Samenvatting Medialandschap
Hoorcollege 1: Mediarevoluties
Wat was de eerste mediarevolutie?
De eerste mediarevolutie vond plaats 4.000 jaar geleden (na de agrarische
revolutie) toen het schrift bedacht werd, was nog gedeeltelijk. Het eerste
volledige schrift werd ontwikkeld in Mesopotamië: het spijkerschrift. Het
spijkerschrift veranderde in het alfabet: aan de hand van (in eerste
instantie zonder klinkers) 21 tekens konden klanken worden uitgedrukt in
schrift.
Hoe veranderde de komst van het schrift de samenleving?
De nadruk werd van connection oriented gelegd op connectionless, de
ontvanger kon zelf beslissen wanneer hij de verzonden boodschap wilde
ontvangen. Gevolgen van de revolutie: rationeel en zelfstandig denken
kwam op, global village: teksten konden wereldwijd worden verspreid,
cultuur zit niet meer alleen in de hoofden van de elite maar ook in dat van
het gewone volk: zij konden zelf ook teksten bestuderen. Ook ontstaat de
wetenschap, filosofie en schriftreligie.
Wat is het verschil tussen iconen en symbolen?
Iconen: de tekens zijn direct herkenbaar, omdat ze de realiteit
representeren.
Symbolen: de tekens zijn niet direct herkenbaar, maar staan symbool voor
een voorwerp/persoon/etc.
Hoorcollege 2: Krant en tijdschriften
Wat was de tweede mediarevolutie?
De tweede mediarevolutie vond plaats rond het jaar 1450, toen Gutenberg
de boekdrukkunst uitvond. Hierdoor hoefden boeken niet meer met de
hand worden overgeschreven, maar konden boeken (en kranten) gedrukt
worden.
Hoe veranderde de komst van de boekdrukkunst de samenleving?
Gevolgen van de uitvinding van de boekdrukkunst waren bijvoorbeeld dat
boeken en andere geschriften sneller en in grotere aantallen konden
worden verveelvoudigd, dat hierdoor teksten toegankelijker werden voor
het grote publiek en het grote publiek ook zelf teksten kon produceren.
Ook kwam de individualisering op: mensen lazen zelf.
Het accent kwam verder te liggen op connectionless en broadcast: de
teksten konden gelezen worden door een groot publiek, er hoefde niet
maar 1 ontvanger te zijn.
Op de lange termijn zorgde de boekdrukkunst ervoor dat ideeën als die
van de Verlichting makkelijk verspreid konden worden.
Hoe groeiden de krant en het tijdschrift uit tot een massamedium
in de 19e eeuw?
, De krant begon als een blad van een paar bladzijden, waarin vooral
buitenlands nieuws centraal stond, was duur dankzij het dagbladzegel en
er heerste een strenge censuur. Rond 1900 werd de vrijheid van
meningsuiting vastgelegd in de grondwet, groeide het politieke bewustzijn
van mensen, werd het dagbladzegel afgeschaft en nam de alfabetisering
toe. Hierdoor groeide het aantal kranten.
Hoe zag de Nederlandse kranten- en tijdschriften wereld eruit in
de 20e eeuw?
In de Nederlandse kranten- en tijdschriftenwereld was sprake van
verzuiling: iedere religie of politieke had zijn eigen krant of tijdschrift.
Vanaf 1945 had je de protestanten, katholieken, socialisten en liberalen.
Bijbehorende kranten waren Trouw, Volkskrant, Algemeen Dagblad en het
Parool.
Vanaf 1960 begon de ontzuiling: er kwamen meer algemene kranten en
tijdschriften, niet meer alleen voor een bepaalde zuil. Door de
ontkerkelijking was er in de krantenwereld sprake van een
professionalisering, door protesten en de democratisering nam de
engagement toe. De individualisering zorgde voor verzakelijking.
Het tijdschrift was bedoeld als iets om mee te ontspannen: was gevuld
met moppen, puzzels en foto’s. Na de Tweede Wereldoorlog ontstonden
glossy’s en opiniebladen.
Hoorcollege 3: Radio en televisie
Wat was de derde mediarevolutie?
De derde mediarevolutie begon toen de elektriciteit werd ontdekt en er
langeafstandscommunicatie mogelijk werd.
Welke elektronische media horen bij de derde mediarevolutie?
Elektronische media die horen bij de derde mediarevolutie zijn de
telegraaf: door middel van het versturen van tikjes konden boodschappen
over lange afstanden worden overgebracht, de telefoon: de opvolger van
de telegraaf, de stem kon verstuurd worden over een kabel, waar het weer
in geluid veranderde zodat mensen met elkaar konden communiceren, en
de fotocamera: beeld kon worden vastgelegd. De komst van de fotografie
resulteerde in de ontwikkeling van de film.
Hoe ontstond de radio?
Rond 1900 ontdekte Marconie dat radiogolven verstuurd en ontvangen
konden worden: begin van de radio.
Rond 1930 was de Nederlandse radio verdeeld in vijf publieke omroepen:
AVRO (algemeen), KRO (katholiek), VPRO (protestant), VARA (socialistisch)
en NCRV (protestant-christelijk). Het zendtijdenbesluit verdeelde de
etherfrequenties.
In 1960 komt Radio Veronica als eerste commerciële radio, zendt buiten de
territoriale wateren (u-bochtconstructie) en zendt vanaf 1965 aan de hand
van een horizontale programmering (vaste tijden, vaste programma’s). In
Hoorcollege 1: Mediarevoluties
Wat was de eerste mediarevolutie?
De eerste mediarevolutie vond plaats 4.000 jaar geleden (na de agrarische
revolutie) toen het schrift bedacht werd, was nog gedeeltelijk. Het eerste
volledige schrift werd ontwikkeld in Mesopotamië: het spijkerschrift. Het
spijkerschrift veranderde in het alfabet: aan de hand van (in eerste
instantie zonder klinkers) 21 tekens konden klanken worden uitgedrukt in
schrift.
Hoe veranderde de komst van het schrift de samenleving?
De nadruk werd van connection oriented gelegd op connectionless, de
ontvanger kon zelf beslissen wanneer hij de verzonden boodschap wilde
ontvangen. Gevolgen van de revolutie: rationeel en zelfstandig denken
kwam op, global village: teksten konden wereldwijd worden verspreid,
cultuur zit niet meer alleen in de hoofden van de elite maar ook in dat van
het gewone volk: zij konden zelf ook teksten bestuderen. Ook ontstaat de
wetenschap, filosofie en schriftreligie.
Wat is het verschil tussen iconen en symbolen?
Iconen: de tekens zijn direct herkenbaar, omdat ze de realiteit
representeren.
Symbolen: de tekens zijn niet direct herkenbaar, maar staan symbool voor
een voorwerp/persoon/etc.
Hoorcollege 2: Krant en tijdschriften
Wat was de tweede mediarevolutie?
De tweede mediarevolutie vond plaats rond het jaar 1450, toen Gutenberg
de boekdrukkunst uitvond. Hierdoor hoefden boeken niet meer met de
hand worden overgeschreven, maar konden boeken (en kranten) gedrukt
worden.
Hoe veranderde de komst van de boekdrukkunst de samenleving?
Gevolgen van de uitvinding van de boekdrukkunst waren bijvoorbeeld dat
boeken en andere geschriften sneller en in grotere aantallen konden
worden verveelvoudigd, dat hierdoor teksten toegankelijker werden voor
het grote publiek en het grote publiek ook zelf teksten kon produceren.
Ook kwam de individualisering op: mensen lazen zelf.
Het accent kwam verder te liggen op connectionless en broadcast: de
teksten konden gelezen worden door een groot publiek, er hoefde niet
maar 1 ontvanger te zijn.
Op de lange termijn zorgde de boekdrukkunst ervoor dat ideeën als die
van de Verlichting makkelijk verspreid konden worden.
Hoe groeiden de krant en het tijdschrift uit tot een massamedium
in de 19e eeuw?
, De krant begon als een blad van een paar bladzijden, waarin vooral
buitenlands nieuws centraal stond, was duur dankzij het dagbladzegel en
er heerste een strenge censuur. Rond 1900 werd de vrijheid van
meningsuiting vastgelegd in de grondwet, groeide het politieke bewustzijn
van mensen, werd het dagbladzegel afgeschaft en nam de alfabetisering
toe. Hierdoor groeide het aantal kranten.
Hoe zag de Nederlandse kranten- en tijdschriften wereld eruit in
de 20e eeuw?
In de Nederlandse kranten- en tijdschriftenwereld was sprake van
verzuiling: iedere religie of politieke had zijn eigen krant of tijdschrift.
Vanaf 1945 had je de protestanten, katholieken, socialisten en liberalen.
Bijbehorende kranten waren Trouw, Volkskrant, Algemeen Dagblad en het
Parool.
Vanaf 1960 begon de ontzuiling: er kwamen meer algemene kranten en
tijdschriften, niet meer alleen voor een bepaalde zuil. Door de
ontkerkelijking was er in de krantenwereld sprake van een
professionalisering, door protesten en de democratisering nam de
engagement toe. De individualisering zorgde voor verzakelijking.
Het tijdschrift was bedoeld als iets om mee te ontspannen: was gevuld
met moppen, puzzels en foto’s. Na de Tweede Wereldoorlog ontstonden
glossy’s en opiniebladen.
Hoorcollege 3: Radio en televisie
Wat was de derde mediarevolutie?
De derde mediarevolutie begon toen de elektriciteit werd ontdekt en er
langeafstandscommunicatie mogelijk werd.
Welke elektronische media horen bij de derde mediarevolutie?
Elektronische media die horen bij de derde mediarevolutie zijn de
telegraaf: door middel van het versturen van tikjes konden boodschappen
over lange afstanden worden overgebracht, de telefoon: de opvolger van
de telegraaf, de stem kon verstuurd worden over een kabel, waar het weer
in geluid veranderde zodat mensen met elkaar konden communiceren, en
de fotocamera: beeld kon worden vastgelegd. De komst van de fotografie
resulteerde in de ontwikkeling van de film.
Hoe ontstond de radio?
Rond 1900 ontdekte Marconie dat radiogolven verstuurd en ontvangen
konden worden: begin van de radio.
Rond 1930 was de Nederlandse radio verdeeld in vijf publieke omroepen:
AVRO (algemeen), KRO (katholiek), VPRO (protestant), VARA (socialistisch)
en NCRV (protestant-christelijk). Het zendtijdenbesluit verdeelde de
etherfrequenties.
In 1960 komt Radio Veronica als eerste commerciële radio, zendt buiten de
territoriale wateren (u-bochtconstructie) en zendt vanaf 1965 aan de hand
van een horizontale programmering (vaste tijden, vaste programma’s). In
