3.2 Een kruitvat wordt gevuld, 1871-1914
3.2.1 Inleiding
Vijf oorzaken en één aanleiding waren in 1914 de basis voor de Eerste Wereldoorlog:
Nationalisme (in West-Europa en op de Balkan)
Militarisme en de wapenwedloop
Economische concurrentie
Modern-imperialisme
Bondgenootschappen
De Frans-Duitse oorlog van 1870-1871 besliste wie er het machtigste was. Duitsland won, en
was heel erg trots op hun land. De overwinning op Frankrijk en de vorming van één keizerrijk
was geweldig voor het nationalisme in Duitsland. De rijkskanselier Otto van Bismarck was
samen met Wilhelm I (de keizer) vastbesloten om Duitslands positie verder te versterken.
De Fransen wilden wraak voor de nederlaag van 1870-1871. Frankrijk moest een groot
gebied (Elzas-Lotharingen) afstaan. De revanchegedachte was een belangrijk aspect voor het
nationalisme in Frankrijk.
Groot-Brittannië keek met enige zorg naar het geruzie op het vasteland, maar hield zich
erbuiten. Groot-Brittannië was trots op hun vloot en de koloniën in Amerika en vooral in
Azië.
3.2.2 Nationalisme op de Balkan
In Zuidoost-Europa werd de macht van de Turken in de Balkan steeds kleiner. Veel landen
zoals Griekenland, Servië en Roemenië wisten onafhankelijk te worden. Het Ottomaanse Rijk
werd hierdoor steeds zwakker. Door Oostenrijk-Hongarije en Rusland werd het rijk ‘de zieke
man van Europa’. Oostenrijk-Hongarije was een dubbelmonarchie, met landen rondom de
Donau en daarom ook de Donaumonarchie genoemd. In 1908 werd Bosnië aan Oostenrijk-
Hongarije toegevoegd. Maar de inwoners van Bosnië wilden liever bij Servië horen.
Oostenrijk-Hongarije groeide uit tot een veelvolkerenstaat, met verschillende culturen en
godsdiensten.
Het grote sterke Rusland vertrouwde de groeiende macht van Oostenrijk-Hongarije niet.
Rusland probeerde haar eigen invloed in de Balkan te versterken, door de roep om
onafhankelijkheid van de Slavische volken te ondersteunen. Deze botsing van
nationalistische gevoelens van de verschillende landen en volken leidde tot een aantal
Balkanoorlogen, maar de gevechten beperken zich binnen Zuidoost-Europa.
3.2.3 Soldaten en fabrieken
3.2.1 Inleiding
Vijf oorzaken en één aanleiding waren in 1914 de basis voor de Eerste Wereldoorlog:
Nationalisme (in West-Europa en op de Balkan)
Militarisme en de wapenwedloop
Economische concurrentie
Modern-imperialisme
Bondgenootschappen
De Frans-Duitse oorlog van 1870-1871 besliste wie er het machtigste was. Duitsland won, en
was heel erg trots op hun land. De overwinning op Frankrijk en de vorming van één keizerrijk
was geweldig voor het nationalisme in Duitsland. De rijkskanselier Otto van Bismarck was
samen met Wilhelm I (de keizer) vastbesloten om Duitslands positie verder te versterken.
De Fransen wilden wraak voor de nederlaag van 1870-1871. Frankrijk moest een groot
gebied (Elzas-Lotharingen) afstaan. De revanchegedachte was een belangrijk aspect voor het
nationalisme in Frankrijk.
Groot-Brittannië keek met enige zorg naar het geruzie op het vasteland, maar hield zich
erbuiten. Groot-Brittannië was trots op hun vloot en de koloniën in Amerika en vooral in
Azië.
3.2.2 Nationalisme op de Balkan
In Zuidoost-Europa werd de macht van de Turken in de Balkan steeds kleiner. Veel landen
zoals Griekenland, Servië en Roemenië wisten onafhankelijk te worden. Het Ottomaanse Rijk
werd hierdoor steeds zwakker. Door Oostenrijk-Hongarije en Rusland werd het rijk ‘de zieke
man van Europa’. Oostenrijk-Hongarije was een dubbelmonarchie, met landen rondom de
Donau en daarom ook de Donaumonarchie genoemd. In 1908 werd Bosnië aan Oostenrijk-
Hongarije toegevoegd. Maar de inwoners van Bosnië wilden liever bij Servië horen.
Oostenrijk-Hongarije groeide uit tot een veelvolkerenstaat, met verschillende culturen en
godsdiensten.
Het grote sterke Rusland vertrouwde de groeiende macht van Oostenrijk-Hongarije niet.
Rusland probeerde haar eigen invloed in de Balkan te versterken, door de roep om
onafhankelijkheid van de Slavische volken te ondersteunen. Deze botsing van
nationalistische gevoelens van de verschillende landen en volken leidde tot een aantal
Balkanoorlogen, maar de gevechten beperken zich binnen Zuidoost-Europa.
3.2.3 Soldaten en fabrieken
