Samenvatting strafrecht hoofdstuk 1
Het strafrecht gaat over:
o De verboden gedragingen
o De bevoegdheden van politie en justitie
o De gang van zaken tijdens de rechtszaak
o De straffen en maatregelen die kunnen worden opgelegd
Het strafrecht is bijzonder:
o Omdat het strafbepaling bevat.
o Eigen opsporingsapparaat: bij een vermoeden van een strafbaar feit komt de
politie in actie. Dat is bijvoorbeeld in het burgerlijk wetboek niet.
o Doel: bescherming van de veiligheid en de rust in de samenleving (=
rechtsorde) zodat mensen veilig en rustig kunnen leven.
Artikel 1 Wetboek van Strafrecht:
o Hierin mag niet met terugwerkende kracht strafbaar gesteld worden.
(bij een nieuwe wet geldt de meest gunstige bepaling)
o Iets mag alleen bij wet strafbaar gesteld worden.
Materieel strafrecht:
o Bestaat uit de strafbepalingen en de straffen en maatregelen die kunnen
worden opgelegd.
Formeel strafrecht (strafprocesrecht):
o Beschrijft de bevoegdheden van politie en justitie, de rechten van een
verdachte, de gang van zaken tijdens de terechtzitting, en rechtsmiddelen
zoals hoger beroep en cassatie.
Rechtsbronnen van het strafrecht:
o Vindplaatsen van het strafrecht.
o Wetten: het Wetboek van Strafrecht, het Wetboek van Strafvordering,
bijzondere wetten, zoals de Wet wapens en munitie, de Wegenverkeerswet,
de Opiumwet, Algemene maatregelen van bestuur en verordeningen.
o Jurisprudentie.
o Internationale verdragen
,De gewoonte is geen rechtsbron!
Samenvatting strafrecht hoofdstuk 2
Het wetboek van Strafrecht bestaat uit drie delen:
o Boek 1: algemene bepalingen.
o Hierin algemene regels die van toepassing zijn op de strafbepalingen die in
de rest van het wetboek staan. Deze regels gelden ook voor bijzondere
wetten.
o Voorbeelden: TBS, poging en voorbereiding, deelneming etc.
o Boek 2: misdrijven
o (de zwaardere strafbare feiten zoals moord, diefstal, verkrachting etc.)
o Boek 3: overtredingen
o (de lichtere strafbare feiten zoals het opgeven van een valse naam,
verstoring van de openbare orde door dronkenschap etc.
Er zijn twee soorten strafbepalingen:
o Misdrijven: zwaardere strafbare feiten.
o Overtredingen: over het algemeen wat lichter.
Gemeenteraden en provinciale staten mogen alleen maar verordeningen voor
overtredingen maken.
Reikwijdte van het wetboek van Strafrecht:
o Legaliteitsbeginsel
o Strafbaarstelling is alleen mogelijk bij wet
o Strafbaarstelling met terugwerkende kracht is verboden.
o Uitgangspunt reikwijdte: het territorialiteitsbeginsel Strafrecht. Dit houdt in dat ons
strafrecht geldt voor eenieder die zich op Nederlands grondgebied bevindt.
o Uitbreiding grondgebied: het Strafrecht geldt ook aan boord van Nederlandse
schepen en vliegtuigen.
o In sommige gevallen reikt het Wetboek van Strafrecht ook buiten het grondgebied,
bijvoorbeeld als er internationale belangen en internationale veiligheid op het spel
staan. B.v. vliegtuigkaping, terrorisme. Universaliteitsbeginsel – art. 4 Sr
,o Tot slot: in sommige gevallen ook van toepassing op Nederlanders die in
het buitenland een strafbaar feit plegen. Personaliteitsbeginsel - art. 7 Sr
, Samenvatting strafrecht hoofdstuk 3
De meeste strafbepalingen bestaan uit drie onderdelen:
o Delictsomschrijving, de beschrijving van het verboden gedrag.
o Kwalificatie, de juridische naam voor de strafbepaling.
o Sanctienorm, de maximale straf die de rechter voor het verboden gedrag mag
opleggen.
Er geldt geen minimumstraf, alleen een strafmaximum. Dit betekent dat de rechter vrij is
in het opleggen van een straf. Er geldt alleen een bovengrens in de vorm van de
maximumstraf die in de strafbepaling staat aangegeven.
De omschrijving van het strafbaar gedrag, de delictsomschrijving, bestaat meestal uit
verschillende onderdelen. Deze onderdelen worden bestanddelen genoemd:
Enig goed
Mede door het Elektriciteitsarrest weten we dat we bij een ‘goed’ niet alleen moeten
denken aan tastbare zaken zoals een fiets, een boek of een tafel, maar ook aan goederen
die waarde hebben maar niet tastbaar zijn, zoals gas en elektriciteit.
Geheel of ten dele aan een ander toebehoren
Je kunt geen diefstal plegen met je eigen spullen, want in de delictsomschrijving van art.
310 Sr staat dat het goed helemaal of gedeeltelijk van een ander moet zijn.
Wegnemen
Oogmerk
Met het oogmerk zegt de wetgever dat de dader de bedoeling of het opzet moet hebben
gehad om een bepaald goed te stelen. Wie per ongeluk de verkeerde jas mee naar huis
neemt, maakt zich niet schuldig aan diefstal omdat het opzet om de jas van een ander
mee naar huis te nemen ontbreekt.
Wederrechtelijk
Wederrechtelijk wil zeggen dat het toe-eigenen in strijd is met het recht. Wie met
toestemming van de eigenaar een boek pakt en mee naar huis neemt, eigent zich wel
een goed van een ander toe, maar er is geen sprake van wederrechtelijkheid omdat de
eigenaar toestemming heeft gegeven.
Toe-eigenen
Het doel van de diefstal is ‘toe-eigenen’. Dit wil zeggen dat de dief de bedoeling heeft
zich als eigenaar over het gestolen goed te gaan gedragen en er mee te doen waar hij
zin in heeft.
Het strafrecht gaat over:
o De verboden gedragingen
o De bevoegdheden van politie en justitie
o De gang van zaken tijdens de rechtszaak
o De straffen en maatregelen die kunnen worden opgelegd
Het strafrecht is bijzonder:
o Omdat het strafbepaling bevat.
o Eigen opsporingsapparaat: bij een vermoeden van een strafbaar feit komt de
politie in actie. Dat is bijvoorbeeld in het burgerlijk wetboek niet.
o Doel: bescherming van de veiligheid en de rust in de samenleving (=
rechtsorde) zodat mensen veilig en rustig kunnen leven.
Artikel 1 Wetboek van Strafrecht:
o Hierin mag niet met terugwerkende kracht strafbaar gesteld worden.
(bij een nieuwe wet geldt de meest gunstige bepaling)
o Iets mag alleen bij wet strafbaar gesteld worden.
Materieel strafrecht:
o Bestaat uit de strafbepalingen en de straffen en maatregelen die kunnen
worden opgelegd.
Formeel strafrecht (strafprocesrecht):
o Beschrijft de bevoegdheden van politie en justitie, de rechten van een
verdachte, de gang van zaken tijdens de terechtzitting, en rechtsmiddelen
zoals hoger beroep en cassatie.
Rechtsbronnen van het strafrecht:
o Vindplaatsen van het strafrecht.
o Wetten: het Wetboek van Strafrecht, het Wetboek van Strafvordering,
bijzondere wetten, zoals de Wet wapens en munitie, de Wegenverkeerswet,
de Opiumwet, Algemene maatregelen van bestuur en verordeningen.
o Jurisprudentie.
o Internationale verdragen
,De gewoonte is geen rechtsbron!
Samenvatting strafrecht hoofdstuk 2
Het wetboek van Strafrecht bestaat uit drie delen:
o Boek 1: algemene bepalingen.
o Hierin algemene regels die van toepassing zijn op de strafbepalingen die in
de rest van het wetboek staan. Deze regels gelden ook voor bijzondere
wetten.
o Voorbeelden: TBS, poging en voorbereiding, deelneming etc.
o Boek 2: misdrijven
o (de zwaardere strafbare feiten zoals moord, diefstal, verkrachting etc.)
o Boek 3: overtredingen
o (de lichtere strafbare feiten zoals het opgeven van een valse naam,
verstoring van de openbare orde door dronkenschap etc.
Er zijn twee soorten strafbepalingen:
o Misdrijven: zwaardere strafbare feiten.
o Overtredingen: over het algemeen wat lichter.
Gemeenteraden en provinciale staten mogen alleen maar verordeningen voor
overtredingen maken.
Reikwijdte van het wetboek van Strafrecht:
o Legaliteitsbeginsel
o Strafbaarstelling is alleen mogelijk bij wet
o Strafbaarstelling met terugwerkende kracht is verboden.
o Uitgangspunt reikwijdte: het territorialiteitsbeginsel Strafrecht. Dit houdt in dat ons
strafrecht geldt voor eenieder die zich op Nederlands grondgebied bevindt.
o Uitbreiding grondgebied: het Strafrecht geldt ook aan boord van Nederlandse
schepen en vliegtuigen.
o In sommige gevallen reikt het Wetboek van Strafrecht ook buiten het grondgebied,
bijvoorbeeld als er internationale belangen en internationale veiligheid op het spel
staan. B.v. vliegtuigkaping, terrorisme. Universaliteitsbeginsel – art. 4 Sr
,o Tot slot: in sommige gevallen ook van toepassing op Nederlanders die in
het buitenland een strafbaar feit plegen. Personaliteitsbeginsel - art. 7 Sr
, Samenvatting strafrecht hoofdstuk 3
De meeste strafbepalingen bestaan uit drie onderdelen:
o Delictsomschrijving, de beschrijving van het verboden gedrag.
o Kwalificatie, de juridische naam voor de strafbepaling.
o Sanctienorm, de maximale straf die de rechter voor het verboden gedrag mag
opleggen.
Er geldt geen minimumstraf, alleen een strafmaximum. Dit betekent dat de rechter vrij is
in het opleggen van een straf. Er geldt alleen een bovengrens in de vorm van de
maximumstraf die in de strafbepaling staat aangegeven.
De omschrijving van het strafbaar gedrag, de delictsomschrijving, bestaat meestal uit
verschillende onderdelen. Deze onderdelen worden bestanddelen genoemd:
Enig goed
Mede door het Elektriciteitsarrest weten we dat we bij een ‘goed’ niet alleen moeten
denken aan tastbare zaken zoals een fiets, een boek of een tafel, maar ook aan goederen
die waarde hebben maar niet tastbaar zijn, zoals gas en elektriciteit.
Geheel of ten dele aan een ander toebehoren
Je kunt geen diefstal plegen met je eigen spullen, want in de delictsomschrijving van art.
310 Sr staat dat het goed helemaal of gedeeltelijk van een ander moet zijn.
Wegnemen
Oogmerk
Met het oogmerk zegt de wetgever dat de dader de bedoeling of het opzet moet hebben
gehad om een bepaald goed te stelen. Wie per ongeluk de verkeerde jas mee naar huis
neemt, maakt zich niet schuldig aan diefstal omdat het opzet om de jas van een ander
mee naar huis te nemen ontbreekt.
Wederrechtelijk
Wederrechtelijk wil zeggen dat het toe-eigenen in strijd is met het recht. Wie met
toestemming van de eigenaar een boek pakt en mee naar huis neemt, eigent zich wel
een goed van een ander toe, maar er is geen sprake van wederrechtelijkheid omdat de
eigenaar toestemming heeft gegeven.
Toe-eigenen
Het doel van de diefstal is ‘toe-eigenen’. Dit wil zeggen dat de dief de bedoeling heeft
zich als eigenaar over het gestolen goed te gaan gedragen en er mee te doen waar hij
zin in heeft.
