Gedragswetenschappen 3.2
Inhoud
Hoorcollege 1 introductie.......................................................................................................................2
Hoorcollege 2 stigmatisering en psychotische stoornissen....................................................................3
Hoorcollege 3 stemmingsstoornissen.....................................................................................................6
Hoorcollege 4 angststoornissen en ptss.................................................................................................8
Hoorcollege 5 persoonlijkheidsstoornissen..........................................................................................12
Hoorcollege 6 Verslavingsproblematiek...............................................................................................15
Hoorcollege 7 ouderenpsychiatrie........................................................................................................17
,Hoorcollege 1 introductie
4 vragen
Wat is afwijkend?
Afwijkend is een grijs gebied, het wordt als afwijkend gezien, het is meer een mening dan een feit.
Afwijkend is
o Bezeten (tot 1600) - geestuitdrijving
o Krankzinnig (1600 e.v.) - gekkenhuis
o Psychische stoornis (1800 e.v.) – morele
therapie
o Psychische stoornis behandelbaar (1900
e.v.) - ziekenhuis
o Psychische stoornis (1960 e.v.) –
maatschappelijk….
Biopsychosociale model = Holistisch biologische,
sociale en psychologische factoren + kwetsbaarheid
+ ingrijpende levensgebeurtenissen + stress
Stress-kwetsbaarheidsmodel
Dit lijkt een beetje op een weegschaal en heeft
te maken met draagkracht vs. draaglast.
Wanneer de stres hoog is dan is de kans op
ziekte groter
, Hoorcollege 2 stigmatisering en psychotische
stoornissen
3 vragen
Stigmatisering - Een stigma is een brandmerk dat aan een bepaald persoon, groep personen of zaak
wordt gekoppeld. Een krachtig negatief sociaal stempel. Het beïnvloedt de manier waarop mensen
zichzelf zien en worden gezien, ingrijpend. Worden negatief gelabeld, veroordeeld en uitgesloten op
de grond van gemeenschappelijke afwijkende kenmerken.
Stigmatisering en psychiatrie
- Ze zijn gewelddadig en gevaarlijk
- Mensen met een psychische aandoening zijn minder intelligent
- Hun psychische problemen komen door persoonlijke zwakte
- Eens ziek betekent altijd ziek
! Verschillende typen en gevolgen stigmatiseren
- Publiek stigma (maatschappij) opvattingen die mensen in de samenleving hebben. Bijvoorbeeld dat
mensen met een psychische kwetsbaarheid minder competent of labiel zijn.
- Zelfstigma (geïnternaliseerd) Je gelooft dan dat de heersende negatieve beelden en vooroordelen
kloppen. En dat ze op jou van toepassing zijn. Bijna de helft van de mensen met een psychische
aandoening heeft te maken met zelfstigma.
- Geassocieerd stigma (familieleden, mantelzorger) Mensen mijden of bekritiseren je omdat
ze vooroordelen hebben over de psychische aandoening van je naaste.
- Structureel stigma (in wet-®elgeving) Denk aan verzekeraars die mensen met een psychische
aandoening discrimineren.
Stigmatisering in de zorg: Cliënten voelen zich juist door medewerkers in de GGZ gestigmatiseerd.
- Geanticipeerd stigma even erg als ‘ervaren stigma’: leidt tot isolement/ marginalisatie
Marginalisatie: is de afwezigheid van acculturatie waarbij leden van een niet-dominante groep zich
nauwelijks mengen met de dominante groep, maar ook weinig contact onderhouden met de andere
leden van de eigen groep.
Oorzaken, Mensen met psychiatrische aandoeningen gestigmatiseerd door:
- Onwetendheid, vooroordelen, misvattingen
- Wortels (biologisch, psychologisch, cultureel)
- Systeemrechtvaardiging
- Socialisatie (opvoeding, media, vrienden), mede door zelfstigmatisering
- GGZ als medeoorzaak
Inhoud
Hoorcollege 1 introductie.......................................................................................................................2
Hoorcollege 2 stigmatisering en psychotische stoornissen....................................................................3
Hoorcollege 3 stemmingsstoornissen.....................................................................................................6
Hoorcollege 4 angststoornissen en ptss.................................................................................................8
Hoorcollege 5 persoonlijkheidsstoornissen..........................................................................................12
Hoorcollege 6 Verslavingsproblematiek...............................................................................................15
Hoorcollege 7 ouderenpsychiatrie........................................................................................................17
,Hoorcollege 1 introductie
4 vragen
Wat is afwijkend?
Afwijkend is een grijs gebied, het wordt als afwijkend gezien, het is meer een mening dan een feit.
Afwijkend is
o Bezeten (tot 1600) - geestuitdrijving
o Krankzinnig (1600 e.v.) - gekkenhuis
o Psychische stoornis (1800 e.v.) – morele
therapie
o Psychische stoornis behandelbaar (1900
e.v.) - ziekenhuis
o Psychische stoornis (1960 e.v.) –
maatschappelijk….
Biopsychosociale model = Holistisch biologische,
sociale en psychologische factoren + kwetsbaarheid
+ ingrijpende levensgebeurtenissen + stress
Stress-kwetsbaarheidsmodel
Dit lijkt een beetje op een weegschaal en heeft
te maken met draagkracht vs. draaglast.
Wanneer de stres hoog is dan is de kans op
ziekte groter
, Hoorcollege 2 stigmatisering en psychotische
stoornissen
3 vragen
Stigmatisering - Een stigma is een brandmerk dat aan een bepaald persoon, groep personen of zaak
wordt gekoppeld. Een krachtig negatief sociaal stempel. Het beïnvloedt de manier waarop mensen
zichzelf zien en worden gezien, ingrijpend. Worden negatief gelabeld, veroordeeld en uitgesloten op
de grond van gemeenschappelijke afwijkende kenmerken.
Stigmatisering en psychiatrie
- Ze zijn gewelddadig en gevaarlijk
- Mensen met een psychische aandoening zijn minder intelligent
- Hun psychische problemen komen door persoonlijke zwakte
- Eens ziek betekent altijd ziek
! Verschillende typen en gevolgen stigmatiseren
- Publiek stigma (maatschappij) opvattingen die mensen in de samenleving hebben. Bijvoorbeeld dat
mensen met een psychische kwetsbaarheid minder competent of labiel zijn.
- Zelfstigma (geïnternaliseerd) Je gelooft dan dat de heersende negatieve beelden en vooroordelen
kloppen. En dat ze op jou van toepassing zijn. Bijna de helft van de mensen met een psychische
aandoening heeft te maken met zelfstigma.
- Geassocieerd stigma (familieleden, mantelzorger) Mensen mijden of bekritiseren je omdat
ze vooroordelen hebben over de psychische aandoening van je naaste.
- Structureel stigma (in wet-®elgeving) Denk aan verzekeraars die mensen met een psychische
aandoening discrimineren.
Stigmatisering in de zorg: Cliënten voelen zich juist door medewerkers in de GGZ gestigmatiseerd.
- Geanticipeerd stigma even erg als ‘ervaren stigma’: leidt tot isolement/ marginalisatie
Marginalisatie: is de afwezigheid van acculturatie waarbij leden van een niet-dominante groep zich
nauwelijks mengen met de dominante groep, maar ook weinig contact onderhouden met de andere
leden van de eigen groep.
Oorzaken, Mensen met psychiatrische aandoeningen gestigmatiseerd door:
- Onwetendheid, vooroordelen, misvattingen
- Wortels (biologisch, psychologisch, cultureel)
- Systeemrechtvaardiging
- Socialisatie (opvoeding, media, vrienden), mede door zelfstigmatisering
- GGZ als medeoorzaak
