hoofdstuk 1: jagers en verzamelaars (tot 3000 v.C)
k.a 1: de levenswijze van jager-verzamelaars
Alleen ongeschreven en primaire bronnen > nog geen schrift, niks is zeker
↳ uit de tijd zelf, van mensen die het zelf hebben meegemaakt
Jagers en verzamelaars >> nomaden stammen die in kleine groepen (20-50 man) rond trokken.
- Er was een sterke rol verdeling tussen man en vrouw, mannen jagen en vrouwen verzamelen.
- Er waren weinig sociale verschillen, geen echte leider en geen verschil tussen arm en rijk
- cultuur: grafgiften, magische jacht- en vruchtbaarheidsrituelen
k.a 2: het ontstaan van landbouw en landbouwsamenlevingen
Landbouw: akkerbouw + veeteelt
↳ landbouwrevolutie (± 10 000 v.C) = van het nomadenleven naar een landbouwsamenleving,
voor het eerst gingen mensen op 1 plek wonen (ongeveer 100 man) ⭬ sedentaire levenswijze
De landbouw begint in het Midden-Oosten (de vruchtbare halve maan) en verspreid zich
langzaam
Oorzaken landbouwrevolutie:
milieu
dieren waren uitgestorven >> dieren domesticeren (in dienst van mensen aanpassen)
planten werden gedomesticeerd
Cultuur: magische rituelen te maken met goede oogst
k.a 3: het ontstaan van de eerste stedelijke gemeenschappen (1000+ man)
stad: van het plattenland afgescheiden, veel bewoners waarvan het grootste gedeelte geen boer
is.
Ontstaan landbouwstedelijke samenleving:
Voor een stad heb je een landbouwoverschot nodig. Niet iedereen hoeft meer bezig met eten,
hierdoor kunnen mensen zich richten op andere beroepen zoals:
Leiders (burgermeesters, priesters en koningen)
Soldaten
Ambachten (alle specifieke beroepen)
Ambtenaren
Het schrift ontstond door heffing van belasting, ze houden bij wie wat heeft gekregen.
Het begin van sociale verschillen > hiërarchische opbouw van de samenleving in sociale klassen
, hoofdstuk 2: Grieken en Romeinen (3000 v.C – 500 n.C)
k.a 4: de ontwikkeling van wetenschappelijk denken en het denken over burgerschap en politiek in
de Griekse stadstaat
stadstaat ⭬ staat ter grote van een stad en haar omgeving met eigen bestuur, rechtspraak, regels
en leger
vanaf 850 v.C: opkomst Griekse stadstaten (polis)
↳ tussen Griekse stadstaten was er onderling veel rivaliteit
- Autarkisch ⭬ zelfvoorzienend
- Autonoom ⭬ eigen bestuur en regels
bestuurs-/staatsvormen:
1. Bestuur door 1 man:
- Monarchie: macht ligt legaal bij 1 man
- Tirannie: macht ligt ongewenst/ niet legaal bij 1 man
2. Bestuur door weinigen
- Aristocratie: regering van adel
- Oligarchie: regering van adel en slimste
3. Bestuur door allen
- Democratie, alle bevolking met burgerrecht
↳ als je man was en in de stad geboren bent
Er kwam meer plaats voor meer inzicht in politiek, wetenschap en filosofie
Ostracisme/schervengericht: elk jaar mocht elke burger op 1 man stemmen die uit de stad werd
gezet, dit om tirannie mogelijk te verkomen.
k.a 5: de groei van het Romeins imperium waardoor de Grieks-Romeinse cultuur zich in Europa
verspreidde
Bestuur Romeinse Rijk:
Koninkrijk → Republiek → Keizerrijk
(753 – 509 v.C) (509 v.C – 27 n.C) (27 – 476 n.C)
Nadat Julius Caesar een poging had gedaan om alleen heerser te worden, wordt zijn kleinzoon
augustus keizer. Augustus start de pax-romana
Pax-romana > veiligheid en goed bestuur (nog nooit eerder zo lang gebeurd)
Soldaten bewaken de grenzen en zorgen voor orde in de steden
Een gouverneur was de lokale keizer van de provincie:
→ Orde
→ Ophalen belasting
→ Werven soldaten
→ Verspreiden Romeinse cultuur
Romeinen pakken dingen van de griekse cultuur en verbeteren die
Als een stad was overgenomen werd die stad geromaniseerd
Het regeringscentrum is de stad, er worden wegen naar de stad aangelegd waardoor handel
bevorderd.
k.a 1: de levenswijze van jager-verzamelaars
Alleen ongeschreven en primaire bronnen > nog geen schrift, niks is zeker
↳ uit de tijd zelf, van mensen die het zelf hebben meegemaakt
Jagers en verzamelaars >> nomaden stammen die in kleine groepen (20-50 man) rond trokken.
- Er was een sterke rol verdeling tussen man en vrouw, mannen jagen en vrouwen verzamelen.
- Er waren weinig sociale verschillen, geen echte leider en geen verschil tussen arm en rijk
- cultuur: grafgiften, magische jacht- en vruchtbaarheidsrituelen
k.a 2: het ontstaan van landbouw en landbouwsamenlevingen
Landbouw: akkerbouw + veeteelt
↳ landbouwrevolutie (± 10 000 v.C) = van het nomadenleven naar een landbouwsamenleving,
voor het eerst gingen mensen op 1 plek wonen (ongeveer 100 man) ⭬ sedentaire levenswijze
De landbouw begint in het Midden-Oosten (de vruchtbare halve maan) en verspreid zich
langzaam
Oorzaken landbouwrevolutie:
milieu
dieren waren uitgestorven >> dieren domesticeren (in dienst van mensen aanpassen)
planten werden gedomesticeerd
Cultuur: magische rituelen te maken met goede oogst
k.a 3: het ontstaan van de eerste stedelijke gemeenschappen (1000+ man)
stad: van het plattenland afgescheiden, veel bewoners waarvan het grootste gedeelte geen boer
is.
Ontstaan landbouwstedelijke samenleving:
Voor een stad heb je een landbouwoverschot nodig. Niet iedereen hoeft meer bezig met eten,
hierdoor kunnen mensen zich richten op andere beroepen zoals:
Leiders (burgermeesters, priesters en koningen)
Soldaten
Ambachten (alle specifieke beroepen)
Ambtenaren
Het schrift ontstond door heffing van belasting, ze houden bij wie wat heeft gekregen.
Het begin van sociale verschillen > hiërarchische opbouw van de samenleving in sociale klassen
, hoofdstuk 2: Grieken en Romeinen (3000 v.C – 500 n.C)
k.a 4: de ontwikkeling van wetenschappelijk denken en het denken over burgerschap en politiek in
de Griekse stadstaat
stadstaat ⭬ staat ter grote van een stad en haar omgeving met eigen bestuur, rechtspraak, regels
en leger
vanaf 850 v.C: opkomst Griekse stadstaten (polis)
↳ tussen Griekse stadstaten was er onderling veel rivaliteit
- Autarkisch ⭬ zelfvoorzienend
- Autonoom ⭬ eigen bestuur en regels
bestuurs-/staatsvormen:
1. Bestuur door 1 man:
- Monarchie: macht ligt legaal bij 1 man
- Tirannie: macht ligt ongewenst/ niet legaal bij 1 man
2. Bestuur door weinigen
- Aristocratie: regering van adel
- Oligarchie: regering van adel en slimste
3. Bestuur door allen
- Democratie, alle bevolking met burgerrecht
↳ als je man was en in de stad geboren bent
Er kwam meer plaats voor meer inzicht in politiek, wetenschap en filosofie
Ostracisme/schervengericht: elk jaar mocht elke burger op 1 man stemmen die uit de stad werd
gezet, dit om tirannie mogelijk te verkomen.
k.a 5: de groei van het Romeins imperium waardoor de Grieks-Romeinse cultuur zich in Europa
verspreidde
Bestuur Romeinse Rijk:
Koninkrijk → Republiek → Keizerrijk
(753 – 509 v.C) (509 v.C – 27 n.C) (27 – 476 n.C)
Nadat Julius Caesar een poging had gedaan om alleen heerser te worden, wordt zijn kleinzoon
augustus keizer. Augustus start de pax-romana
Pax-romana > veiligheid en goed bestuur (nog nooit eerder zo lang gebeurd)
Soldaten bewaken de grenzen en zorgen voor orde in de steden
Een gouverneur was de lokale keizer van de provincie:
→ Orde
→ Ophalen belasting
→ Werven soldaten
→ Verspreiden Romeinse cultuur
Romeinen pakken dingen van de griekse cultuur en verbeteren die
Als een stad was overgenomen werd die stad geromaniseerd
Het regeringscentrum is de stad, er worden wegen naar de stad aangelegd waardoor handel
bevorderd.
