(DEEL 1)
Nederlandse samenvatting van college 1 t/m 4
(Stof voor het take-home tentamen!)
Bestuurskunde Bachelor 2
Docent: Koen Stapelbroek
Jaar: 2016
HC 1. Democratie & Moderne politiek.........2
HC 2. Democratie & Ongelijkheid...............6
HC 3. De vormen van de democratie..........8
HC 4. De beperkingen van ons politieke
systeem..................................................10
, HC 1. Democratie & Moderne politiek
-“Wat is democratie?” -
8 februari 2016 – Koen Stapelbroek
Dit college
- Wat is democratie?
- Verschillende perspectieven over democratie
- De kernwaarden van democratie
- Athene en de 18de eeuw (Fennema H2)
- Centrale thema’s van de democratie
- Hoe WECO 1 voorbereiden?
Wat is democratie? (definities)
1. Een overheidssysteem door de hele populatie of alle geschikte leden van
een staat, meestal door gekozen vertegenwoordigers. (representatieve
regering, gekozen regering, constitutionele regering, volksregering).
2. Een staat die wordt geregeerd door een democratisch systeem.
3. De controle/macht over een organisatie of groep door de meerderheid van
de leden.
4. Het uitvoeren van de beginselen van sociale gelijkheid.
5. Een vorm van regeren waarbij de mensen leiders kiezen door te stemmen.
6. Een organisatie of situatie waarin iedereen gelijk wordt behandelt en
gelijke rechten heeft.
7. De afwezigheid van erfelijke of arbitraire klassenverschillen of privileges.
Benaderingen van de democratie
Zie ook voorwoord van Fennema!
1. Systematisch: regeringsvormen (monarchie, oligarchie, aristocratie,
democratie) en verdere verdelingen binnen de democratie: participatief,
deliberatief, enz. Dit is vaak heel abstract.
2. Filosofisch: beginselen van distributie (eerlijkheid): kiessystemen en hun
consequenties, uitkomsten en (on)mogelijkheden, tegenstrijdigheid van
verschillende waarden/principes. Dit is een analytische benadering.
De paradox van Condorcet: hij had ontdekt dat wanneer er tegelijkertijd
meerdere voorstellen aan een vergadering worden voorgelegd, er een
situatie kan ontstaan waarbij voor elk van de voorstellen een meerderheid
te vinden is. (zie Fennema p.61)
3. Historisch: ideeën en hun contexten: hoe dienen politieke vragen zich aan
in een bepaalde tijd in relatie tot crisis of sociale keuze? Welke centrale
problemen en voorkeuren zijn terug te vinden in de geschiedenis van onze
politieke orde? Waarom noemen we onze samenleving een democratie als
de karakteristieken ervan zo fundamenteel verschillen van wat ooit werd
uitgevonden als democratie?
De kernwaarden van de democratie
Zie ook Fennema p.2 t/m 8!
1. Vrijheid maar welke vorm van vrijheid? Hoe wordt vrijheid gedefinieerd?
Betreft ook kansen, mogelijkheden, participatie (participatiesamenleving).
2