Aantekeningen Hoorcolleges
Methoden van Onderzoek
Week 1
Psychologie
- De wetenschap die zich bezig houdt met het verwerven van kennis over het
gedrag van mensen
- heeft raakvlakken met andere wetenschappen
Een correct antwoord op je vragen
- Intuïtie & autoriteiten kloppen niet altijd
- Wetenschappelijk onderzoek
Wetenschappelijke benadering:
- Empirisme
Kennis is gebaseerd op observaties
Data als basis voor conclusies
- Rationalisme
Inductie: van data naar theorie
Deductie: van theorie naar (voorspelling van) data
Empirisch redeneren
Falsificeerbaarheid: een voorspelling moet als ‘’onwaar’’ aangetoond kunnen
worden als dit het geval is
- Openheid
Publicatie van resultaten
- evalueren
- repliceren
- aanvullen
Peer-review (voor een publicatie)
- Ethiek: niet alles mag
Methodenleer
- Welke conclusies mag je trekken uit gegevens, gezien de manier warop de
data verzameld zijn?
Verloop van empirisch onderzoek (= onderzoeksproces)
● Beginfase : onderzoeksvraag formuleert
● Ontwerpfase : Hoe ontwerp je
○ Onderzoeksdesign kiezen
○ Deelnemers
○ Hoe ga je data verzamelen
● Uitvoeringsfase
, ● Analysefase : statistiek
● Presentatiefase : openbaar maken
- Keuzes maken & ethiek
Vraagstelling: de vraag die je in je onderzoek wil beantwoorden
- beschrijvende vraag (over 1 of 2 fenomenen=variabelen)
Vb: hoeveel procent
Wat is het verband
- verklarende vraag
Vb: heeft… invloed…
Onderzoeksvraag over samenhang tussen variabelen
Variabelen
Kenmerk van een persoon/object dat varieert
(bijv. geslacht, gewicht, lengte….)
- Heeft altijd minstens 2 waarden (niveaus/levels)
(bijv. geslacht (man/vrouw/neutraal)
Kwantitatieve variabelen
- geven een hoeveelheid aan
- discreet (bijv. aantal leerlingen in een klas)
- continue (bijv. lengte/gewicht)
Kwalitatieve variabelen (/Catergorische/Nominale variabelen)
- waarden staan voor categorieën
- Niveaus benoemen!
De variabele varieert echt - Koffie (ja/nee)
Hoe varieert de variabele? - Opleidingsniveau (laag/midden/hoog) of (
(HBO/postHBO/WO/postWO)
- Catergorische variabelen: neemt vooraf waarden aan
- Nominale variabelen: meerdere waarden
- Ordinaal: rangorde
Geen variablen, varieert dus niet
= Constante
Vb: geslacht (alleen maar mannen)
Operationaliseren
= Procedure om variabele meten/manipuleren
Samenhang tussen variabelen
, Causaal verband (Variabele X > Variabele Y)
X = oorzaak = onafhankelijke variabele
Y = gevolg = afhankelijke variabele
Miskraam > Depressie?
X = Miskraam (Ja/Nee)
Y = Depressiescore
Identificeren een causaal verband : ene variabele (X) heeft invloed op de andere (Y)
● Covariatie van oorzaak en gevolg
Oorzaak en gevolg moeten samenhangen
Miskraam depressiescore > geen miskraam depressiescore
● Temporal precedence
Oorzaak moet voorafgaan aan het gevolg
Eerst miskraam, dan depressie
Kunnen vasststellen
● Eliminatie van alternatieve verklaringen
Er mag niets anders verantwoordelijk zijn voor de geobserveerde samenhang
Geen andere verklaringen voor het gevonden verschil.
Verklaring met en zonder miskraam is het enige verschil tussen de vrouwen
Experimenteel onderzoek
= onderzoek waarbij de onafhankelijke variabele wordt gemanipuleerd
Niet-experimenteel onderzoek
= onderzoek waarbij de onafhankelijke variabele niet is gemanipuleerd, maar
slecht wordt gemeten
Verschil
Wat jij doet met je OV
Manipulatie
= beïnvloeding van de onafhankelijke variabele door de onderzoeker
Wat is het effect van cafeïne op je geheugenprestatie?
X = cafeïne (wel/niet)
Y= geheugenprestatie
Experimenteel onderzoek Niet-experimenteel onderzoek
Onderzoeker bepaalt wie er caffeine Onderzoeker observeert wie er caffeine
drinkt en wie niet drinkt en wie niet
Meting van geheugenprestatie Meting van geheugenprestatie
Methoden van Onderzoek
Week 1
Psychologie
- De wetenschap die zich bezig houdt met het verwerven van kennis over het
gedrag van mensen
- heeft raakvlakken met andere wetenschappen
Een correct antwoord op je vragen
- Intuïtie & autoriteiten kloppen niet altijd
- Wetenschappelijk onderzoek
Wetenschappelijke benadering:
- Empirisme
Kennis is gebaseerd op observaties
Data als basis voor conclusies
- Rationalisme
Inductie: van data naar theorie
Deductie: van theorie naar (voorspelling van) data
Empirisch redeneren
Falsificeerbaarheid: een voorspelling moet als ‘’onwaar’’ aangetoond kunnen
worden als dit het geval is
- Openheid
Publicatie van resultaten
- evalueren
- repliceren
- aanvullen
Peer-review (voor een publicatie)
- Ethiek: niet alles mag
Methodenleer
- Welke conclusies mag je trekken uit gegevens, gezien de manier warop de
data verzameld zijn?
Verloop van empirisch onderzoek (= onderzoeksproces)
● Beginfase : onderzoeksvraag formuleert
● Ontwerpfase : Hoe ontwerp je
○ Onderzoeksdesign kiezen
○ Deelnemers
○ Hoe ga je data verzamelen
● Uitvoeringsfase
, ● Analysefase : statistiek
● Presentatiefase : openbaar maken
- Keuzes maken & ethiek
Vraagstelling: de vraag die je in je onderzoek wil beantwoorden
- beschrijvende vraag (over 1 of 2 fenomenen=variabelen)
Vb: hoeveel procent
Wat is het verband
- verklarende vraag
Vb: heeft… invloed…
Onderzoeksvraag over samenhang tussen variabelen
Variabelen
Kenmerk van een persoon/object dat varieert
(bijv. geslacht, gewicht, lengte….)
- Heeft altijd minstens 2 waarden (niveaus/levels)
(bijv. geslacht (man/vrouw/neutraal)
Kwantitatieve variabelen
- geven een hoeveelheid aan
- discreet (bijv. aantal leerlingen in een klas)
- continue (bijv. lengte/gewicht)
Kwalitatieve variabelen (/Catergorische/Nominale variabelen)
- waarden staan voor categorieën
- Niveaus benoemen!
De variabele varieert echt - Koffie (ja/nee)
Hoe varieert de variabele? - Opleidingsniveau (laag/midden/hoog) of (
(HBO/postHBO/WO/postWO)
- Catergorische variabelen: neemt vooraf waarden aan
- Nominale variabelen: meerdere waarden
- Ordinaal: rangorde
Geen variablen, varieert dus niet
= Constante
Vb: geslacht (alleen maar mannen)
Operationaliseren
= Procedure om variabele meten/manipuleren
Samenhang tussen variabelen
, Causaal verband (Variabele X > Variabele Y)
X = oorzaak = onafhankelijke variabele
Y = gevolg = afhankelijke variabele
Miskraam > Depressie?
X = Miskraam (Ja/Nee)
Y = Depressiescore
Identificeren een causaal verband : ene variabele (X) heeft invloed op de andere (Y)
● Covariatie van oorzaak en gevolg
Oorzaak en gevolg moeten samenhangen
Miskraam depressiescore > geen miskraam depressiescore
● Temporal precedence
Oorzaak moet voorafgaan aan het gevolg
Eerst miskraam, dan depressie
Kunnen vasststellen
● Eliminatie van alternatieve verklaringen
Er mag niets anders verantwoordelijk zijn voor de geobserveerde samenhang
Geen andere verklaringen voor het gevonden verschil.
Verklaring met en zonder miskraam is het enige verschil tussen de vrouwen
Experimenteel onderzoek
= onderzoek waarbij de onafhankelijke variabele wordt gemanipuleerd
Niet-experimenteel onderzoek
= onderzoek waarbij de onafhankelijke variabele niet is gemanipuleerd, maar
slecht wordt gemeten
Verschil
Wat jij doet met je OV
Manipulatie
= beïnvloeding van de onafhankelijke variabele door de onderzoeker
Wat is het effect van cafeïne op je geheugenprestatie?
X = cafeïne (wel/niet)
Y= geheugenprestatie
Experimenteel onderzoek Niet-experimenteel onderzoek
Onderzoeker bepaalt wie er caffeine Onderzoeker observeert wie er caffeine
drinkt en wie niet drinkt en wie niet
Meting van geheugenprestatie Meting van geheugenprestatie
