Communicatie en identiteit
Hoorcollege 1
Identiteit
- Identiteit -> Geheel aan kenmerken dat een persoon of andere entiteit uniek en
herkenbaar maakt.
- Nationale identiteit -> Kenmerkend voor het land.
- Gedeelde identiteit -> Dezelfde groepen worden anders behandeld.
➔ Identiteit wordt symbolisch overgedragen
Nationale identiteit: directheid van de Nederlander, wiet, Sinterklaas, kaas, tulpen
Gedeelde identiteit: vluchtelingen, Oekraïners werden met open armen onthaald en Syriërs
niet.
De situatie bepaald hoe jij je gedraagt. De situaties is dus belangrijker dan de identiteit van
iemand. Iemand zijn identiteit verandert door situaties.
➔ Wanneer de tandarts aan je vraagt of jij je mond wilt spoelen met de vloeistof die hij
aangeeft doe je dat. Dat doe je niet wanneer een wildvreemde op straat dit aan je
vraagt.
Communicatie
- Communicatie -> Uitwisselen van informatie (symbolisch)
- Organisationele communicatie -> Het is een proces waarbij je betekenis probeert
over te dragen van de ene persoon naar de ander/groep tot groep.
Het proces van communiceren
Overdracht van informatie kan misgaan door ruis. Communicatie kan leiden tot
misverstanden.
Feitelijke informatie wil je overbrengen -> komt de informatie ook aan zoals je bedoelde
Iedereen heeft toegang tot gelijke informatie -> maar je moet de informatie ook willen
ontvangen
,Als zender van een boodschap moet je rekening houden met:
- Boodschap goed coderen
o Jargongebruik (vermijden)
o KISS-principe (Keep It Short and Simple)
- Goede medium kiezen
- Controleren of boodschap is aangekomen
- Willen leren; feedback vragen (expertise)
- Ruis reduceren (directe communicatie; gelegenheid voor vragen; juiste
communicatie structuur kiezen)
Mensen die met een dialect spreken verdienen minder dan mensen die ‘algemeen
Nederlands’ spreken of een andere afkomst hebben worden benadeeld. Dit kan invloed
hebben op de lange termijn dat is onrechtvaardig.
De ontvanger nader geanalyseerd
Wat doen mensen met informatie die ze ontvangen? Het wordt gemodereerd door sociale
identiteit. Mensen redeneren en verwerken informatie uit hun groepslidmaatschap
(intelligentie speelt ook een rol)
➔ Bijvoorbeeld als boer verwerk je informatie van de overheid anders dan wanneer je in de
binnenstad van Amsterdam woont.
Informatieverwerking
- Informatieverwerking -> Vooral gericht op de manier waarop individuen informatie
verwerken
o Nogal psychologisch: uiterst ‘cognitief’ hersenprocessen
o Cognitive misser: stereotypen, besluitvorming
o Beïnvloeding van gedrag
Cognitie -> ook wel kenvermogen, is de mentale activiteit en het proces van
kennisverwerving door waarneming en het verwerken van de daarmee opgedane informatie
door het denken.
, - Elaboration likelihood model (Petty & Cacioppo)
o Centrale route -> uitgebreide verwerking met je eigen gedachte erover laten
gaan
o Perifere route-> gaat het een beetje langs je heen
Correlatie tussen politieke voorkeur en vaccinatiegraad in VS
➔ Negatieve correlatie tussen rode staten en de vaccinatiegraad.
Groepslidmaatschap heeft invloed op gedrag.
Non-verbale communicatie
- Welke fysieke/visuele/temporele aspecten van communicatie zijn relevant in
organisaties. Hoge status laat je bijvoorbeeld zien door een pak aan te doen
- Kleding/ruimte/tijd
o Kleding: uniform
o Ruimte: eigen kantoor, eigen plek
o Tijd: lage status laten wachten op een gesprek, bepalen van de eindtijd
- Non-verbale communicatie is er altijd in face-to-face situaties
- Non-verbale communicatie is dominanter over verbaal gedrag
Kleding -> beroepskleding, indruk op ontvanger, draagt bij aan self-esteem
Ruimte -> keuze van zitplaats beïnvloedt communicatiemogelijkheden (hoofd van de tafel:
spreekt meer, wordt meer aangesproken)
Tijd -> meer wachttijd bij hogere status, bepalen eindtijd van het gesprek
Kenmerkend onderzoek communicatie in organisaties
- Effecten communicatie op attitudes:
o Commitment/identiteit
o Organisatieverandering
- Effecten communicatie op gedrag medewerkers:
o OCB (Organizational Citizenship Behavior)
▪ Jezelf identificeren met het bedrijf motiveert de medewerker om zijn
werk goed te doen of zelfs meer doen dan dat je eigenlijk hoeft te
doen.
o Prestaties/effectiviteit
o Vertrek
➔ Het gaat dus meestal over de ontvanger van de communicatie en wat hij doet.
, Communicatie in het kader van identiteit is vaak ambigu:
(Voorbeeld van rugby met Nieuw-Zeelanders die de hakka doen)
- Het is een uitdaging
- De tekst is niet grof, niet anti-tegenstander
- Het is niet respectloos
- Ook niet-Maori doen mee
- (Andere teams uit Oceanië doen het ook)
Sociale identiteitsbenadering
- Sociale psychologie -> invloed van omgeving op individu
- Sociale identiteit -> gevoel van een persoon over wie ze zijn op basis van hun
groepslidmaatschap
Sociaal-psychologisch perspectief
Effecten van persoonlijke dispositie op gedrag worden bepaald door:
- Kenmerken van de situatie
- Gedrag van anderen
Eenduidigheid over causaliteit is moeilijk te bepalen, makkelijker bij een experiment.
Het (psychologisich) experiment
- Kunstmatige situatie
- Manipulatie van situatie
o Zogenaamd goede of slechte prestatie
o Zogenaamd samenwerken met iemand van eigen groep of iemand van andere
groep
o Informatie afkomstig van eigen groep/andere groep
o Onderhandelingen sterk restrictief (doelen etc).
- Cruciaal: random toewijzing
o Deelnemer wordt op basis van toeval aan situatie toegewezen
- Grote voordeel: causaliteit
o Het enige verschil tussen de condities is de manipulatie
o Een effect komt niet door individuele verschillen of persoonlijkheid
Sociale identiteit
Het belang van groepslidmaatschappen. Oorsprong in de minimale groepen
- Minimale groepen: Je wordt puur ingedeeld op een minimaal criterium
Noodzakelijke voorwaarden voor conflict?
- Realistische Conflict Theorie Campbell
o Negatieve interdependentie, door competitie om schaarse goederen
Competitie om schaarse goederen is bron van conflict. Maar wat zijn de minimale
voorwaarden?
➔ De vermelding dat er 2 groepen zijn om punten tussen te verdelen
Hoorcollege 1
Identiteit
- Identiteit -> Geheel aan kenmerken dat een persoon of andere entiteit uniek en
herkenbaar maakt.
- Nationale identiteit -> Kenmerkend voor het land.
- Gedeelde identiteit -> Dezelfde groepen worden anders behandeld.
➔ Identiteit wordt symbolisch overgedragen
Nationale identiteit: directheid van de Nederlander, wiet, Sinterklaas, kaas, tulpen
Gedeelde identiteit: vluchtelingen, Oekraïners werden met open armen onthaald en Syriërs
niet.
De situatie bepaald hoe jij je gedraagt. De situaties is dus belangrijker dan de identiteit van
iemand. Iemand zijn identiteit verandert door situaties.
➔ Wanneer de tandarts aan je vraagt of jij je mond wilt spoelen met de vloeistof die hij
aangeeft doe je dat. Dat doe je niet wanneer een wildvreemde op straat dit aan je
vraagt.
Communicatie
- Communicatie -> Uitwisselen van informatie (symbolisch)
- Organisationele communicatie -> Het is een proces waarbij je betekenis probeert
over te dragen van de ene persoon naar de ander/groep tot groep.
Het proces van communiceren
Overdracht van informatie kan misgaan door ruis. Communicatie kan leiden tot
misverstanden.
Feitelijke informatie wil je overbrengen -> komt de informatie ook aan zoals je bedoelde
Iedereen heeft toegang tot gelijke informatie -> maar je moet de informatie ook willen
ontvangen
,Als zender van een boodschap moet je rekening houden met:
- Boodschap goed coderen
o Jargongebruik (vermijden)
o KISS-principe (Keep It Short and Simple)
- Goede medium kiezen
- Controleren of boodschap is aangekomen
- Willen leren; feedback vragen (expertise)
- Ruis reduceren (directe communicatie; gelegenheid voor vragen; juiste
communicatie structuur kiezen)
Mensen die met een dialect spreken verdienen minder dan mensen die ‘algemeen
Nederlands’ spreken of een andere afkomst hebben worden benadeeld. Dit kan invloed
hebben op de lange termijn dat is onrechtvaardig.
De ontvanger nader geanalyseerd
Wat doen mensen met informatie die ze ontvangen? Het wordt gemodereerd door sociale
identiteit. Mensen redeneren en verwerken informatie uit hun groepslidmaatschap
(intelligentie speelt ook een rol)
➔ Bijvoorbeeld als boer verwerk je informatie van de overheid anders dan wanneer je in de
binnenstad van Amsterdam woont.
Informatieverwerking
- Informatieverwerking -> Vooral gericht op de manier waarop individuen informatie
verwerken
o Nogal psychologisch: uiterst ‘cognitief’ hersenprocessen
o Cognitive misser: stereotypen, besluitvorming
o Beïnvloeding van gedrag
Cognitie -> ook wel kenvermogen, is de mentale activiteit en het proces van
kennisverwerving door waarneming en het verwerken van de daarmee opgedane informatie
door het denken.
, - Elaboration likelihood model (Petty & Cacioppo)
o Centrale route -> uitgebreide verwerking met je eigen gedachte erover laten
gaan
o Perifere route-> gaat het een beetje langs je heen
Correlatie tussen politieke voorkeur en vaccinatiegraad in VS
➔ Negatieve correlatie tussen rode staten en de vaccinatiegraad.
Groepslidmaatschap heeft invloed op gedrag.
Non-verbale communicatie
- Welke fysieke/visuele/temporele aspecten van communicatie zijn relevant in
organisaties. Hoge status laat je bijvoorbeeld zien door een pak aan te doen
- Kleding/ruimte/tijd
o Kleding: uniform
o Ruimte: eigen kantoor, eigen plek
o Tijd: lage status laten wachten op een gesprek, bepalen van de eindtijd
- Non-verbale communicatie is er altijd in face-to-face situaties
- Non-verbale communicatie is dominanter over verbaal gedrag
Kleding -> beroepskleding, indruk op ontvanger, draagt bij aan self-esteem
Ruimte -> keuze van zitplaats beïnvloedt communicatiemogelijkheden (hoofd van de tafel:
spreekt meer, wordt meer aangesproken)
Tijd -> meer wachttijd bij hogere status, bepalen eindtijd van het gesprek
Kenmerkend onderzoek communicatie in organisaties
- Effecten communicatie op attitudes:
o Commitment/identiteit
o Organisatieverandering
- Effecten communicatie op gedrag medewerkers:
o OCB (Organizational Citizenship Behavior)
▪ Jezelf identificeren met het bedrijf motiveert de medewerker om zijn
werk goed te doen of zelfs meer doen dan dat je eigenlijk hoeft te
doen.
o Prestaties/effectiviteit
o Vertrek
➔ Het gaat dus meestal over de ontvanger van de communicatie en wat hij doet.
, Communicatie in het kader van identiteit is vaak ambigu:
(Voorbeeld van rugby met Nieuw-Zeelanders die de hakka doen)
- Het is een uitdaging
- De tekst is niet grof, niet anti-tegenstander
- Het is niet respectloos
- Ook niet-Maori doen mee
- (Andere teams uit Oceanië doen het ook)
Sociale identiteitsbenadering
- Sociale psychologie -> invloed van omgeving op individu
- Sociale identiteit -> gevoel van een persoon over wie ze zijn op basis van hun
groepslidmaatschap
Sociaal-psychologisch perspectief
Effecten van persoonlijke dispositie op gedrag worden bepaald door:
- Kenmerken van de situatie
- Gedrag van anderen
Eenduidigheid over causaliteit is moeilijk te bepalen, makkelijker bij een experiment.
Het (psychologisich) experiment
- Kunstmatige situatie
- Manipulatie van situatie
o Zogenaamd goede of slechte prestatie
o Zogenaamd samenwerken met iemand van eigen groep of iemand van andere
groep
o Informatie afkomstig van eigen groep/andere groep
o Onderhandelingen sterk restrictief (doelen etc).
- Cruciaal: random toewijzing
o Deelnemer wordt op basis van toeval aan situatie toegewezen
- Grote voordeel: causaliteit
o Het enige verschil tussen de condities is de manipulatie
o Een effect komt niet door individuele verschillen of persoonlijkheid
Sociale identiteit
Het belang van groepslidmaatschappen. Oorsprong in de minimale groepen
- Minimale groepen: Je wordt puur ingedeeld op een minimaal criterium
Noodzakelijke voorwaarden voor conflict?
- Realistische Conflict Theorie Campbell
o Negatieve interdependentie, door competitie om schaarse goederen
Competitie om schaarse goederen is bron van conflict. Maar wat zijn de minimale
voorwaarden?
➔ De vermelding dat er 2 groepen zijn om punten tussen te verdelen
