Scheikunde hoofdstuk 9 polymeren
Paragraaf 1 polyalkenen en rubber
Polyalkenen is een verzamelnaam voor polymeren die zijn gemaakt uit alkenen. Deze worden
gemaakt door additiepolymerisatie (polyadditie) van alkenen
Wanneer veel monomeermoleculen onderling reageren, ontstaan polymeermoleculen; uit een
monomeer ontstaat een polymeer
Additiereactie is een snelle reactie van een alkeen met
halogenen, waterstof en water. Hierbij wordt een dubbele
binding in een alkeen omgezet in een enkele binding
Bij additiepolymerisatie kunnen alkenen ook met zichzelf een additiereactie aangaan, waarbij
polymeren worden gevormd. Met een initiator breng je een polymerisatiereactie op gang, R-O-O-R,
met R de restgroep
Synthetisch rubber wordt ook volgens een additiepolymerisatie gemaakt. Deze stof kan op
verschillende manieren polymeriseren. Gewoonlijk vindt er een ‘kop-staart’ additie plaats; dit wordt
een 1,4-additie genoemd
Bv. reactievergelijking van de additie but-1-een met chloor
Vulkaniseren is het proces dat tijdens het verwarmen van rubber zwavel wordt toegevoegd. Hierbij
worden crosslinks (zwavelbruggen) tussen de polymeermoleculen gevormd
Kunststoffen worden in de chemische industrie polymeren genoemd (poly betekent veel). Alle
polymeren hebben één ding gemeen: ze bestaan uit lange moleculen. Een monomeer (mono
betekent één) is de algemene naam voor de grondstof die wordt gebruikt voor het maken van
polymeren
Een polymeer krijgt de naam van het monomeer waaruit het is gemakt, met ervoor ‘poly’
Paragraaf 2 esters, polyesters en polyamiden
Esters vormen een groep van koolstofverbinding die worden gemaakt uit alkanolen en alkaanzuren.
Dit is een evenwichtsreactie. De verbindingen die herkenbaar zijn aan de
karakteristieke esterbinding:
De vorming van een ester komt neer op de afsplitsing van een watermolecuul,
terwijl de resten van het alkanol- en alkaanzuurmolecuul aan elkaar koppelen
De ester van propaan-2-ol en methaan zuur:
Een estervorming is een voorbeeld van een condensatiereactie. Bij een condensatiereactie worden
twee moleculen aan elkaar gekoppeld onder afsplitsing van een molecuul water.
De omkeerbare reactie is een reactie van een ester met water, dit wordt een hydrolysereactie
genoemd of kortweg hydrolyse
, Polyesters vormen een groep van koolstofverbindingen die worden gemaakt uit een diol en een
dizuur. Een diol is een alkanol met twee -OH-groepen en een dizuur is een alkaanzuur met twee -
COOH-groepen.
Bij een condensatiepolymerisatie
worden veel watermoleculen afgesplitst. Op deze manier ontstaat een polyester
Polyamiden vormen een groep koolstofverbinding die wordt gemaakt uit een diamine en een dizuur.
Een diamine is een alkaanamine met twee -NH 2-groepen en een dizuur is een alkaanzuur met twee -
COOH-groepen.
Bij een condensatiepolymerisatie worden veel watermoleculen afgesplitst. Op deze manier ontstaat
een polyamide
De karakteristieke groep van een amide is:
Nylon is de triviale naam voor een polyamide
Paragraaf 3 kunststoffen
Kunststoffen worden in de chemie synthetische polymeren genoemd. Er zijn ook natuurlijke
polymeren, zoals eiwitten, zetmeel, wol, zijde, katoen en natuurrubber. Ze bestaan ALLEMAAL uit
lange moleculen
Een polymeer is opgebouwd uit zeer lange moleculen. De
aantrekkingskrachten die tussen de moleculen optreden, zijn
vanderwaalskrachten. Hoe groter de moleculen, des te sterker de
vanderwaalskrachten.
Kunststoffen worden op basis van hun materiaaleigenschappen in 4 groepen verdeeld:
- Thermoplasten kunststoffen die bij verwarmen zacht worden. Ze bestaan uit lange,
onvertakte polymeermoleculen die langs elkaar heen kunnen schuiven: ketenpolymeren. Ze
kunnen vervormen door ze te verwarmen, de vdw-binding wordt zwakker
- Thermoharders kunststoffen die bij verwarmen hard blijven of gaan ontleden. Ze bestaan
uit lange polymeermoleculen die onderling via crosslinks (atoombindingen) met elkaar zijn
verbonden. Het zijn netwerkpolymeren. Pas bij hoge
temperaturen brengen de crosslinks in het molecuul
(microniveau) en ten gevolge daarvan valt de stof uit
elkaar (macroniveau) ontledingsreactie
- Elastomeren elastische kunststoffen. Er kunnen
crosslinks ontstaan, maar veel minder dan bij een thermoharder. Je kunt het matriaal
indrukken, maar door de crosslinks krijfgtg het materiaal steeds zinn oorspronkelijk vorm
terug: het is elastisch materiaal geworden
- Composieten opgebouwd uit twee of meer material gecombineerd tot een neiwue
matriaal met andere materiaaleigenscappen dan de afzonderljike componenten.
Composieten ontstaan door aan een hoogwaardige kunststof in meerdere lagen sterke vezels
toe te voegen.
Paragraaf 1 polyalkenen en rubber
Polyalkenen is een verzamelnaam voor polymeren die zijn gemaakt uit alkenen. Deze worden
gemaakt door additiepolymerisatie (polyadditie) van alkenen
Wanneer veel monomeermoleculen onderling reageren, ontstaan polymeermoleculen; uit een
monomeer ontstaat een polymeer
Additiereactie is een snelle reactie van een alkeen met
halogenen, waterstof en water. Hierbij wordt een dubbele
binding in een alkeen omgezet in een enkele binding
Bij additiepolymerisatie kunnen alkenen ook met zichzelf een additiereactie aangaan, waarbij
polymeren worden gevormd. Met een initiator breng je een polymerisatiereactie op gang, R-O-O-R,
met R de restgroep
Synthetisch rubber wordt ook volgens een additiepolymerisatie gemaakt. Deze stof kan op
verschillende manieren polymeriseren. Gewoonlijk vindt er een ‘kop-staart’ additie plaats; dit wordt
een 1,4-additie genoemd
Bv. reactievergelijking van de additie but-1-een met chloor
Vulkaniseren is het proces dat tijdens het verwarmen van rubber zwavel wordt toegevoegd. Hierbij
worden crosslinks (zwavelbruggen) tussen de polymeermoleculen gevormd
Kunststoffen worden in de chemische industrie polymeren genoemd (poly betekent veel). Alle
polymeren hebben één ding gemeen: ze bestaan uit lange moleculen. Een monomeer (mono
betekent één) is de algemene naam voor de grondstof die wordt gebruikt voor het maken van
polymeren
Een polymeer krijgt de naam van het monomeer waaruit het is gemakt, met ervoor ‘poly’
Paragraaf 2 esters, polyesters en polyamiden
Esters vormen een groep van koolstofverbinding die worden gemaakt uit alkanolen en alkaanzuren.
Dit is een evenwichtsreactie. De verbindingen die herkenbaar zijn aan de
karakteristieke esterbinding:
De vorming van een ester komt neer op de afsplitsing van een watermolecuul,
terwijl de resten van het alkanol- en alkaanzuurmolecuul aan elkaar koppelen
De ester van propaan-2-ol en methaan zuur:
Een estervorming is een voorbeeld van een condensatiereactie. Bij een condensatiereactie worden
twee moleculen aan elkaar gekoppeld onder afsplitsing van een molecuul water.
De omkeerbare reactie is een reactie van een ester met water, dit wordt een hydrolysereactie
genoemd of kortweg hydrolyse
, Polyesters vormen een groep van koolstofverbindingen die worden gemaakt uit een diol en een
dizuur. Een diol is een alkanol met twee -OH-groepen en een dizuur is een alkaanzuur met twee -
COOH-groepen.
Bij een condensatiepolymerisatie
worden veel watermoleculen afgesplitst. Op deze manier ontstaat een polyester
Polyamiden vormen een groep koolstofverbinding die wordt gemaakt uit een diamine en een dizuur.
Een diamine is een alkaanamine met twee -NH 2-groepen en een dizuur is een alkaanzuur met twee -
COOH-groepen.
Bij een condensatiepolymerisatie worden veel watermoleculen afgesplitst. Op deze manier ontstaat
een polyamide
De karakteristieke groep van een amide is:
Nylon is de triviale naam voor een polyamide
Paragraaf 3 kunststoffen
Kunststoffen worden in de chemie synthetische polymeren genoemd. Er zijn ook natuurlijke
polymeren, zoals eiwitten, zetmeel, wol, zijde, katoen en natuurrubber. Ze bestaan ALLEMAAL uit
lange moleculen
Een polymeer is opgebouwd uit zeer lange moleculen. De
aantrekkingskrachten die tussen de moleculen optreden, zijn
vanderwaalskrachten. Hoe groter de moleculen, des te sterker de
vanderwaalskrachten.
Kunststoffen worden op basis van hun materiaaleigenschappen in 4 groepen verdeeld:
- Thermoplasten kunststoffen die bij verwarmen zacht worden. Ze bestaan uit lange,
onvertakte polymeermoleculen die langs elkaar heen kunnen schuiven: ketenpolymeren. Ze
kunnen vervormen door ze te verwarmen, de vdw-binding wordt zwakker
- Thermoharders kunststoffen die bij verwarmen hard blijven of gaan ontleden. Ze bestaan
uit lange polymeermoleculen die onderling via crosslinks (atoombindingen) met elkaar zijn
verbonden. Het zijn netwerkpolymeren. Pas bij hoge
temperaturen brengen de crosslinks in het molecuul
(microniveau) en ten gevolge daarvan valt de stof uit
elkaar (macroniveau) ontledingsreactie
- Elastomeren elastische kunststoffen. Er kunnen
crosslinks ontstaan, maar veel minder dan bij een thermoharder. Je kunt het matriaal
indrukken, maar door de crosslinks krijfgtg het materiaal steeds zinn oorspronkelijk vorm
terug: het is elastisch materiaal geworden
- Composieten opgebouwd uit twee of meer material gecombineerd tot een neiwue
matriaal met andere materiaaleigenscappen dan de afzonderljike componenten.
Composieten ontstaan door aan een hoogwaardige kunststof in meerdere lagen sterke vezels
toe te voegen.
