Jeugdcriminaliteit en Jeugdbescherming
HC1 - Jeugdcriminaliteit en Jeugdbescherming 1
Wat is jeugdcriminaliteit? 1
Feiten en cijfers 1
Hoe te meten? 1
Wat is jeugdbescherming? 2
Kindermishandeling 2
HC2 - Ontwikkelings- en levensloopcriminologie 3
Ontwikkelingscriminologie 3
Ontwikkelingsverloop van delinquentie 4
Ontwikkeling- en levensloop theorieën 5
Werkgroep 1 toevoegingen 7
HC3 - Neurobiologie van ernstige gedragsproblemen 8
Low arousal theory 8
Biomarkers van antisociaal gedrag 9
De heterogene aard van disruptieve gedragsstoornissen 9
Werkgroep 2 toevoegingen 11
HC4 - Jeugdgroepen, bendes en geweld 12
Definitie van jeugdgroepen 12
Online jeugdgroepen 13
Hoeveel groepen en leden? 14
Een onderzoek naar jeugdgroepen 14
HC5 - Jonge aanwas in georganiseerd criminaliteit: de rol van familie 15
Georganiseerde criminaliteit 15
De rol van familiestructuren 15
Voorkomen en uittreden bevorderen 16
HC6 - Cybercrime en meisjes 17
Meisjescriminaliteit 17
Meisjes in JeugdzorgPlus 17
Cybercrime 18
HC7 - LVB/Vroegkinderlijk trauma 19
Licht verstandelijke beperking 19
Trauma 20
HC8 - Cultuur en delinquentie 22
Ras 22
Cultuur 23
Sociaal-economische positie 23
Subcultuur 23
De culturele meerderheid 24
,HC1 - Jeugdcriminaliteit en Jeugdbescherming
Wat is jeugdcriminaliteit?
Jeugdcriminaliteit is veelomvattend en contextgebonden.
● De wet maakt iets wat legaal is ineens illegaal (of andersom).
○ Naast politiek hebben sociale en culturele contexten invloed op
jeugdcriminaliteit.
Drie kernpunten van jeugdcriminaliteit:
● In strijd met het strafrecht
● Sociale constructie
● Wisselende taxatie
- Bereidheid tot aangifte doen is afhankelijk van context en persoon.
Profielen van jeugdige delinquenten:
● Experimenteerder
● Risicojongere: 1 tot 3 keer iets gedaan
● Veelpleger: meer dan 3 keer iets gedaan
● Zeer actieve veelpleger: uitermate veel contact met criminaliteit
Feiten en cijfers
Over het algemeen daalt de jeugdcriminaliteit. Maar cyberdelicten nemen toe, evenals
georganiseerde criminaliteit.
● Ook zijn er meer jeugdigen betrokken bij wapenincidenten en geweldsmisdrijven.
Kijkend naar de culturele achtergrond van verdachten lijken mensen uit de Antillen en Aruba
de grootste groep te zijn.
● Belangrijk om hierbij in acht te nemen is dat er vaak sprake is van etnisch profileren.
Hoe te meten?
Justitie data en de politie hebben beperkingen:
● Zeggen niet altijd veel over daadwerkelijke toe/afname van jeugddelinquentie.
● Worden beïnvloed door aangiftebereidheid van slachtoffers en getuigen.
● Worden beïnvloed door beleidsprioriteiten.
● ‘Dark number’ is hoog: slechts 6 a 7% van de jongeren die aangeven over de schreef
te zijn gegaan komt in aanraking met de politie.
- Zelfrapportage heeft ook beperkingen:
● Slechts een beperkt aantal delicten wordt opgenomen.
● Daders worden moeilijk bereikt.
● Geen representatief beeld van ernstige delicten (minst betrouwbaar bij
geweldsdelicten).
● Onderrapportage (vooral bij bepaalde etnische groepen).
- Beperkingen van slachtofferenquêtes:
● Betrouwbare en valide manier om gegevens over criminaliteitsincidentie te
verzamelen.
● Weinig informatie over de daders.
● Moord en doodslag, slachtofferloze en seksuele delicten zijn niet of slecht
vertegenwoordigd.
● Geen gegevens over slachtoffers < 15 jaar.
1
, Factoren die criminaliteitscijfers beïnvloeden:
● Werkloosheid ● Politiecapaciteit
● Mate van toezicht ● Beleidsprioriteiten
● Meldingsbereidheid ● Wet en regelgeving
- Oorzaken van jeugdcriminaliteit zijn een combinatie van factoren: aanleg, leren, directe
omgeving, woonbuurt en bredere sociale context.
Wat is jeugdbescherming?
Jeugdbescherming is van toepassing zodra een problematiek dusdanig ernstig is dat de
kindveiligheid en kindontwikkeling ernstig bedreigd worden, waardoor justitieel ingrijpen
noodzakelijk is of dreigt.
- Dit gaat samen met jeugdcriminaliteit:
● Het is het werkveld van de forensische orthopedagogiek.
● Justitieel ingrijpen is aanwezig of dreigt.
● Kan via civiel of strafrechtelijke weg.
Kindermishandeling
Kindermishandeling kent veel verschillende typen:
● Seksueel misbruik ● Fysieke verwaarlozing
● Fysieke mishandeling ● Andere vormen van lichamelijke
● Emotionele mishandeling verwaarlozing, onachtzaamheid
● Andere mishandeling ● Overige emotionele verwaarlozing
● Verwaarlozing van onderwijs ● Overige vormen van mishandeling
- 12% van de scholieren rapporteert zelf te maken te hebben gehad met enige vorm van
mishandeling.
● Op basis van meldingen van professionals zou 3% van de 0-17 jarigen slachtoffer
zijn van mishandeling.
Aan de ene kant, kijkende naar professionals en AMK, lijkt er een toename van
kindermishandeling, maar anderzijds lijkt dit niet, kijkend naar de kinderen zelf.
Beleidsprioriteiten en de aandacht in media zijn factoren die meldingen over
kindermishandeling beïnvloeden.
- Sommige hulpverleners melden niets omdat ze niet zeker zijn of de melding terecht is en
uit angst om hun hulpverleningsrelatie op het spel te zetten.
Oorzaken jeugdcriminaliteit en onveiligheid:
● Complex probleem: meerdere oorzaken!
● Levensloop theorieën (LCP/AL)
● Biologische verklaringen
● Verklaringen vanuit perspectief psychiatrie komt samen in model van risico en
protectieve factoren van Bronfenbrenner.
Risico-en protectieve factoren:
● Veranderbaar (dynamisch) of onveranderbaar (statisch)
● Dynamisch: opvoedvaardigheden en sociaal netwerk.
● Statisch: verstandelijke vermogens en geschiedenis van delinquent gedrag.
2
HC1 - Jeugdcriminaliteit en Jeugdbescherming 1
Wat is jeugdcriminaliteit? 1
Feiten en cijfers 1
Hoe te meten? 1
Wat is jeugdbescherming? 2
Kindermishandeling 2
HC2 - Ontwikkelings- en levensloopcriminologie 3
Ontwikkelingscriminologie 3
Ontwikkelingsverloop van delinquentie 4
Ontwikkeling- en levensloop theorieën 5
Werkgroep 1 toevoegingen 7
HC3 - Neurobiologie van ernstige gedragsproblemen 8
Low arousal theory 8
Biomarkers van antisociaal gedrag 9
De heterogene aard van disruptieve gedragsstoornissen 9
Werkgroep 2 toevoegingen 11
HC4 - Jeugdgroepen, bendes en geweld 12
Definitie van jeugdgroepen 12
Online jeugdgroepen 13
Hoeveel groepen en leden? 14
Een onderzoek naar jeugdgroepen 14
HC5 - Jonge aanwas in georganiseerd criminaliteit: de rol van familie 15
Georganiseerde criminaliteit 15
De rol van familiestructuren 15
Voorkomen en uittreden bevorderen 16
HC6 - Cybercrime en meisjes 17
Meisjescriminaliteit 17
Meisjes in JeugdzorgPlus 17
Cybercrime 18
HC7 - LVB/Vroegkinderlijk trauma 19
Licht verstandelijke beperking 19
Trauma 20
HC8 - Cultuur en delinquentie 22
Ras 22
Cultuur 23
Sociaal-economische positie 23
Subcultuur 23
De culturele meerderheid 24
,HC1 - Jeugdcriminaliteit en Jeugdbescherming
Wat is jeugdcriminaliteit?
Jeugdcriminaliteit is veelomvattend en contextgebonden.
● De wet maakt iets wat legaal is ineens illegaal (of andersom).
○ Naast politiek hebben sociale en culturele contexten invloed op
jeugdcriminaliteit.
Drie kernpunten van jeugdcriminaliteit:
● In strijd met het strafrecht
● Sociale constructie
● Wisselende taxatie
- Bereidheid tot aangifte doen is afhankelijk van context en persoon.
Profielen van jeugdige delinquenten:
● Experimenteerder
● Risicojongere: 1 tot 3 keer iets gedaan
● Veelpleger: meer dan 3 keer iets gedaan
● Zeer actieve veelpleger: uitermate veel contact met criminaliteit
Feiten en cijfers
Over het algemeen daalt de jeugdcriminaliteit. Maar cyberdelicten nemen toe, evenals
georganiseerde criminaliteit.
● Ook zijn er meer jeugdigen betrokken bij wapenincidenten en geweldsmisdrijven.
Kijkend naar de culturele achtergrond van verdachten lijken mensen uit de Antillen en Aruba
de grootste groep te zijn.
● Belangrijk om hierbij in acht te nemen is dat er vaak sprake is van etnisch profileren.
Hoe te meten?
Justitie data en de politie hebben beperkingen:
● Zeggen niet altijd veel over daadwerkelijke toe/afname van jeugddelinquentie.
● Worden beïnvloed door aangiftebereidheid van slachtoffers en getuigen.
● Worden beïnvloed door beleidsprioriteiten.
● ‘Dark number’ is hoog: slechts 6 a 7% van de jongeren die aangeven over de schreef
te zijn gegaan komt in aanraking met de politie.
- Zelfrapportage heeft ook beperkingen:
● Slechts een beperkt aantal delicten wordt opgenomen.
● Daders worden moeilijk bereikt.
● Geen representatief beeld van ernstige delicten (minst betrouwbaar bij
geweldsdelicten).
● Onderrapportage (vooral bij bepaalde etnische groepen).
- Beperkingen van slachtofferenquêtes:
● Betrouwbare en valide manier om gegevens over criminaliteitsincidentie te
verzamelen.
● Weinig informatie over de daders.
● Moord en doodslag, slachtofferloze en seksuele delicten zijn niet of slecht
vertegenwoordigd.
● Geen gegevens over slachtoffers < 15 jaar.
1
, Factoren die criminaliteitscijfers beïnvloeden:
● Werkloosheid ● Politiecapaciteit
● Mate van toezicht ● Beleidsprioriteiten
● Meldingsbereidheid ● Wet en regelgeving
- Oorzaken van jeugdcriminaliteit zijn een combinatie van factoren: aanleg, leren, directe
omgeving, woonbuurt en bredere sociale context.
Wat is jeugdbescherming?
Jeugdbescherming is van toepassing zodra een problematiek dusdanig ernstig is dat de
kindveiligheid en kindontwikkeling ernstig bedreigd worden, waardoor justitieel ingrijpen
noodzakelijk is of dreigt.
- Dit gaat samen met jeugdcriminaliteit:
● Het is het werkveld van de forensische orthopedagogiek.
● Justitieel ingrijpen is aanwezig of dreigt.
● Kan via civiel of strafrechtelijke weg.
Kindermishandeling
Kindermishandeling kent veel verschillende typen:
● Seksueel misbruik ● Fysieke verwaarlozing
● Fysieke mishandeling ● Andere vormen van lichamelijke
● Emotionele mishandeling verwaarlozing, onachtzaamheid
● Andere mishandeling ● Overige emotionele verwaarlozing
● Verwaarlozing van onderwijs ● Overige vormen van mishandeling
- 12% van de scholieren rapporteert zelf te maken te hebben gehad met enige vorm van
mishandeling.
● Op basis van meldingen van professionals zou 3% van de 0-17 jarigen slachtoffer
zijn van mishandeling.
Aan de ene kant, kijkende naar professionals en AMK, lijkt er een toename van
kindermishandeling, maar anderzijds lijkt dit niet, kijkend naar de kinderen zelf.
Beleidsprioriteiten en de aandacht in media zijn factoren die meldingen over
kindermishandeling beïnvloeden.
- Sommige hulpverleners melden niets omdat ze niet zeker zijn of de melding terecht is en
uit angst om hun hulpverleningsrelatie op het spel te zetten.
Oorzaken jeugdcriminaliteit en onveiligheid:
● Complex probleem: meerdere oorzaken!
● Levensloop theorieën (LCP/AL)
● Biologische verklaringen
● Verklaringen vanuit perspectief psychiatrie komt samen in model van risico en
protectieve factoren van Bronfenbrenner.
Risico-en protectieve factoren:
● Veranderbaar (dynamisch) of onveranderbaar (statisch)
● Dynamisch: opvoedvaardigheden en sociaal netwerk.
● Statisch: verstandelijke vermogens en geschiedenis van delinquent gedrag.
2
