteunen van ouders (taalontwikkeling, VVE thuis)
- Meebeslissen > bijv. in de ouderraad
- Samenwerken met buurt > identificeren en integreren van bronnen en diensten
Type 1- parenting Type 2 - communicating Type 3 - volunteering
Goede omgeving thuis om de Goede communicatie tussen Het rekruteren en organiseren
kinderen te supporten thuis en school van de hulp van ouders
Voorbeelden:
Training voor ouders, mensen Conferenties, mapjes met info Vrijwilligerswerk in school
die thuis helpen, support over leerlingen, duidelijke info
programma’s
Challenges:
Informatie geven aan iedereen Hoe duidelijk is het voor Het vinden van ouders,
4
