Privaatrecht samenvatting Hoofdstuk 5
Hoofdstuk 5. Goederenrecht
5.1 Onderscheid tussen verbintenissenrecht en goederenrecht
Wat houdt goederen recht in?: de relatie tussen een persoon en zijn goed.
Wat is het verschil tussen verbintenissen recht en goederenrecht?: bij verbintenissenrecht staat de
juridische relatie tussen twee partijen centraal en bij goederenrecht staat de relatie tussen een
persoon en zijn goed centraal.
5.2 Absoluut en relatief recht
Wat is een relatief recht?: een recht dat uitsluitend van toepassing is op en van belang is voor
bepaalde personen die met elkaar in een rechtsrelatie staan.
Wat is een absoluut recht?: absolute rechten kunnen tegenover iedere derden worden gehandhaafd.
5.3 Goed, zaak en (vermogens)recht
Wat is een goed?: volgens art. 3:1 BW: goederen zijn alle zaken en vermogensrechten.
Wat zijn zaken?: volgens art. 3:2 BW: zaken zijn de voor menselijke beheersing vatbare stoffelijke
objecten. Het gaat dus om materiële dingen die we kunnen beheersen: auto’s, huizen en vliegtuigen
bijvoorbeeld.
Welke twee categorieën hebben zaken?: roerende en onroerende zaken.
Welke zaken zijn onroerend?: volgens art. 3:3 BW;
Grond;
Nog niet gewonnen delfstoffen;
Met de grond verenigde planten;
Gebouwen en werken die rechtstreeks of indirect duurzaam met de grond verenigd zijn.
Welke zaken zijn roerend?: volgens art. 3:3 lid 2 BW: alle zaken die niet onroerend zijn, zijn roerende
zaken, voorbeelden zijn: auto’s, horloges, computers maar ook snoepjes.
Wat betekent natrekking?: dat houdt in dat een kleinere, op zich zelfstandige zaak, deel gaat
uitmaken van een grotere zaak. De eigendom van de kleinere zaak gaat dan teniet.
Wat zijn vermogensrechten?: art. 3:6 beschrijft. Simpel gezegd kunnen we stellen dat een
vermogensrecht een recht is (en dus geen zaak) dat een financiële waarde in zich draagt.
Onroerende zaak
Zaken
Goederen Roerende zaak
Vermogensrechten
, 5.4 Uitwerking absoluut recht
Nederland kent 8 absolute rechten, welke zijn dit?:
1. Het recht van eigendom.
2. Het recht van erfdienstbaarheid.
3. Het recht van erfpacht.
4. Het recht van opstal.
5. Het appartementsrecht.
6. Het recht van vruchtgebruik.
7. Het pandrecht.
8. Het hypotheek recht.
Welke absolute rechten kunnen alleen op een zaak worden gevestigd?: rechten van eigendom,
erfdienstbaarheid, erfpacht, opstal en appartement.
Welke absolute rechten kunnen zowel op een zaak als op een vermogensrecht worden gevestigd?:
rechten van vruchtgebruik, pand en hypotheek.
5.5 Absolute rechten
5.5.1 Eigendom
Wat betekent eigendom?: eigendom is het meest omvattende recht dat een persoon op een zaak
kan hebben. Volgens art 5:1 BW.
Welke 3 categorieën kunnen inbreuk maken op de bevoegdheden van een eigenaar?:
1. Rechten van anderen.
2. Wettelijke voorschriften.
3. Regels van ongeschreven recht.
1. Rechten van anderen: voorbeeld verhuren van een huis, het blijft jouw eigendom, maar dat
betekent bijvoorbeeld niet dat jij constant mag binnenlopen wanneer je wilt.
2. Wettelijke voorschriften: je kunt bijvoorbeeld eigenaar zijn van een huist, maar dat betekent
niet dat je direct bepalingen kunt maken over het huis, denk aan plaatsen dakterras. Hier
heb je vaak een vergunning voor nodig.
3. Regels van ongeschreven recht: een situatie dat je via de uitoefening van je eigendomsrecht
een onrechtmatige daad kunt plegen jegens een ander. Doorgaans worden 2 leerstukken
onderscheiden: hinder en misbruik van eigendomsrecht.
Wat houdt hinder in?: op onrechtmatige wijze inbreuk maken op rechten van anderen als gevolg van
rumoer, trillingen, stank enzovoort. Is men in bezit van een vergunning, dan is niet uitgesloten dat
men desondanks op onrechtmatige wijze hinder aan anderen kan toebrengen.
Wat houdt misbruik van eigendomsrecht in?: onder omstandigheden kan gebruik van
eigendomsrecht omslaan in misbruik, namelijk wanneer a) dit recht met geen ander doel wordt
uitgeoefend dan om een ander schade te berokkenen en b) een te grote evenredigheid optreedt
tussen het belang tot uitoefenen van het eigendomsrecht en het belang dat als gevolg daarvan wordt
geschaad.
Wat zijn de 2 belangrijke categorieën die misbruik van recht opleveren?:
1. Doel: het recht wordt met geen ander doel uitgeoefend dan om een ander schade te
berokkenen.
2. Onevenredigheid: het recht kan in redelijkheid niet worden uitgeoefend omdat er een te
grote onevenredigheid bestaat tussen het belang tot uitoefening van het eigendomsrecht en
het belang dat daardoor wordt geschaad.
Hoofdstuk 5. Goederenrecht
5.1 Onderscheid tussen verbintenissenrecht en goederenrecht
Wat houdt goederen recht in?: de relatie tussen een persoon en zijn goed.
Wat is het verschil tussen verbintenissen recht en goederenrecht?: bij verbintenissenrecht staat de
juridische relatie tussen twee partijen centraal en bij goederenrecht staat de relatie tussen een
persoon en zijn goed centraal.
5.2 Absoluut en relatief recht
Wat is een relatief recht?: een recht dat uitsluitend van toepassing is op en van belang is voor
bepaalde personen die met elkaar in een rechtsrelatie staan.
Wat is een absoluut recht?: absolute rechten kunnen tegenover iedere derden worden gehandhaafd.
5.3 Goed, zaak en (vermogens)recht
Wat is een goed?: volgens art. 3:1 BW: goederen zijn alle zaken en vermogensrechten.
Wat zijn zaken?: volgens art. 3:2 BW: zaken zijn de voor menselijke beheersing vatbare stoffelijke
objecten. Het gaat dus om materiële dingen die we kunnen beheersen: auto’s, huizen en vliegtuigen
bijvoorbeeld.
Welke twee categorieën hebben zaken?: roerende en onroerende zaken.
Welke zaken zijn onroerend?: volgens art. 3:3 BW;
Grond;
Nog niet gewonnen delfstoffen;
Met de grond verenigde planten;
Gebouwen en werken die rechtstreeks of indirect duurzaam met de grond verenigd zijn.
Welke zaken zijn roerend?: volgens art. 3:3 lid 2 BW: alle zaken die niet onroerend zijn, zijn roerende
zaken, voorbeelden zijn: auto’s, horloges, computers maar ook snoepjes.
Wat betekent natrekking?: dat houdt in dat een kleinere, op zich zelfstandige zaak, deel gaat
uitmaken van een grotere zaak. De eigendom van de kleinere zaak gaat dan teniet.
Wat zijn vermogensrechten?: art. 3:6 beschrijft. Simpel gezegd kunnen we stellen dat een
vermogensrecht een recht is (en dus geen zaak) dat een financiële waarde in zich draagt.
Onroerende zaak
Zaken
Goederen Roerende zaak
Vermogensrechten
, 5.4 Uitwerking absoluut recht
Nederland kent 8 absolute rechten, welke zijn dit?:
1. Het recht van eigendom.
2. Het recht van erfdienstbaarheid.
3. Het recht van erfpacht.
4. Het recht van opstal.
5. Het appartementsrecht.
6. Het recht van vruchtgebruik.
7. Het pandrecht.
8. Het hypotheek recht.
Welke absolute rechten kunnen alleen op een zaak worden gevestigd?: rechten van eigendom,
erfdienstbaarheid, erfpacht, opstal en appartement.
Welke absolute rechten kunnen zowel op een zaak als op een vermogensrecht worden gevestigd?:
rechten van vruchtgebruik, pand en hypotheek.
5.5 Absolute rechten
5.5.1 Eigendom
Wat betekent eigendom?: eigendom is het meest omvattende recht dat een persoon op een zaak
kan hebben. Volgens art 5:1 BW.
Welke 3 categorieën kunnen inbreuk maken op de bevoegdheden van een eigenaar?:
1. Rechten van anderen.
2. Wettelijke voorschriften.
3. Regels van ongeschreven recht.
1. Rechten van anderen: voorbeeld verhuren van een huis, het blijft jouw eigendom, maar dat
betekent bijvoorbeeld niet dat jij constant mag binnenlopen wanneer je wilt.
2. Wettelijke voorschriften: je kunt bijvoorbeeld eigenaar zijn van een huist, maar dat betekent
niet dat je direct bepalingen kunt maken over het huis, denk aan plaatsen dakterras. Hier
heb je vaak een vergunning voor nodig.
3. Regels van ongeschreven recht: een situatie dat je via de uitoefening van je eigendomsrecht
een onrechtmatige daad kunt plegen jegens een ander. Doorgaans worden 2 leerstukken
onderscheiden: hinder en misbruik van eigendomsrecht.
Wat houdt hinder in?: op onrechtmatige wijze inbreuk maken op rechten van anderen als gevolg van
rumoer, trillingen, stank enzovoort. Is men in bezit van een vergunning, dan is niet uitgesloten dat
men desondanks op onrechtmatige wijze hinder aan anderen kan toebrengen.
Wat houdt misbruik van eigendomsrecht in?: onder omstandigheden kan gebruik van
eigendomsrecht omslaan in misbruik, namelijk wanneer a) dit recht met geen ander doel wordt
uitgeoefend dan om een ander schade te berokkenen en b) een te grote evenredigheid optreedt
tussen het belang tot uitoefenen van het eigendomsrecht en het belang dat als gevolg daarvan wordt
geschaad.
Wat zijn de 2 belangrijke categorieën die misbruik van recht opleveren?:
1. Doel: het recht wordt met geen ander doel uitgeoefend dan om een ander schade te
berokkenen.
2. Onevenredigheid: het recht kan in redelijkheid niet worden uitgeoefend omdat er een te
grote onevenredigheid bestaat tussen het belang tot uitoefening van het eigendomsrecht en
het belang dat daardoor wordt geschaad.
