Bedrijfseconomie hoofdstuk 16:
Individuele arbeidsovereenkomst >> arbeidsovereenkomst tussen werkgever en werknemer.
Hierin staan onder andere het aantal werkuren per periode, werktijden, vakantiedagen,
reiskostenvergoeding, proeftijd, vast of tijdelijk, soort werkzaamheden en hoogte van het loon
- Moet voldoen aan de regels van de cao voor de bedrijfstak war de onderneming onder valt
Bedrijfstak > alle ondernemingen die dezelfde werkzaamheden verrichten.
- Arbeidsovereenkomst als:
Er een gezagsverhouding is, de werknemer is in dienst van de werkgever
Betaling van loon, loon mag in geld maar ook in natura
Arbeidsverplichting, de werknemer voert het werk persoonlijk uit
Collectieve arbeidsovereenkomst (cao) >> overeenkomst tussen de werknemersorganisaties en
de werkgeversorganisaties. Het bevat de algemene arbeidsvoorwaarden die gelden voor alle
werknemers in die bedrijfstak/onderneming
- Een werkgever moet de cao toepassen als:
De onderneming de cao zelf heeft afgesloten
De onderneming lid is van een werkgeversorganisatie die de cao heeft afgesloten
De cao algemeen verbindend is verklaard
• Algemeen verbindend verklaarde cao > Partijen die een cao hebben gesloten, kunnen
het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid vragen om die cao voor de hele
bedrijfstak te laten gelden. Als het wordt goedgekeurd geldt de cao voor de hele
bedrijfstak
Primaire arbeidsvoorwaarden >> gaan over de beloningen voor het verrichte werk, vakantiegeld
en toeslagen (voor bijv. overwerken)
Secundaire arbeidsvoorwaarden >> hebben betrekking op onderwerpen als werktijden,
reiskostenvergoeding, werkkleding, aantal vakantiedagen etc.
Oproepcontract met voorovereenkomst >> werkgever is niet verplicht om op te roepen en als
wordt opgeroepen kan de oproepkracht zelf kiezen of hij gaat werken. Pas als gehoor wordt
gegeven aan de oproep, ontstaat een arbeidsovereenkomst met daarin de afspraken uit de
voorovereenkomst.
Arbeidsovereenkomst met uitgestelde prestatieplicht >> werknemer recht op minimaal 3 uur
loonbetaling bij een oproep.
- Nulurencontract > werknemer moet gaan werken na oproep van de werkgever. Alleen over de
gewerkte uren wordt loon betaald. Zo’n contract kan alleen tijdens de eerste 6 maanden van
een arbeidsovereenkomst (of in cao opgenomen)
- Min-maxcontract > werknemer heeft een minimaal en een maximaal aantal arbeidsuren. Het
minimale krijgt de werknemer altijd betaald, maar krijgt niet meer dan het maximale uitbetaald.
Verplichtingen werkgever:
- Loon moet op afgesproken tijdstippen worden uitbetaald.
- Bij ziekte doorbetalen
- Gezonde en veilige werkomstandigheden
- Houden aan de regels tot het toekennen van vakantie
- Als de werknemer erom vraagt een getuigschrift schrijven
- Rekening houden met werk- en rusttijden
Verplichtingen werknemer:
- Arbeid zo goed mogelijk verrichten
- Arbeid persoonlijk verrichten
- Aanwijzingen en opdrachten van de werkgever opvolgen
- Als goed werknemer gedragen
, Bedrijfseconomie hoofdstuk 16:
Opzegverbod >> omstandigheden waarin een werkgever een arbeidsovereenkomst niet mag
beëindigen ook al wil hij dat graag
- Tijdens de eerste 2 jaar van ziekte van de werknemer. Tijdens deze periode moet ook het loon
worden doorbetaald.
- Als een werkgever tijdens de ziekte van de werknemer onvoldoende aan de re-integratie van
de werknemer heeft gedaan en de werkgever daarom verplicht langer loon moet doorbetalen.
- Tijdens de zwangerschap en het bevallingsverlof van de werknemer en tijdens de eerste 6
weken nadat de werknemer weer begonnen is met werken.
Beëindiging van arbeidsovereenkomsten voor onbepaalde tijd:
- Bij overlijden van werknemer, als de werknemer met pensioen gaat
- Eenzijdige opzegging
- In de proeftijd
- Als zowel werkgever als werknemer de arbeidsovereenkomst willen beëindigen (wederzijds
goedvinden)
- In verband met dringende redenen
- In verband met gewichtige redenen (dringende en economische)
- Als een onderneming failliet is
Beëindiging van arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd:
- Bij het overlijden van de werknemer
- Het verstrijken van de periode waarvoor de arbeidsovereenkomst is aangegaan
- Bij omzetting van arbeidsovereenkomst naar onbepaalde tijd
Transitievergoeding > hiermee kan de werknemer bij gedwongen ontslag de tijd tot hij een nieuwe
baan heeft gevonden overbruggen
Arbobeleid >> alles wat de werkgever doet om te zorgen voor een gezonde en veilige
werkomgeving
- Risico-inventarisatie en risico-evaluatie > moet de werkgever maken en soms laten evalueren
door een externe deskundige.
Preventiemedewerker > helpt bij het opstellen van de risico-inventarisatie en -evaluatie
- Bedrijfshulpverlening > werkgever is verplicht goede bedrijfshulpverlening te organiseren
- Periodiek arbeidsgezondheidskundig onderzoek > werkgever moet zorgen dat werknemers
periodiek de mogelijkheid hebben om een arbeidsgezondheidskundig onderzoek te ondergaan
Ziekteverzuimbeleid > werkgever moet zich laten adviseren door een bedrijfsarts voor de
begeleiding van zieke werknemers
Bezoek bedrijfsarts > werknemer heeft het recht om zonder toestemming de bedrijfsarts te
bezoeken bij vragen over gezondheid in relatie tot het werk.
Recht op second opinion > als de werknemer twijfelt aan het advies van de bedrijfsarts kan
hij een second opinion bij een andere bedrijfsarts aanvragen.
Flexbanen >> banen waarvan de onderneming gebruik maakt op momenten dat zij extra
mankracht nodig heeft. De onderneming draait op het minimale aantal personeelsleden dat altijd
nodig is, en vangt de extra personeelsbehoefte op met flexwerkers
Vakbonden >> niet-commerciële organisaties die opkomen voor de belangen van de leden.
Vakbonden behartigen de belangen van de werknemers op verschillende punten.
- Belangenbehartiging bij cao-onderhandelingen
- Belangenbehartiging tijdens onderhandelingen over sociale plannen bij gedwongen ontslagen
- Belangenbehartiging door te lobbyen bij politieke partijen en het kabinet om wetten proberen te
wijzigen of nieuwe wetten met betere arbeidsomstandigheden in te voeren
Individuele arbeidsovereenkomst >> arbeidsovereenkomst tussen werkgever en werknemer.
Hierin staan onder andere het aantal werkuren per periode, werktijden, vakantiedagen,
reiskostenvergoeding, proeftijd, vast of tijdelijk, soort werkzaamheden en hoogte van het loon
- Moet voldoen aan de regels van de cao voor de bedrijfstak war de onderneming onder valt
Bedrijfstak > alle ondernemingen die dezelfde werkzaamheden verrichten.
- Arbeidsovereenkomst als:
Er een gezagsverhouding is, de werknemer is in dienst van de werkgever
Betaling van loon, loon mag in geld maar ook in natura
Arbeidsverplichting, de werknemer voert het werk persoonlijk uit
Collectieve arbeidsovereenkomst (cao) >> overeenkomst tussen de werknemersorganisaties en
de werkgeversorganisaties. Het bevat de algemene arbeidsvoorwaarden die gelden voor alle
werknemers in die bedrijfstak/onderneming
- Een werkgever moet de cao toepassen als:
De onderneming de cao zelf heeft afgesloten
De onderneming lid is van een werkgeversorganisatie die de cao heeft afgesloten
De cao algemeen verbindend is verklaard
• Algemeen verbindend verklaarde cao > Partijen die een cao hebben gesloten, kunnen
het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid vragen om die cao voor de hele
bedrijfstak te laten gelden. Als het wordt goedgekeurd geldt de cao voor de hele
bedrijfstak
Primaire arbeidsvoorwaarden >> gaan over de beloningen voor het verrichte werk, vakantiegeld
en toeslagen (voor bijv. overwerken)
Secundaire arbeidsvoorwaarden >> hebben betrekking op onderwerpen als werktijden,
reiskostenvergoeding, werkkleding, aantal vakantiedagen etc.
Oproepcontract met voorovereenkomst >> werkgever is niet verplicht om op te roepen en als
wordt opgeroepen kan de oproepkracht zelf kiezen of hij gaat werken. Pas als gehoor wordt
gegeven aan de oproep, ontstaat een arbeidsovereenkomst met daarin de afspraken uit de
voorovereenkomst.
Arbeidsovereenkomst met uitgestelde prestatieplicht >> werknemer recht op minimaal 3 uur
loonbetaling bij een oproep.
- Nulurencontract > werknemer moet gaan werken na oproep van de werkgever. Alleen over de
gewerkte uren wordt loon betaald. Zo’n contract kan alleen tijdens de eerste 6 maanden van
een arbeidsovereenkomst (of in cao opgenomen)
- Min-maxcontract > werknemer heeft een minimaal en een maximaal aantal arbeidsuren. Het
minimale krijgt de werknemer altijd betaald, maar krijgt niet meer dan het maximale uitbetaald.
Verplichtingen werkgever:
- Loon moet op afgesproken tijdstippen worden uitbetaald.
- Bij ziekte doorbetalen
- Gezonde en veilige werkomstandigheden
- Houden aan de regels tot het toekennen van vakantie
- Als de werknemer erom vraagt een getuigschrift schrijven
- Rekening houden met werk- en rusttijden
Verplichtingen werknemer:
- Arbeid zo goed mogelijk verrichten
- Arbeid persoonlijk verrichten
- Aanwijzingen en opdrachten van de werkgever opvolgen
- Als goed werknemer gedragen
, Bedrijfseconomie hoofdstuk 16:
Opzegverbod >> omstandigheden waarin een werkgever een arbeidsovereenkomst niet mag
beëindigen ook al wil hij dat graag
- Tijdens de eerste 2 jaar van ziekte van de werknemer. Tijdens deze periode moet ook het loon
worden doorbetaald.
- Als een werkgever tijdens de ziekte van de werknemer onvoldoende aan de re-integratie van
de werknemer heeft gedaan en de werkgever daarom verplicht langer loon moet doorbetalen.
- Tijdens de zwangerschap en het bevallingsverlof van de werknemer en tijdens de eerste 6
weken nadat de werknemer weer begonnen is met werken.
Beëindiging van arbeidsovereenkomsten voor onbepaalde tijd:
- Bij overlijden van werknemer, als de werknemer met pensioen gaat
- Eenzijdige opzegging
- In de proeftijd
- Als zowel werkgever als werknemer de arbeidsovereenkomst willen beëindigen (wederzijds
goedvinden)
- In verband met dringende redenen
- In verband met gewichtige redenen (dringende en economische)
- Als een onderneming failliet is
Beëindiging van arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd:
- Bij het overlijden van de werknemer
- Het verstrijken van de periode waarvoor de arbeidsovereenkomst is aangegaan
- Bij omzetting van arbeidsovereenkomst naar onbepaalde tijd
Transitievergoeding > hiermee kan de werknemer bij gedwongen ontslag de tijd tot hij een nieuwe
baan heeft gevonden overbruggen
Arbobeleid >> alles wat de werkgever doet om te zorgen voor een gezonde en veilige
werkomgeving
- Risico-inventarisatie en risico-evaluatie > moet de werkgever maken en soms laten evalueren
door een externe deskundige.
Preventiemedewerker > helpt bij het opstellen van de risico-inventarisatie en -evaluatie
- Bedrijfshulpverlening > werkgever is verplicht goede bedrijfshulpverlening te organiseren
- Periodiek arbeidsgezondheidskundig onderzoek > werkgever moet zorgen dat werknemers
periodiek de mogelijkheid hebben om een arbeidsgezondheidskundig onderzoek te ondergaan
Ziekteverzuimbeleid > werkgever moet zich laten adviseren door een bedrijfsarts voor de
begeleiding van zieke werknemers
Bezoek bedrijfsarts > werknemer heeft het recht om zonder toestemming de bedrijfsarts te
bezoeken bij vragen over gezondheid in relatie tot het werk.
Recht op second opinion > als de werknemer twijfelt aan het advies van de bedrijfsarts kan
hij een second opinion bij een andere bedrijfsarts aanvragen.
Flexbanen >> banen waarvan de onderneming gebruik maakt op momenten dat zij extra
mankracht nodig heeft. De onderneming draait op het minimale aantal personeelsleden dat altijd
nodig is, en vangt de extra personeelsbehoefte op met flexwerkers
Vakbonden >> niet-commerciële organisaties die opkomen voor de belangen van de leden.
Vakbonden behartigen de belangen van de werknemers op verschillende punten.
- Belangenbehartiging bij cao-onderhandelingen
- Belangenbehartiging tijdens onderhandelingen over sociale plannen bij gedwongen ontslagen
- Belangenbehartiging door te lobbyen bij politieke partijen en het kabinet om wetten proberen te
wijzigen of nieuwe wetten met betere arbeidsomstandigheden in te voeren
