Thema 3 vertering
Basisstof 1 voedingsstoffen
Voedingsmiddelen= alles wat je eet of drinkt
Voedingsstoffen= zitten in je voedingsmiddelen
- Zes groepen: eiwitten, koolhydraten, vetten, water, mineralen en vitaminen
- Nodig om gezond te blijven. Een tekort kan leiden tot ziekten
Kunnen gebruikt worden voor verschillende functies in het lichaam:
- Sommige worden gebruikt als bouwstof voor de vorming van organische moleculen bij de
voortgezette assimilatie. Deze moleculen zijn nodig voor de vorming van (delen van) cellen
en weefsels. Vooral voor de groei en ontwikkeling van het lichaam en voor vervanging van
afgestorven cellen zijn bouwstoffen nodig
- En brandstoffen zijn voedingsstoffen die energie kunnen leveren voor de dissimilatie
(verbranding). De energie die daarbij vrijkomt, is bijvoorbeeld nodig om te bewegen en de
lichaamstemperratuur op peil te houden. Ook voor groei, ontwikkeling en herstel is energie
nodig
Eiwitten (proteïnen) zijn ketens van enkele tientallen tot meer dan duizend aminozuren
- Dierlijke eiwitten zit vooral in vlees, vis, melk, kaas en eieren
- Plantaardige eiwitten zit vooral in brood, graanproducten, peulvruchten, noten
In het verteringsstelsel worden eiwitmoleculen uit het voedsel gesplitst in afzonderlijke
aminozuurmoleculen, die worden opgenomen in het bloed. Via het bloed worden de aminozuren
naar de lever vervoerd en vandaaruit naar alle organen van het lichaam
Eiwitsynthese: aminozuren worden in de cellen weer aan elkaar gekoppeld tot eiwitmoleculen
Er bestaan 20 aminozuren (12 maakt de lever zelf, 8 via voedsel essentiële aminozuren, deze moet
je via voeding binnenkrijgen, kun je niet zelf maken)
Functie eiwitten:
- Bouwstof voor cellen en weefsel. Maken een deel uit van tussencelstof, zoals de
collageenvezels in beenweefsel en kraakbeenweefsel. Ook reguleren eiwitten bijna alle
processen in een organisme. Ze zijn betrokken bij transport, overbrengen signalen en
chemische reacties
- Brandstof in nood. Eiwitten worden dan omgezet in glucose, dat vervolgens verbrand. Komt
uit je spieren dus spiermassa neemt dan af. Overschot eiwitten worden ook omgezet in
glucose. Bij de dissimilatie van eiwitten ontstaat ammoniak, dat in de lever wordt omgezet in
ureum. Ureum wordt uitgescheiden met de urine
Plantaardige koolhydraten bevatten veel koolhydraten, zoals zoete vruchten, jam, honing, stroop,
fructose, sacharose, brood, aardappelen, rijst en macaroni
Type koolhydraten:
- Sachariden bv. koolhydraten
- Monosacharide bv. glucose en fructose
- Disacharide bv. sacharose en maltose
- Polysacharide zetmeel en glycogeen
Functie: brandstof en bouwstof
Basisstof 1 voedingsstoffen
Voedingsmiddelen= alles wat je eet of drinkt
Voedingsstoffen= zitten in je voedingsmiddelen
- Zes groepen: eiwitten, koolhydraten, vetten, water, mineralen en vitaminen
- Nodig om gezond te blijven. Een tekort kan leiden tot ziekten
Kunnen gebruikt worden voor verschillende functies in het lichaam:
- Sommige worden gebruikt als bouwstof voor de vorming van organische moleculen bij de
voortgezette assimilatie. Deze moleculen zijn nodig voor de vorming van (delen van) cellen
en weefsels. Vooral voor de groei en ontwikkeling van het lichaam en voor vervanging van
afgestorven cellen zijn bouwstoffen nodig
- En brandstoffen zijn voedingsstoffen die energie kunnen leveren voor de dissimilatie
(verbranding). De energie die daarbij vrijkomt, is bijvoorbeeld nodig om te bewegen en de
lichaamstemperratuur op peil te houden. Ook voor groei, ontwikkeling en herstel is energie
nodig
Eiwitten (proteïnen) zijn ketens van enkele tientallen tot meer dan duizend aminozuren
- Dierlijke eiwitten zit vooral in vlees, vis, melk, kaas en eieren
- Plantaardige eiwitten zit vooral in brood, graanproducten, peulvruchten, noten
In het verteringsstelsel worden eiwitmoleculen uit het voedsel gesplitst in afzonderlijke
aminozuurmoleculen, die worden opgenomen in het bloed. Via het bloed worden de aminozuren
naar de lever vervoerd en vandaaruit naar alle organen van het lichaam
Eiwitsynthese: aminozuren worden in de cellen weer aan elkaar gekoppeld tot eiwitmoleculen
Er bestaan 20 aminozuren (12 maakt de lever zelf, 8 via voedsel essentiële aminozuren, deze moet
je via voeding binnenkrijgen, kun je niet zelf maken)
Functie eiwitten:
- Bouwstof voor cellen en weefsel. Maken een deel uit van tussencelstof, zoals de
collageenvezels in beenweefsel en kraakbeenweefsel. Ook reguleren eiwitten bijna alle
processen in een organisme. Ze zijn betrokken bij transport, overbrengen signalen en
chemische reacties
- Brandstof in nood. Eiwitten worden dan omgezet in glucose, dat vervolgens verbrand. Komt
uit je spieren dus spiermassa neemt dan af. Overschot eiwitten worden ook omgezet in
glucose. Bij de dissimilatie van eiwitten ontstaat ammoniak, dat in de lever wordt omgezet in
ureum. Ureum wordt uitgescheiden met de urine
Plantaardige koolhydraten bevatten veel koolhydraten, zoals zoete vruchten, jam, honing, stroop,
fructose, sacharose, brood, aardappelen, rijst en macaroni
Type koolhydraten:
- Sachariden bv. koolhydraten
- Monosacharide bv. glucose en fructose
- Disacharide bv. sacharose en maltose
- Polysacharide zetmeel en glycogeen
Functie: brandstof en bouwstof
