LEERDOELEN THEMA 3
HOOFDSTUK 15
BESCHRIJF UIT WELKE ONDERDELEN HET CARDIOVASCULAIRE SYSTEEM BESTAAT EN
WAT DE FUNCTIE VAN DEZE VERSCHILLENDE ONDERDELEN IS
HET HART
Het hart zorgt voor de aanzet van de bloedstroom. Gelegen in het midden van de
borstholte.
De hartspier, of myocardium, vertegenwoordigt een homogene vorm van dwarsgestreepte
spieren, vergelijkbaar met de slow-twitch-vezels in skeletspieren met een hoge capillaire
dichtheid en talrijke mitochondriën.
In tegenstelling tot skeletspieren, zijn de meerkernige individuele cellen of vezels onderling
verbonden via een rooster via intercalated discs. De stimulatie of depolarisatie van 1 cel
verspreid de actiepotentiaal door het myocardium naar alle cellen om het hart als een
eenheid te laten functioneren.
Functioneel kan het hart worden gezien als 2 afzonderlijke pompen. De holle kamers aan de
rechterkant van het hart vervullen 2 cruciale functies:
1. Ontvangt bloed dat uit het hele lichaam terugkeert.
2. Pompt bloed naar de longen voor beluchting via de pulmonale circulatie.
De linkerkant van het hart vervult ook 2 cruciale functies:
1. Ontvangt zuurstofrijk bloed uit de longen
2. Pompt bloed in de dikwandige, gespierde aorta voor distributie door het lichaam in
de systemische circulatie.
Een dikke, stevige spierwant of interventriculaire septum scheidt de linker- en rechterkant
van het hart.
De atrioventriculaire kleppen in het hart zorgen voor eenrichtingsbloedstroom van het
rechteratrium naar het rechterventrikel via de tricuspidalisklep en van het linkeratrium
naar de linkerventrikel via de mitralisklep of bicuspidalisklep.
De halvemaanvormige kleppen, die zich in de slagaderwand net buiten het hart bevinden,
voorkomen dat het bloed tussen de contracties door terugstroomt naar het hart.
De relatief dunwandige atriale kamers dienen als primer of booster pompen om bloed te
ontvangen en op te slaan tijdens ventriculaire contractie. Ongeveer 70% van het bloed dat
terugkeert naar de boezems stroomt direct in de ventrikels voordat de boezems
,samentrekken. De gelijktijdige samentrekking van beide atria dwingt vervolgens het
resterende bloed in hun respectievelijke ventrikels direct eronder. Bijna onmiddellijk na
atriale contractie trekken de ventrikels samen en stuwen het bloed het arteriële systeem in.
HET ARTERIËLE SYSTEEM
De slagaders vormen de hogedrukslag die zuurstofrijk bloed naar de weefsels stuwt. In
figuur 15.4 is te zien dat de rechts afgebeelde slagaders bestaan uit lagen bindweefsel en
glad spierweefsel. Vanwege de dikte van deze bloedvaten vindt er geen gasuitwisseling
plaats tussen arterieel bloed en omliggende weefsels.
Bloed dat vanuit de linkerhartkamer in de zeer gespierde maar elastische aorta wordt
gepompt, wordt in het lichaam gedistribueerd via een ingewikkeld en zeer efficiënt netwerk
van slagaders en kleinere arteriële takken, arteriolen genoemd. De wanden van de
arteriolen bevatten cirkelvormige lagen gladde spieren die samentrekken of ontspannen om
de bloedstroom te reguleren naar de perifierie. Deze weerstandsvaten veranderen hun
interne diameter drastische om de bloedstroom door het vasculaire circuit snel aan te
passen.
Deze herverdelingsfunctie wordt extra belangrijik tijdens fysieke activiteit omdat bloed snel
naar actieve spieren wordt geluid vanuit gebieden die tijdelijk hun bloedtoevoer in gevaar
brengen, zoals viscerale en cutane weefsels.
,
HOOFDSTUK 15
BESCHRIJF UIT WELKE ONDERDELEN HET CARDIOVASCULAIRE SYSTEEM BESTAAT EN
WAT DE FUNCTIE VAN DEZE VERSCHILLENDE ONDERDELEN IS
HET HART
Het hart zorgt voor de aanzet van de bloedstroom. Gelegen in het midden van de
borstholte.
De hartspier, of myocardium, vertegenwoordigt een homogene vorm van dwarsgestreepte
spieren, vergelijkbaar met de slow-twitch-vezels in skeletspieren met een hoge capillaire
dichtheid en talrijke mitochondriën.
In tegenstelling tot skeletspieren, zijn de meerkernige individuele cellen of vezels onderling
verbonden via een rooster via intercalated discs. De stimulatie of depolarisatie van 1 cel
verspreid de actiepotentiaal door het myocardium naar alle cellen om het hart als een
eenheid te laten functioneren.
Functioneel kan het hart worden gezien als 2 afzonderlijke pompen. De holle kamers aan de
rechterkant van het hart vervullen 2 cruciale functies:
1. Ontvangt bloed dat uit het hele lichaam terugkeert.
2. Pompt bloed naar de longen voor beluchting via de pulmonale circulatie.
De linkerkant van het hart vervult ook 2 cruciale functies:
1. Ontvangt zuurstofrijk bloed uit de longen
2. Pompt bloed in de dikwandige, gespierde aorta voor distributie door het lichaam in
de systemische circulatie.
Een dikke, stevige spierwant of interventriculaire septum scheidt de linker- en rechterkant
van het hart.
De atrioventriculaire kleppen in het hart zorgen voor eenrichtingsbloedstroom van het
rechteratrium naar het rechterventrikel via de tricuspidalisklep en van het linkeratrium
naar de linkerventrikel via de mitralisklep of bicuspidalisklep.
De halvemaanvormige kleppen, die zich in de slagaderwand net buiten het hart bevinden,
voorkomen dat het bloed tussen de contracties door terugstroomt naar het hart.
De relatief dunwandige atriale kamers dienen als primer of booster pompen om bloed te
ontvangen en op te slaan tijdens ventriculaire contractie. Ongeveer 70% van het bloed dat
terugkeert naar de boezems stroomt direct in de ventrikels voordat de boezems
,samentrekken. De gelijktijdige samentrekking van beide atria dwingt vervolgens het
resterende bloed in hun respectievelijke ventrikels direct eronder. Bijna onmiddellijk na
atriale contractie trekken de ventrikels samen en stuwen het bloed het arteriële systeem in.
HET ARTERIËLE SYSTEEM
De slagaders vormen de hogedrukslag die zuurstofrijk bloed naar de weefsels stuwt. In
figuur 15.4 is te zien dat de rechts afgebeelde slagaders bestaan uit lagen bindweefsel en
glad spierweefsel. Vanwege de dikte van deze bloedvaten vindt er geen gasuitwisseling
plaats tussen arterieel bloed en omliggende weefsels.
Bloed dat vanuit de linkerhartkamer in de zeer gespierde maar elastische aorta wordt
gepompt, wordt in het lichaam gedistribueerd via een ingewikkeld en zeer efficiënt netwerk
van slagaders en kleinere arteriële takken, arteriolen genoemd. De wanden van de
arteriolen bevatten cirkelvormige lagen gladde spieren die samentrekken of ontspannen om
de bloedstroom te reguleren naar de perifierie. Deze weerstandsvaten veranderen hun
interne diameter drastische om de bloedstroom door het vasculaire circuit snel aan te
passen.
Deze herverdelingsfunctie wordt extra belangrijik tijdens fysieke activiteit omdat bloed snel
naar actieve spieren wordt geluid vanuit gebieden die tijdelijk hun bloedtoevoer in gevaar
brengen, zoals viscerale en cutane weefsels.
,
