Aansprakelijkheids-
recht
Samenvatting J. Spier 2015-2016
Tilburg University
0
,HOORCOLLEGE 1
A.L.M. Keirse, ‘Een verklaring voor recht als mijlpaal. Over Jeffrey, Chipshol en het
belang bij de civiele rechtspleging’, WPNR 2011, 6903.
Aanleiding voor discussie was Jeffrey-zaak. Driejarige Jeffrey verdronk na afloop van
zwemtherapie. Zijn ouders vorderen verklaring voor recht dat een ander schuldig was aan
overlijden van hun kind. Belang dat de ouders aanvoeren is een zuiver emtioneel belang. In
drie instanties werden ze niet-ontvankelijk verklaard: het zuiver emotioneel belang is niet
voldoende belang in de zin van art. 3:303 BW.
Van Maanen reageert: zou betekenen dat burgerlijk recht er alleen is voor economische
belangen, krijgt veel bijval.
HR zou in Chipsholzaak hierop zijn teruggekomen, immers hierin houdt HR een verklaring
voor recht als genoegdoening voor normschending mogelijk. Keirse is het daar niet helemaal
mee eens: zowel voor als na Jeffrey zijn uitspraken geweest waarin binnen het
vermogensrecht geen op geld waardeerbare belangen in het geding zijn. Bijv. contactverbod.
Doorslaggevend is niet of de vordering een financieel oogmerk kent, voor ontvankelijkheid is
veeleer vereist dat ze een civielrechtelijk doel dient, financieel of ideëel.
C. Assers handleiding tot de boefening van het Nederlands Burgerlijk Recht. Asser-
serie / 6. Verbintenissenrecht / C. Asser. Deel IV, De verbintenis uit de wet. 2011/2, nrs.
18-20, 31-33.
18 Het doel v.h. buitencontractuele aansprakelijkheidsrecht is niet het vergoeden van
schade, maar het onderscheiden v.d. gevallen waarin zij vergoed moet worden.
Of in een concreet geval buitencontractuele aansprakelijkheid moet worden aangenomen,
hangt af v.h. gewicht dat aan de 2 gezichtspunten „ieder draagt zijn eigen schade‟ en
„berokken een ander geen schade‟ wordt toegekend.
Ieder draagt zijn schade is lastig vol te houden, gezien het het grote aantal uitzonderingen
hierop. Hierbij speelt een rol dat de mogelijkheid om geleden schade op een ander af te
wentelen eenvoudiger is geworden. Hierbij is het aansprakelijkheidsrecht niet alleen meer
bedoeld om schadevergoeding te krijgen, maar ook om andere doeleinden te bereiken. Het
gaat er niet om welk beginsel er geldt, maar om de juiste balans er tussen te vinden.
31 Het aansprakelijkheidsrecht wordt in veel opzichten beïnvloed door verzekering. Dit geldt
voor zowel voor de regeling van aansprakelijkheidsgronden en van het
schadevergoedingsrecht door de wetgever als voor de uitleg van wetsbepalingen m.b.t.
aansprakelijkheid en schadevergoeding door de rechter.
1
,HOORCOLLEGE 2 / WERKCOLLEGE 1
Aansprakelijkheid van rechtspersonen
Er zijn twee mogelijke gronden waarop een rechtspersoon aansprakelijk gesteld kan worden
voor onrechtmatig handelen. Ten eerste als dor een formeel bevoegd orgaan (bijv. directeur)
namens de rechtspersoon onrechtmatig wordt gehandeld. Ten tweede als de gedragingen
van een niet-formeel bevoegde persoon toch aan die rechtspersoon worden toegerekend
omdat zij in het maatschappelijk verkeer als gedragingen van die rechtspersoon hebben te
gelden.
Sportsituaties en spelregels
HR heeft aantal vuistregels geformuleerd voor beoordeling van letseltoebrengend gedrag in
een sportsituatie.
Ten eerste: een dergelijke gedraging is in het kader van sportbeoefening minder snel als
onrechtmatig te kwalificeren dan daarbuiten het geval zou zijn.
Ten tweede: het enkele overtreden v.d. spelregels, waaronder regels ter bescherming v.d.
veiligheid v.d. spelers, is niet reeds om die reden onrechtmatig (dit neemt niet weg dat zeer
grove overtredingen van spelregels wel onrechtmatig kan zijn).
De ene overtreding is de andere niet: van doorslaggevend belang zal zijn de ernst van de
overtreding.
Hinder
Art. 5:37 BW. Schending van maatschappelijke zorgvuldigheidsnormen die niet met
gevaarzetting te maken heeft.
Wanneer is hinder of overlast onrechtmatig? Uitgangspunt HR:
Dit hangt af van de aard, ernst en duur v.d. hinder en de daardoor toegebrachte schade
i.v.m. de verdere omstandigheden v.h. geval, waarbij rekening moet worden gehouden met
het gewicht v.d. belangen die door de hinder toebrengende activiteit worden gediend en de
mogelijkheid en de bereidheid om maatregelen ter voorkoming van schade te nemen.
Relativiteit
Zie PDF.
In art. 6:163 BW worden drie aspecten v.h. relativiteitsbeginsel tot uitdrukking gebracht.
1. het personele bereik: het gedrag moet jegens de benadeelde onrechtmatig zijn.
2. de soort van schade: de schade zoals benadeelde die heeft geleden, moet onder het
beschermingsbereik van de norm vallen.
3. de wijze van ontstaan: de wijze waarop de schade is ontstaan, dient te vallen onder de
strekking v.d. norm.
Doel van relativiteitsvereiste is het voorkomen van een te vergaande aansprakelijkheid.
Correctie Langemeijer
Handelen kan op verschillende gronden onrechtmatig zijn (strijd met wettelijke plicht, strijd
met ongeschreven recht etc.). Het feit dat iemand handelt in strijd met een wettelijke norm
(die op zichzelf niet strekt tot bescherming v.d. persoon in kwestie) een factor zijn die
meeweegt bij het oordeel of tevens is gehandeld in strijd met een ongeschreven norm, die
wel strekt tot bescherming v.d. eiser in kwestie (zie nr. 63a Spier).
2
,Groepsaansprakelijkheid
Art. 6:166 BW vestigt een hoofdelijke aansprakelijkheid v.d. deelnemers v.e. groep voor een
onrechtmatige daad die in groepsverband wordt gepleegd. Vereisten zijn:
A. Ten minste één groepslid brengt onrechtmatig schade toe (deze OD hoeft niet per se
aan de dader zelf te kunnen worden toegerekend).
B. De kans op het aldus toebrengen van schade had het aangesproken groepslid van
zijn gedragingen in groepsverband moeten weerhouden.
C. Deze gedragingen kunnen het aangesproken groepslid ook worden toegerekend. In
dit verband is 6:162 lid 3 BW van belang: de onrechtmatige gedragingen kunnen de
aangesproken persoon worden toegerekend als ze te wijten zijn aan zijn schuld of
aan een oorzaak die krachtens de wet of verkeersopvattingen voor zijn rekening
komt.
Meervoudige causaliteit, alternatieve causaliteit en hoofdelijkheid (Spier, nrs. 236-244)
Meervoudige causaliteit
Verschillende vormen te onderscheiden:
1. Samenwerkende oorzaken
Twee of meer oorzaken zijn het geding; samen veroorzaken zij de schade. Beide oorzaken
zijn noodzakelijk, in die zin dat als je er een wegdenkt, de schade niet zou zijn ingetreden.
Beiden zijn dan aansprakelijk, tenzij de tweede fout zoveel ernstiger is dan de 1e dat zij niet
meer gezien kan worden als een verwezenlijking v.h. gevaar.
2. Afzonderlijke oorzaken
De schade wordt door twee personen afzonderlijk veroorzaakt, in die zin dat ieders
handeling onafhankelijk van de andere schade veroorzaakt, althans veroorzaakt kan hebben.
Ieder is dan aansprakelijk.
3. Hypothetische causaliteit
Als een bepaalde handeling schade heeft veroorzaakt, terwijl vaststaat dat wanneer men de
handeling wegdenkt dezelfde schade zou zijn ontstaan als gevolg v.e. eerdere gedraging
v.e. andere persoon. Hierbij geldt dan veelal dat alleen degene die voor de eerste gedraging
verantwoordelijk is, aansprakelijk is voor de schade.
Alternatieve causaliteit
Als de schade het gevolg kan zijn van twee of meer gebeurtenissen voor elk waarvan een
andere persoon aansprakelijk is, en staat vast dat de schade door ten minste één van die
gebeurtenissen is ontstaan, dan is ieder van deze personen aansprakelijk om schade te
vergoeden, tenzij hij bewijst dat deze niet het gevolg is van een gebeurtenis waarvoor hij zelf
aansprakelijk is (art. 6:99 BW).
De bewijslast m.b.t. het causaal verband wordt hier dus omgekeerd. Wanneer men niet
slaagt om dat te bewijzen, is men aansprakelijk voor het geheel.
DES-arrest hierin paste de HR de regel v.d. alternatieve causaliteit toe.
Iemand liep schade op als gevolg van een gebrekkig product dat door verschillende
producenten in het verkeer is gebracht. Kan diegene zijn schade vergoed krijgen als hij wel
kan bewijzen dat schade kwam door gebrekkige product, maar niet kan aantonen welke
producent het heeft vervaardigd?
Hierin werd aangenomen dat geen hoofdelijkheid gold, maar dat elke producent
aansprakelijk was voor het gedeelte dat hij heeft veroorzaakt (zie Spier nr. 241).
3
, T.F.E. Tjong Tjin Tai, ‘Meervoudige causaliteit, bewijs en draagplicht’, Noot bij HR 19
december 2009, LJN BK0873 (London/Delta Lloyd). Oorspr. Bb 2010/28, p. 98 – 100.
Feiten
Slachtoffer werd in 1995 in auto aangereden door andere auto (verzekerd door Delta Lloyd).
Letsel, arbeidsongeschikt, werd taxichauffeur. In 1997 opnieuw aangereden in taxibus, door
een andere auto (verzekerd door London verzekeringen). Daarna geheel arbeidsongeschikt.
Delta Lloyd heeft gehele schade vergoedt en de aanspraken op het slachtoffer op derden
gecedeer gekregen. Delta Lloyd heeft London aangesproken tot vergoeding van 50% v.d.
schade die kwam na het 2e ongeval, Delta stelt dat die schade ten minste voor 50% toe te
rekenen is aan het 2e ongeval.
Rb en Hof: gehele schade had zowel door eerste als tweede ongeval veroorzaakt kunnen
zijn. Derhalve beide verzekeraars aan te spreken ex art. 6:99 BW. Draagplicht voor gelijke
delen (naar evenredigheid), behoudens bewijs v.e. grond voor een andere verdeling. In
cassatie wordt over dit laatste geklaagd.
Meervoudige causaliteit
Hiervan is sprake als voor de schade meerdere oorzaken zijn aan te wijzen, zonder dat
precies komt vast te staan of deze oorzaken inderdaad in c.s.q.n. verband met de schade
staan. Hierbinnen vallen verschillende soorten gevallen: afzonderlijke oorzaken,
samenlopende oorzaken en een die er op lijkt: alternatieve causaliteit.
In de kern gaat het om een bewijsprobleem: verschillende potentiële oorzaken, maar
onmogelijk dat iedere oorzaak daadwerkelijk de schade veroorzaakte.
Samenwerkende oorzaken: gevallen waarin alleen de oorzaken samen tot de schade
hebben geleid; afzonderlijk zijn zij ontoereikend (voorbeeld: HR Van Nugteren/Meskes).
Afzonderlijke oorzaken: elke daad kan de totale schade veroorzaakt hebben.
Hypothetische causaliteit: oorzaken treden enige tijd na elkaar op. Hierbij hangt het af van
het soort schade of er causaal verband met tweede oorzaak wordt aangenomen. Is de
schade al definitief ontstaan, dan is geen causaal verband met de tweede oorzaak. Bij
voortdurende schade is dat wel het geval.
Alternatieve causaliteit: zeker is dat slechts één oorzaak werkelijk in causaal verband staat,
maar niet vast te stellen is welke dat is. Art. 6:99 BW keert dan de bewijslast om: gelijk
behandelen als gevallen van meervoudige causaliteit. Dat betekent dat er aansprakelijkheid
is hoewel een c.s.q.n. verband ontbreekt, al weet je niet bij welke.
Hoofdelijkheid en draagplicht
Als er meer oorzaken in causaal verband staan, is ieder voor een deel of voor het geheel
aansprakelijk?
Oplossing: hoofdelijkheid. Volgt bij meervoudige causaliteit uit art. 6:102 BW en bij
alternatieve causaliteit uit art. 6:99 BW.
Hoofdelijkheid betreft alleen relatie tot het slachtoffer. Hoe moeten daders vervolgens de
schade onderling verdelen (draagplicht)? Verdeling hetzelfde als bij art. 6:101 BW (eigen
schuld) moet plaatsvinden, naar de mate van bijdrage aan de schade (causaliteit).
4
recht
Samenvatting J. Spier 2015-2016
Tilburg University
0
,HOORCOLLEGE 1
A.L.M. Keirse, ‘Een verklaring voor recht als mijlpaal. Over Jeffrey, Chipshol en het
belang bij de civiele rechtspleging’, WPNR 2011, 6903.
Aanleiding voor discussie was Jeffrey-zaak. Driejarige Jeffrey verdronk na afloop van
zwemtherapie. Zijn ouders vorderen verklaring voor recht dat een ander schuldig was aan
overlijden van hun kind. Belang dat de ouders aanvoeren is een zuiver emtioneel belang. In
drie instanties werden ze niet-ontvankelijk verklaard: het zuiver emotioneel belang is niet
voldoende belang in de zin van art. 3:303 BW.
Van Maanen reageert: zou betekenen dat burgerlijk recht er alleen is voor economische
belangen, krijgt veel bijval.
HR zou in Chipsholzaak hierop zijn teruggekomen, immers hierin houdt HR een verklaring
voor recht als genoegdoening voor normschending mogelijk. Keirse is het daar niet helemaal
mee eens: zowel voor als na Jeffrey zijn uitspraken geweest waarin binnen het
vermogensrecht geen op geld waardeerbare belangen in het geding zijn. Bijv. contactverbod.
Doorslaggevend is niet of de vordering een financieel oogmerk kent, voor ontvankelijkheid is
veeleer vereist dat ze een civielrechtelijk doel dient, financieel of ideëel.
C. Assers handleiding tot de boefening van het Nederlands Burgerlijk Recht. Asser-
serie / 6. Verbintenissenrecht / C. Asser. Deel IV, De verbintenis uit de wet. 2011/2, nrs.
18-20, 31-33.
18 Het doel v.h. buitencontractuele aansprakelijkheidsrecht is niet het vergoeden van
schade, maar het onderscheiden v.d. gevallen waarin zij vergoed moet worden.
Of in een concreet geval buitencontractuele aansprakelijkheid moet worden aangenomen,
hangt af v.h. gewicht dat aan de 2 gezichtspunten „ieder draagt zijn eigen schade‟ en
„berokken een ander geen schade‟ wordt toegekend.
Ieder draagt zijn schade is lastig vol te houden, gezien het het grote aantal uitzonderingen
hierop. Hierbij speelt een rol dat de mogelijkheid om geleden schade op een ander af te
wentelen eenvoudiger is geworden. Hierbij is het aansprakelijkheidsrecht niet alleen meer
bedoeld om schadevergoeding te krijgen, maar ook om andere doeleinden te bereiken. Het
gaat er niet om welk beginsel er geldt, maar om de juiste balans er tussen te vinden.
31 Het aansprakelijkheidsrecht wordt in veel opzichten beïnvloed door verzekering. Dit geldt
voor zowel voor de regeling van aansprakelijkheidsgronden en van het
schadevergoedingsrecht door de wetgever als voor de uitleg van wetsbepalingen m.b.t.
aansprakelijkheid en schadevergoeding door de rechter.
1
,HOORCOLLEGE 2 / WERKCOLLEGE 1
Aansprakelijkheid van rechtspersonen
Er zijn twee mogelijke gronden waarop een rechtspersoon aansprakelijk gesteld kan worden
voor onrechtmatig handelen. Ten eerste als dor een formeel bevoegd orgaan (bijv. directeur)
namens de rechtspersoon onrechtmatig wordt gehandeld. Ten tweede als de gedragingen
van een niet-formeel bevoegde persoon toch aan die rechtspersoon worden toegerekend
omdat zij in het maatschappelijk verkeer als gedragingen van die rechtspersoon hebben te
gelden.
Sportsituaties en spelregels
HR heeft aantal vuistregels geformuleerd voor beoordeling van letseltoebrengend gedrag in
een sportsituatie.
Ten eerste: een dergelijke gedraging is in het kader van sportbeoefening minder snel als
onrechtmatig te kwalificeren dan daarbuiten het geval zou zijn.
Ten tweede: het enkele overtreden v.d. spelregels, waaronder regels ter bescherming v.d.
veiligheid v.d. spelers, is niet reeds om die reden onrechtmatig (dit neemt niet weg dat zeer
grove overtredingen van spelregels wel onrechtmatig kan zijn).
De ene overtreding is de andere niet: van doorslaggevend belang zal zijn de ernst van de
overtreding.
Hinder
Art. 5:37 BW. Schending van maatschappelijke zorgvuldigheidsnormen die niet met
gevaarzetting te maken heeft.
Wanneer is hinder of overlast onrechtmatig? Uitgangspunt HR:
Dit hangt af van de aard, ernst en duur v.d. hinder en de daardoor toegebrachte schade
i.v.m. de verdere omstandigheden v.h. geval, waarbij rekening moet worden gehouden met
het gewicht v.d. belangen die door de hinder toebrengende activiteit worden gediend en de
mogelijkheid en de bereidheid om maatregelen ter voorkoming van schade te nemen.
Relativiteit
Zie PDF.
In art. 6:163 BW worden drie aspecten v.h. relativiteitsbeginsel tot uitdrukking gebracht.
1. het personele bereik: het gedrag moet jegens de benadeelde onrechtmatig zijn.
2. de soort van schade: de schade zoals benadeelde die heeft geleden, moet onder het
beschermingsbereik van de norm vallen.
3. de wijze van ontstaan: de wijze waarop de schade is ontstaan, dient te vallen onder de
strekking v.d. norm.
Doel van relativiteitsvereiste is het voorkomen van een te vergaande aansprakelijkheid.
Correctie Langemeijer
Handelen kan op verschillende gronden onrechtmatig zijn (strijd met wettelijke plicht, strijd
met ongeschreven recht etc.). Het feit dat iemand handelt in strijd met een wettelijke norm
(die op zichzelf niet strekt tot bescherming v.d. persoon in kwestie) een factor zijn die
meeweegt bij het oordeel of tevens is gehandeld in strijd met een ongeschreven norm, die
wel strekt tot bescherming v.d. eiser in kwestie (zie nr. 63a Spier).
2
,Groepsaansprakelijkheid
Art. 6:166 BW vestigt een hoofdelijke aansprakelijkheid v.d. deelnemers v.e. groep voor een
onrechtmatige daad die in groepsverband wordt gepleegd. Vereisten zijn:
A. Ten minste één groepslid brengt onrechtmatig schade toe (deze OD hoeft niet per se
aan de dader zelf te kunnen worden toegerekend).
B. De kans op het aldus toebrengen van schade had het aangesproken groepslid van
zijn gedragingen in groepsverband moeten weerhouden.
C. Deze gedragingen kunnen het aangesproken groepslid ook worden toegerekend. In
dit verband is 6:162 lid 3 BW van belang: de onrechtmatige gedragingen kunnen de
aangesproken persoon worden toegerekend als ze te wijten zijn aan zijn schuld of
aan een oorzaak die krachtens de wet of verkeersopvattingen voor zijn rekening
komt.
Meervoudige causaliteit, alternatieve causaliteit en hoofdelijkheid (Spier, nrs. 236-244)
Meervoudige causaliteit
Verschillende vormen te onderscheiden:
1. Samenwerkende oorzaken
Twee of meer oorzaken zijn het geding; samen veroorzaken zij de schade. Beide oorzaken
zijn noodzakelijk, in die zin dat als je er een wegdenkt, de schade niet zou zijn ingetreden.
Beiden zijn dan aansprakelijk, tenzij de tweede fout zoveel ernstiger is dan de 1e dat zij niet
meer gezien kan worden als een verwezenlijking v.h. gevaar.
2. Afzonderlijke oorzaken
De schade wordt door twee personen afzonderlijk veroorzaakt, in die zin dat ieders
handeling onafhankelijk van de andere schade veroorzaakt, althans veroorzaakt kan hebben.
Ieder is dan aansprakelijk.
3. Hypothetische causaliteit
Als een bepaalde handeling schade heeft veroorzaakt, terwijl vaststaat dat wanneer men de
handeling wegdenkt dezelfde schade zou zijn ontstaan als gevolg v.e. eerdere gedraging
v.e. andere persoon. Hierbij geldt dan veelal dat alleen degene die voor de eerste gedraging
verantwoordelijk is, aansprakelijk is voor de schade.
Alternatieve causaliteit
Als de schade het gevolg kan zijn van twee of meer gebeurtenissen voor elk waarvan een
andere persoon aansprakelijk is, en staat vast dat de schade door ten minste één van die
gebeurtenissen is ontstaan, dan is ieder van deze personen aansprakelijk om schade te
vergoeden, tenzij hij bewijst dat deze niet het gevolg is van een gebeurtenis waarvoor hij zelf
aansprakelijk is (art. 6:99 BW).
De bewijslast m.b.t. het causaal verband wordt hier dus omgekeerd. Wanneer men niet
slaagt om dat te bewijzen, is men aansprakelijk voor het geheel.
DES-arrest hierin paste de HR de regel v.d. alternatieve causaliteit toe.
Iemand liep schade op als gevolg van een gebrekkig product dat door verschillende
producenten in het verkeer is gebracht. Kan diegene zijn schade vergoed krijgen als hij wel
kan bewijzen dat schade kwam door gebrekkige product, maar niet kan aantonen welke
producent het heeft vervaardigd?
Hierin werd aangenomen dat geen hoofdelijkheid gold, maar dat elke producent
aansprakelijk was voor het gedeelte dat hij heeft veroorzaakt (zie Spier nr. 241).
3
, T.F.E. Tjong Tjin Tai, ‘Meervoudige causaliteit, bewijs en draagplicht’, Noot bij HR 19
december 2009, LJN BK0873 (London/Delta Lloyd). Oorspr. Bb 2010/28, p. 98 – 100.
Feiten
Slachtoffer werd in 1995 in auto aangereden door andere auto (verzekerd door Delta Lloyd).
Letsel, arbeidsongeschikt, werd taxichauffeur. In 1997 opnieuw aangereden in taxibus, door
een andere auto (verzekerd door London verzekeringen). Daarna geheel arbeidsongeschikt.
Delta Lloyd heeft gehele schade vergoedt en de aanspraken op het slachtoffer op derden
gecedeer gekregen. Delta Lloyd heeft London aangesproken tot vergoeding van 50% v.d.
schade die kwam na het 2e ongeval, Delta stelt dat die schade ten minste voor 50% toe te
rekenen is aan het 2e ongeval.
Rb en Hof: gehele schade had zowel door eerste als tweede ongeval veroorzaakt kunnen
zijn. Derhalve beide verzekeraars aan te spreken ex art. 6:99 BW. Draagplicht voor gelijke
delen (naar evenredigheid), behoudens bewijs v.e. grond voor een andere verdeling. In
cassatie wordt over dit laatste geklaagd.
Meervoudige causaliteit
Hiervan is sprake als voor de schade meerdere oorzaken zijn aan te wijzen, zonder dat
precies komt vast te staan of deze oorzaken inderdaad in c.s.q.n. verband met de schade
staan. Hierbinnen vallen verschillende soorten gevallen: afzonderlijke oorzaken,
samenlopende oorzaken en een die er op lijkt: alternatieve causaliteit.
In de kern gaat het om een bewijsprobleem: verschillende potentiële oorzaken, maar
onmogelijk dat iedere oorzaak daadwerkelijk de schade veroorzaakte.
Samenwerkende oorzaken: gevallen waarin alleen de oorzaken samen tot de schade
hebben geleid; afzonderlijk zijn zij ontoereikend (voorbeeld: HR Van Nugteren/Meskes).
Afzonderlijke oorzaken: elke daad kan de totale schade veroorzaakt hebben.
Hypothetische causaliteit: oorzaken treden enige tijd na elkaar op. Hierbij hangt het af van
het soort schade of er causaal verband met tweede oorzaak wordt aangenomen. Is de
schade al definitief ontstaan, dan is geen causaal verband met de tweede oorzaak. Bij
voortdurende schade is dat wel het geval.
Alternatieve causaliteit: zeker is dat slechts één oorzaak werkelijk in causaal verband staat,
maar niet vast te stellen is welke dat is. Art. 6:99 BW keert dan de bewijslast om: gelijk
behandelen als gevallen van meervoudige causaliteit. Dat betekent dat er aansprakelijkheid
is hoewel een c.s.q.n. verband ontbreekt, al weet je niet bij welke.
Hoofdelijkheid en draagplicht
Als er meer oorzaken in causaal verband staan, is ieder voor een deel of voor het geheel
aansprakelijk?
Oplossing: hoofdelijkheid. Volgt bij meervoudige causaliteit uit art. 6:102 BW en bij
alternatieve causaliteit uit art. 6:99 BW.
Hoofdelijkheid betreft alleen relatie tot het slachtoffer. Hoe moeten daders vervolgens de
schade onderling verdelen (draagplicht)? Verdeling hetzelfde als bij art. 6:101 BW (eigen
schuld) moet plaatsvinden, naar de mate van bijdrage aan de schade (causaliteit).
4
