Hoofdstuk 12 Europees recht
Wat is internationaal recht?
Rechts dat geldt tussen verschillende zelfstandige staten (landen)
Bronnen:
- Verdragen
- Gewoonte
- Algemene rechtsbeginselen
- Besluiten van internationale organisaties
- Uitspraken van internationale rechters
Uitgangspunten:
- Elke erkende staat heeft staatssoevereiniteit = de staat zelf bepaalt zelf of het
gebonden wordt aan bepaalde regels; de nationale instellingen zijn de hoogste
instellingen die er zijn.
- Alle staten zijn gelijk
- Algemene rechtsbeginselen
Goede trouw, redelijkheid en billijkheid, aansprakelijkheid bij schending rechtsplicht
- Internationaal gedeelde opvattingen:
Verbod van agressie,
Discriminatie,
Piraterij en
Genocide
§12.2 Het verdrag
Internationale samenwerking ontstaat op basis van een gesloten verdrag tussen twee of
meer staten. Wat er in zo’n verdrag geregeld is kan in verschillende soorten categorieën
onderscheiden worden:
- Verdragen waarbij twee of meer staten wederzijds rechten en plichten op zich
nemen.
- Staten spreken rechten en verplichtingen af die gelden voor de burgers van die
staten
(Bijvoorbeeld het EVRM)
- Bij een verdrag wordt een internationale organisatie in het leven geroepen
(Bijvoorbeeld de Europese Unie)
Met betrekking tot verdragen is er een onderscheid tussen instructienormen en normen
met directe werking.
,Instructienormen
Richt zich tot de overheid en schrijft deze voor, dat de inhoud van de verdragsbepalingen
binnen een bepaalde tijd in een nationale wet moet zijn opgenomen.
Norm met directe werking
Een verdragsbepaling die zich rechtstreeks tot de burger richt, waarop deze ook (bij de
rechter) kan beroepen, in tegenstelling tot de instructienorm.
Voorbeeld: Verenigde naties 193 staten
Verdrag: Handvest van de verenigde naties (zoek op in jouw wetboek)
Doel: handhaven internationale vrede en veiligheid
• Instelling: Algemene Vergadering (New York)
à Kan leiden tot resolutie
Instelling: Veiligheidsraad (New York)
Belangrijke rol bij internationale conflicten
15 leden: 5 permanente leden: VS, VK, China, Rusland en Frankrijk hebben
vetorecht
Leden VN verplicht zich te houden aan besluiten van Veiligheidsraad
Voorbeeld; handelsboycot/ sturen internationale vredesmacht
Instelling: Internationaal Gerechtshof in Den Haag
Voorbeeld: Raad van Europa 46 lidstaten
Doel: Democratische erfgoed beschermen
• Door Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van mens en de
fundamentele vrijheden (EVRM)
Rechterlijk orgaan van de Raad van Europa:
• Europees Hof van de Rechten van de Mens (EHRM)
• Bindende uitspraken over toepassing EVRM
• Burger/groep burgers/ klacht/organisatie/lidstaat klacht indien bij Europees
Hof
, §12.3 Verdrag en internationale organisatie
Internationale organisaties die bij verdrag worden opgericht, kunnen twee vormen
aannemen:
1. Intergouvernementeel karakter
2. Supranationaal karakter
Intergouvernementele organisatie
Internationale organisatie die de aangesloten staten niet tegen hun wil kan binden aan
vanuit de organisatie genomen besluiten. De lidstaten geven dus niet een deel van hun
soevereiniteit prijs.
Elke intergouvernementele organisatie is ontwikkeld door de staten
• Er staat niets boven de staten
• Behoud volledige soevereiniteit
• Staten bepalen zelf of ze worden gebonden bij besluiten: veto-recht
Er worden ook geen organen opgericht via zo’n verdrag in het leven geroepen die zelf
beslissingen kunnen nemen.
De verdragsluitende staten geven dus geen macht prijs: er wordt geen soevereiniteit
overgedragen.
De meeste organisaties hebben een intergouvernementeel karakter.
Voorbeelden:
- De Benelux
- De Raad van Europa
Supranationale organisatie
Internationale organisatie waaraan de aangesloten staten een deel van hun soevereiniteit
afstaan. Op deze wijze kunnen zij eventueel tegen hun wil gebonden worden aan besluiten
vanuit de organisatie.
• De EU-instellingen staan boven de staten
• Deel soevereiniteit overgedragen
• Staten kunnen overstemd worden: EU-wetgeving gemaakt door
meerderheidsbesluiten
Voorbeeld:
- De Europese Unie
Non-gouvernementele organisatie
Hierbij zijn geen staten/overheden betrokken. Dit zijn organisaties gesticht door de burgers
zelf.
Wat is internationaal recht?
Rechts dat geldt tussen verschillende zelfstandige staten (landen)
Bronnen:
- Verdragen
- Gewoonte
- Algemene rechtsbeginselen
- Besluiten van internationale organisaties
- Uitspraken van internationale rechters
Uitgangspunten:
- Elke erkende staat heeft staatssoevereiniteit = de staat zelf bepaalt zelf of het
gebonden wordt aan bepaalde regels; de nationale instellingen zijn de hoogste
instellingen die er zijn.
- Alle staten zijn gelijk
- Algemene rechtsbeginselen
Goede trouw, redelijkheid en billijkheid, aansprakelijkheid bij schending rechtsplicht
- Internationaal gedeelde opvattingen:
Verbod van agressie,
Discriminatie,
Piraterij en
Genocide
§12.2 Het verdrag
Internationale samenwerking ontstaat op basis van een gesloten verdrag tussen twee of
meer staten. Wat er in zo’n verdrag geregeld is kan in verschillende soorten categorieën
onderscheiden worden:
- Verdragen waarbij twee of meer staten wederzijds rechten en plichten op zich
nemen.
- Staten spreken rechten en verplichtingen af die gelden voor de burgers van die
staten
(Bijvoorbeeld het EVRM)
- Bij een verdrag wordt een internationale organisatie in het leven geroepen
(Bijvoorbeeld de Europese Unie)
Met betrekking tot verdragen is er een onderscheid tussen instructienormen en normen
met directe werking.
,Instructienormen
Richt zich tot de overheid en schrijft deze voor, dat de inhoud van de verdragsbepalingen
binnen een bepaalde tijd in een nationale wet moet zijn opgenomen.
Norm met directe werking
Een verdragsbepaling die zich rechtstreeks tot de burger richt, waarop deze ook (bij de
rechter) kan beroepen, in tegenstelling tot de instructienorm.
Voorbeeld: Verenigde naties 193 staten
Verdrag: Handvest van de verenigde naties (zoek op in jouw wetboek)
Doel: handhaven internationale vrede en veiligheid
• Instelling: Algemene Vergadering (New York)
à Kan leiden tot resolutie
Instelling: Veiligheidsraad (New York)
Belangrijke rol bij internationale conflicten
15 leden: 5 permanente leden: VS, VK, China, Rusland en Frankrijk hebben
vetorecht
Leden VN verplicht zich te houden aan besluiten van Veiligheidsraad
Voorbeeld; handelsboycot/ sturen internationale vredesmacht
Instelling: Internationaal Gerechtshof in Den Haag
Voorbeeld: Raad van Europa 46 lidstaten
Doel: Democratische erfgoed beschermen
• Door Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van mens en de
fundamentele vrijheden (EVRM)
Rechterlijk orgaan van de Raad van Europa:
• Europees Hof van de Rechten van de Mens (EHRM)
• Bindende uitspraken over toepassing EVRM
• Burger/groep burgers/ klacht/organisatie/lidstaat klacht indien bij Europees
Hof
, §12.3 Verdrag en internationale organisatie
Internationale organisaties die bij verdrag worden opgericht, kunnen twee vormen
aannemen:
1. Intergouvernementeel karakter
2. Supranationaal karakter
Intergouvernementele organisatie
Internationale organisatie die de aangesloten staten niet tegen hun wil kan binden aan
vanuit de organisatie genomen besluiten. De lidstaten geven dus niet een deel van hun
soevereiniteit prijs.
Elke intergouvernementele organisatie is ontwikkeld door de staten
• Er staat niets boven de staten
• Behoud volledige soevereiniteit
• Staten bepalen zelf of ze worden gebonden bij besluiten: veto-recht
Er worden ook geen organen opgericht via zo’n verdrag in het leven geroepen die zelf
beslissingen kunnen nemen.
De verdragsluitende staten geven dus geen macht prijs: er wordt geen soevereiniteit
overgedragen.
De meeste organisaties hebben een intergouvernementeel karakter.
Voorbeelden:
- De Benelux
- De Raad van Europa
Supranationale organisatie
Internationale organisatie waaraan de aangesloten staten een deel van hun soevereiniteit
afstaan. Op deze wijze kunnen zij eventueel tegen hun wil gebonden worden aan besluiten
vanuit de organisatie.
• De EU-instellingen staan boven de staten
• Deel soevereiniteit overgedragen
• Staten kunnen overstemd worden: EU-wetgeving gemaakt door
meerderheidsbesluiten
Voorbeeld:
- De Europese Unie
Non-gouvernementele organisatie
Hierbij zijn geen staten/overheden betrokken. Dit zijn organisaties gesticht door de burgers
zelf.
