Samenvatting Echografie OP1.2
Intro MSU (C1)
Musculo Skeletal Ultrasound (MSU) is een vorm van echografie die zich richt op spieren, pezen,
botten en gewrichten. Deze structuren liggen oppervlakkig. Je gebruikt hiervoor een lineair array
transducer, voor een goede spatiële resolutie. De huidige techniek zorgt voor goede resolutie en
contrast. De voordelen van echografie zijn dat het goedkoop is, minder belasting geeft voor de
patiënt en dynamische beelden maakt. Door middel van een dynamische beweging kan je
bijvoorbeeld de beweging van gewrichten volgen. Als je een echo maakt van een pees en spier, moet
die gespannen zijn. Als je een echo van vocht in een gewricht, moeten de spieren ontspannen zijn,
omdat je anders het vocht wegdrukt. Bij MSU vergelijk je links met rechts. Ieder lichaam is anders en
dan heb je het risico om iets te interpreteren als pathologie of juist iets te missen. De
betrouwbaarheid van MSU is afhankelijk van de kennis van anatomie, fysiologie en pathologie,
kennis van apparatuur en techniek en het is afhankelijk van de uitvoerder. Wat kun je allemaal zien?
- Pezen
- Spieren
- Vocht
- Bursa (slijmbeurs)
- Zenuwen
- Ligamenten
- Botcontouren
- Vet
MSU kun je tegengekomen bij patiënten die trauma hebben, topsporters,
tobsporters en ouderen. Meer professionals mogen MSU uitvoeren dit zijn bijvoorbeeld de radioloog,
MBB’er, fysiotherapeut, sportarts, reumatoloog, orthopeed, anesthesist en de huisarts.
Samenvatting
- Kennis van anatomie
- Hoog frequente lineaire transducer (5 tot 12 MHZ en hoger). Je kijkt naar de oppervlakkige
structuren. Dus een hogere frequentie voor een scherper beeld aan de oppervlakte.
- Optimaliseer je beeld
- Gebruik voldoende gel (eventueel een gelpad)
- Kijk in twee, soms wel drie richtingen
- Rechts-links vergelijken
- Statisch en dynamisch onderzoeken
- Kies de juiste preset en let op diepte/vergroting
Artefacten
Echo of schijnbare echo waarvan afstand, richting of sterkte niet
overeenkomen met de werkelijke plaats van de reflector.
- Bedieningsartefacten
- Slagschaduw/echoversterking
- Breking
- Reverberatie
- Spiegelartefact
- Partial volume
- Anisotropie
, Anisotropie
Anisotropie is een artefact waarbij je geen echo krijgt wanneer je de
pees niet loodrecht raakt. De reflectoren maken een hoek met de
hoofdbundel. Vooral bij MSU moet je daar goed op letten, omdat je
anders verkeerde pathologieën kunt zien, zoals een ontstoken of
gescheurde pees. Komt vooral voor bij pezen en zenuwen.
Anatomie spieren en pezen
Spieren zijn aan de botten gehecht met pezen en hebben
minstens 1 spierbuik. De spierbuik is omgeven door een fascie.
Meestal bevindt de pathologie zich in de pezen, omdat die de
meeste klappen opvangen. Pezen beelden zich echorijker af dan
spieren op de echo.
Spieranatomie
- Spierbuik (epimysium)
- Spierbundel (perimysium)
- Bundel spiervezels (endomysium)
- Spiervezels 1 tot >15 cm
- Myofibrillen
Echografisch beeld spier
- Longitudinaal
Vezels: Echoarm
Perimysium/Epimysium/Fascia/Intermusculair vet: Echorijk
- Transversaal
Vezels: Echoarm
Perimysium: Echorijke stippen/korte lijnen
Pezen
- Parallelle, collagene vezels lopende in de lengterichting van de pees
- Aanhechting aan het bot
- Bevatten sensoren die informatie geven over spanning in het peesweefsel
- Weinig gevasculariseerd
Peesanatomie
- Een pees is omgeven door een peesschede of door een bindweefsellaag (paratenon)
- Peesschede: Dubbelwandige buis om pees waartussen zich synovia bevindt
- Pezen met/zonder peesschede
Met: Handen, voeten, schouder
Zonder: Archillespees, patellapees
- Pezen worden op hun plaats gehouden door ligamenten/retinaculum
Peesschede/bursa
Ter plaatse van bewegende delen om wrijving te voorkomen
Echografisch beeld pees
- Longitudinaal
Dichte, parallel lopende echorijke vezelstructuren
- Transversaal
Echorijk, gestippeld beeld
Intro MSU (C1)
Musculo Skeletal Ultrasound (MSU) is een vorm van echografie die zich richt op spieren, pezen,
botten en gewrichten. Deze structuren liggen oppervlakkig. Je gebruikt hiervoor een lineair array
transducer, voor een goede spatiële resolutie. De huidige techniek zorgt voor goede resolutie en
contrast. De voordelen van echografie zijn dat het goedkoop is, minder belasting geeft voor de
patiënt en dynamische beelden maakt. Door middel van een dynamische beweging kan je
bijvoorbeeld de beweging van gewrichten volgen. Als je een echo maakt van een pees en spier, moet
die gespannen zijn. Als je een echo van vocht in een gewricht, moeten de spieren ontspannen zijn,
omdat je anders het vocht wegdrukt. Bij MSU vergelijk je links met rechts. Ieder lichaam is anders en
dan heb je het risico om iets te interpreteren als pathologie of juist iets te missen. De
betrouwbaarheid van MSU is afhankelijk van de kennis van anatomie, fysiologie en pathologie,
kennis van apparatuur en techniek en het is afhankelijk van de uitvoerder. Wat kun je allemaal zien?
- Pezen
- Spieren
- Vocht
- Bursa (slijmbeurs)
- Zenuwen
- Ligamenten
- Botcontouren
- Vet
MSU kun je tegengekomen bij patiënten die trauma hebben, topsporters,
tobsporters en ouderen. Meer professionals mogen MSU uitvoeren dit zijn bijvoorbeeld de radioloog,
MBB’er, fysiotherapeut, sportarts, reumatoloog, orthopeed, anesthesist en de huisarts.
Samenvatting
- Kennis van anatomie
- Hoog frequente lineaire transducer (5 tot 12 MHZ en hoger). Je kijkt naar de oppervlakkige
structuren. Dus een hogere frequentie voor een scherper beeld aan de oppervlakte.
- Optimaliseer je beeld
- Gebruik voldoende gel (eventueel een gelpad)
- Kijk in twee, soms wel drie richtingen
- Rechts-links vergelijken
- Statisch en dynamisch onderzoeken
- Kies de juiste preset en let op diepte/vergroting
Artefacten
Echo of schijnbare echo waarvan afstand, richting of sterkte niet
overeenkomen met de werkelijke plaats van de reflector.
- Bedieningsartefacten
- Slagschaduw/echoversterking
- Breking
- Reverberatie
- Spiegelartefact
- Partial volume
- Anisotropie
, Anisotropie
Anisotropie is een artefact waarbij je geen echo krijgt wanneer je de
pees niet loodrecht raakt. De reflectoren maken een hoek met de
hoofdbundel. Vooral bij MSU moet je daar goed op letten, omdat je
anders verkeerde pathologieën kunt zien, zoals een ontstoken of
gescheurde pees. Komt vooral voor bij pezen en zenuwen.
Anatomie spieren en pezen
Spieren zijn aan de botten gehecht met pezen en hebben
minstens 1 spierbuik. De spierbuik is omgeven door een fascie.
Meestal bevindt de pathologie zich in de pezen, omdat die de
meeste klappen opvangen. Pezen beelden zich echorijker af dan
spieren op de echo.
Spieranatomie
- Spierbuik (epimysium)
- Spierbundel (perimysium)
- Bundel spiervezels (endomysium)
- Spiervezels 1 tot >15 cm
- Myofibrillen
Echografisch beeld spier
- Longitudinaal
Vezels: Echoarm
Perimysium/Epimysium/Fascia/Intermusculair vet: Echorijk
- Transversaal
Vezels: Echoarm
Perimysium: Echorijke stippen/korte lijnen
Pezen
- Parallelle, collagene vezels lopende in de lengterichting van de pees
- Aanhechting aan het bot
- Bevatten sensoren die informatie geven over spanning in het peesweefsel
- Weinig gevasculariseerd
Peesanatomie
- Een pees is omgeven door een peesschede of door een bindweefsellaag (paratenon)
- Peesschede: Dubbelwandige buis om pees waartussen zich synovia bevindt
- Pezen met/zonder peesschede
Met: Handen, voeten, schouder
Zonder: Archillespees, patellapees
- Pezen worden op hun plaats gehouden door ligamenten/retinaculum
Peesschede/bursa
Ter plaatse van bewegende delen om wrijving te voorkomen
Echografisch beeld pees
- Longitudinaal
Dichte, parallel lopende echorijke vezelstructuren
- Transversaal
Echorijk, gestippeld beeld
