Hoofdstuk 2 – Theoretisch kader
Communicatie haalt de buitenwereld naar binnen
en brengt de binnenwereld naar buiten
2.1 Basisbegrippen
Communicatie is een proces dat begint bij een zender. Die zender wil iets
overdragen en bereiken = hij heeft een boodschap. Die wil hij via een
medium sturen naar een ontvanger.
4 aspecten van de boodschap:
- Zakelijk aspect: De beschrijving van feiten, de informatie.
- Expressief aspect: De emotie van de zender via de boodschap wordt
geuit.
- Rationeel aspect: De verhouding van de zender met de ontvanger die
uit de boodschap blijkt
- Appellerend aspect: Het beroep op de ontvanger wordt gedaan door
de booschap
Encoderen en decoderen
Een boodschap ontstaat in de gedachten van iemand die zijn boodschap
omzet in een code die voor de ontvanger begrijpelijk is. (In woorden) =
Encoderen.
De ontvanger zet de boodschap op zijn beurt weer om in gedachten. =
decoderen
Feedback & terugkoppeling
Vaak verwacht en krijgt de zender een reactie van de ontvanger. De
reactie noemen we feedback.
Als de zender op de feedback reageert spreken we van een terugkoppeling
Relatie en omgevingsfactoren
Of de boodschap aankomt bij de ontvanger hangt af van het
referentiekader. Het referentiekader is het geheel van gewoonten, regels,
ervaringen, normen en waarden waarop je je denken en gedrag baseert.
Maatschappelijke omgevingsfactoren
Omgevingsfactoren beïnvloeden de communicatie sterk. Moment van de
dag of een ochtendhumeur.
Maatschappelijke context speelt ook een grote rol. Verschil in cultuur, in
tijd etc.
Ruis
Factoren die het communicatie proces verstoren noemen we ruis. Interne
ruis is als de communicatie wordt verstoord binnen het directe
communicatieproces als bijvoorbeeld de zender de boodschap niet goed
overbrengt.
Externe ruis zijn factoren van buiten het communicatie proces zoals het
geluid van een drilboor.
(figuur 2.1, blz. 21)
Redundantie
, Hoofdstuk 2 – Theoretisch kader
Communicatie haalt de buitenwereld naar binnen
en brengt de binnenwereld naar buiten
Redundantie is overtollige informatie en wil in die zin dat de informatie
geen nieuws bevat voor de ontvanger. VB: Nieuwsbericht in de krant wat je
ook op nu.nl zag. Te veel redundantie irriteert de ontvanger
Beperkingen van het basiscommunicatiemodel.
De werkelijkheid is complexer dan alleen figuur 2.1 blz. 21. Want de
ontvanger is 1. Nooit passief en 2. Er is sprake van een verschuiving van
de macht naar de ontvanger.
1. De ontvanger is nooit passief:
Een ontvanger komt altijd tot een persoonlijke selectie en verwerking
en dus ook tot een eigen perceptie en interpretatie van de boodschap.
Je kunt informatie niet klakkeloos bij mensen injecteren
2. Verschuiving van de macht naar de ontvanger:
Online ontwikkeling zorgt voor verandering van de communicatie.
Vroeger lag de macht aan de kant van de zender, nu is er meer macht
bij de ontvangers. In communicatie gaat het minder om zenden en
ontvangen en meer om begrijpen en verbinden.
2.2 Soorten communicatie
Verbaal communiceren is schriftelijk en mondeling communiceren. De zender
gebruikt gesproken en geschreven taal.
Alle niet-talige vormen van communicatie is non-verbale communicatie. Je
interpreteert hierbij veel. Het is doorslaggevend bij het vormen van een eerste
indruk: oogcontact, stem, geur, gebaren, alles telt.
Bewuste non-verbale communicatie zijn gebaren die je maakt, maar
lichaamstaal wordt niet altijd bewust gestuurd. Non-intentionele
communicatie is VB: pupillen die groter worden als je seksueel opgewonden
raakt.
Dit staat ook allemaal in figuur 2.2 blz. 22.
2.3 Communicatiemodaliteiten
Een communicatiemodaliteit is een wijze van communiceren die zich
onderscheidt van andere vormen van communicatie. Reclame en relations zijn
modaliteiten, maar het is verstandig om minder in modaliteiten te denken
want zijn in beroepspraktijk minder van belang.
Informatie & voorlichting
Informatie is communicatie met een neutraal karakter. VB: Hoe laat de trein
vertrekt.
Voorlichting is bewust gegeven hulp bij mening- en besluitvorming door
middel van communicatie. Belang van de ontvanger staat voorop. VB:
studentenvoorlichting
Communicatie haalt de buitenwereld naar binnen
en brengt de binnenwereld naar buiten
2.1 Basisbegrippen
Communicatie is een proces dat begint bij een zender. Die zender wil iets
overdragen en bereiken = hij heeft een boodschap. Die wil hij via een
medium sturen naar een ontvanger.
4 aspecten van de boodschap:
- Zakelijk aspect: De beschrijving van feiten, de informatie.
- Expressief aspect: De emotie van de zender via de boodschap wordt
geuit.
- Rationeel aspect: De verhouding van de zender met de ontvanger die
uit de boodschap blijkt
- Appellerend aspect: Het beroep op de ontvanger wordt gedaan door
de booschap
Encoderen en decoderen
Een boodschap ontstaat in de gedachten van iemand die zijn boodschap
omzet in een code die voor de ontvanger begrijpelijk is. (In woorden) =
Encoderen.
De ontvanger zet de boodschap op zijn beurt weer om in gedachten. =
decoderen
Feedback & terugkoppeling
Vaak verwacht en krijgt de zender een reactie van de ontvanger. De
reactie noemen we feedback.
Als de zender op de feedback reageert spreken we van een terugkoppeling
Relatie en omgevingsfactoren
Of de boodschap aankomt bij de ontvanger hangt af van het
referentiekader. Het referentiekader is het geheel van gewoonten, regels,
ervaringen, normen en waarden waarop je je denken en gedrag baseert.
Maatschappelijke omgevingsfactoren
Omgevingsfactoren beïnvloeden de communicatie sterk. Moment van de
dag of een ochtendhumeur.
Maatschappelijke context speelt ook een grote rol. Verschil in cultuur, in
tijd etc.
Ruis
Factoren die het communicatie proces verstoren noemen we ruis. Interne
ruis is als de communicatie wordt verstoord binnen het directe
communicatieproces als bijvoorbeeld de zender de boodschap niet goed
overbrengt.
Externe ruis zijn factoren van buiten het communicatie proces zoals het
geluid van een drilboor.
(figuur 2.1, blz. 21)
Redundantie
, Hoofdstuk 2 – Theoretisch kader
Communicatie haalt de buitenwereld naar binnen
en brengt de binnenwereld naar buiten
Redundantie is overtollige informatie en wil in die zin dat de informatie
geen nieuws bevat voor de ontvanger. VB: Nieuwsbericht in de krant wat je
ook op nu.nl zag. Te veel redundantie irriteert de ontvanger
Beperkingen van het basiscommunicatiemodel.
De werkelijkheid is complexer dan alleen figuur 2.1 blz. 21. Want de
ontvanger is 1. Nooit passief en 2. Er is sprake van een verschuiving van
de macht naar de ontvanger.
1. De ontvanger is nooit passief:
Een ontvanger komt altijd tot een persoonlijke selectie en verwerking
en dus ook tot een eigen perceptie en interpretatie van de boodschap.
Je kunt informatie niet klakkeloos bij mensen injecteren
2. Verschuiving van de macht naar de ontvanger:
Online ontwikkeling zorgt voor verandering van de communicatie.
Vroeger lag de macht aan de kant van de zender, nu is er meer macht
bij de ontvangers. In communicatie gaat het minder om zenden en
ontvangen en meer om begrijpen en verbinden.
2.2 Soorten communicatie
Verbaal communiceren is schriftelijk en mondeling communiceren. De zender
gebruikt gesproken en geschreven taal.
Alle niet-talige vormen van communicatie is non-verbale communicatie. Je
interpreteert hierbij veel. Het is doorslaggevend bij het vormen van een eerste
indruk: oogcontact, stem, geur, gebaren, alles telt.
Bewuste non-verbale communicatie zijn gebaren die je maakt, maar
lichaamstaal wordt niet altijd bewust gestuurd. Non-intentionele
communicatie is VB: pupillen die groter worden als je seksueel opgewonden
raakt.
Dit staat ook allemaal in figuur 2.2 blz. 22.
2.3 Communicatiemodaliteiten
Een communicatiemodaliteit is een wijze van communiceren die zich
onderscheidt van andere vormen van communicatie. Reclame en relations zijn
modaliteiten, maar het is verstandig om minder in modaliteiten te denken
want zijn in beroepspraktijk minder van belang.
Informatie & voorlichting
Informatie is communicatie met een neutraal karakter. VB: Hoe laat de trein
vertrekt.
Voorlichting is bewust gegeven hulp bij mening- en besluitvorming door
middel van communicatie. Belang van de ontvanger staat voorop. VB:
studentenvoorlichting
