Samenvatting Inleiding Verbintenissenrecht (IVRV), 9 gehaald op tentamen

Inleiding verbintenissenrecht
Week 1:
Kernbegrippen
In het verbintenissenrecht staat de rechtsrelatie tussen personen onderling centraal 
verbintenis
Goederenrecht: gaat over de rechtsrelatie tussen een persoon en een goed

Verbintenissenrecht + goederenrecht = vermogensrecht
 regelt de op geld waardeerbare verhoudingen tussen personen onderling

Privaatrecht: alle juridische betrekkingen tussen burgers onderling
Publiekrecht: de relatie tussen de overheid en de burger

Het recht kent natuurlijke en rechtspersonen
Natuurlijk rechtspersoon = een mens
Rechtspersoon = een bedrijf, stichting of vereniging


Rechtsfeiten
Gewone feiten hebben geen rechtsgevolgen
Een rechtsfeit is een feit dat een rechtsgevolg heeft  het feit heeft gevolg volgens het
geldende recht

Blote rechtsfeiten = geen handelingen, hebben wel een rechtsgevolg  vindt hoe dan ook
plaats zonder dat er een feitelijke handeling aan te pas komt (geboorte, dood)

Rechtens relevante handeling = een handeling die een rechtsgevolg heeft
o Feitelijke handeling = de handelende persoon had niet de bedoeling het rechtsgevolg
tot stand te brengen
o Rechtshandeling: uitdrukkelijk gericht op een rechtsgevolg (art. 3:33 BW)
 wil (oogmerk) en verklaring (wilsuiting)

Eenzijdige rechtshandeling = het rechtsgevolg wordt tot stand gebracht door een persoon
zonder dat de medewerking van een andere persoon nodig is
Meerzijdige rechtshandeling = het is noodzakelijk dat twee personen een bepaald
rechtsgevolg tot stand willen brengen

Persoonsgerichte rechtshandeling = wordt verricht door de ene partij en is gericht tot een
specifieke andere partij
Niet-persoonsgerichte rechtshandeling = niet gericht tot een specifieke persoon

,Meerzijdige rechtshandelingen
Art. 6:213 lid 1 BW: overeenkomst
 voorwaarden: meerzijdige rechtshandeling en een partij gaat een verbintenis aan jegens
een andere partij
o Verbintenisscheppende overeenkomst (obligatoire overeenkomst) : er ontstaan een
of meerdere verbintenissen tussen partijen
o Andere overeenkomst : bijv. aangaan van een huwelijk. Verplichtingen die
voortvloeien zijn in de wet vastgelegd

Verbintenisscheppende overeenkomsten kunnen worden opgesplitst:
o Eenzijdige overeenkomst: schept slechts voor een van beide partijen een verplichting
(bijv. schenkingsovereenkomst)
o Meerzijdige overeenkomst: art. 6:261 lid 1 BW: beide partijen hebben verplichtingen


Verbintenissen
Verbintenis = rechtsrelatie tussen twee personen, waarbij de ene partij verplicht is om een
prestatie te leveren, terwijl de andere partij hier recht op heeft
De persoon die moet presteren wordt de schuldenaar genoemd, degene die recht heeft op
een prestatie is de schuldeiser

Bij elke verbintenis is er dus sprake van een prestatie, dat kan zijn:
o Geven, bijv. koopovereenkomst
o Doen, bijv. arbeidsovereenkomst
o Dulden (toelaten), bijv. recht van overpad
o Nalaten (niet-doen), bijv. concurrentiebeding

Een prestatie die bestaat uit de verplichting iets te geven of te doen = betaling
 gebeurt dit niet, dan kan dit worden afgedwongen, art. 3:296 lid 1 BW

Art. 6:2 lid 1 BW schrijft voor dat schuldeiser en schuldenaar verplicht zijn jegens elkaar te
gedragen volgens eisen van redelijkheid en billijkheid  ongeschreven normen die zien op
wat mensen redelijk en rechtvaardig vinden

Er zijn ook natuurlijke verbintenissen: art. 6:3 lid 1 BW: een natuurlijke verbintenis is een
rechtens niet-afdwingbare verbintenis  bijv. verjaarde rechtsvordering

Ontstaan verbintenissen uit:
1. Overeenkomst
2. Onrechtmatige daad
3. Andere bron

Overeenkomst
Art. 6:213 lid 1 BW
Een overeenkomst is een meerzijdige rechtshandeling, waarbij partijen jegens elkaar een
verbintenis aangaan  uit een overeenkomst vloeien een of meerdere verbintenissen

, Onrechtmatige daad
Art. 6:162 BW
Een onrechtmatige daad maakt inbreuk op iemands recht. Wanneer iemand anders schade
lijdt en ook is voldaan aan de andere wettelijke vereisten van onrechtmatige daad  recht
op schadevergoeding

Andere bron
o Zaakwaarneming, art. 6:198 BW: het zonder rechtsgrond behartigen van de belangen
van een ander
o Onverschuldigde betaling, art. 6:203 BW: iemand levert een prestatie zonder
rechtsgrond
o Onrechtvaardigde verrijking, art. 6:212 BW: toename van iemands vermogen zonder
dat daarvoor een rechtsgrond bestaat

Wanneer iemand een onverschuldigde betaling heeft gedaan, ontstaat er een vordering.
Als je iets van een ander tijdelijk in je bezit hebt, heb je een zorgplicht. Je moet ervoor
zorgen dat er geen schade ontstaat en dat het niet tenietgaat.
Als iemand onder omstandigheden zijn zorgplicht niet nakomt, dan kan hem dat niet worden
verweten (art. 6:204 lid 1 BW).
Het nakomen van de zorgplicht kan ook kosten met zich meebrengen. Een ontvanger van
een onverschuldigde betaling heeft in beginsel recht op vergoeding van deze kosten
wanneer hij ze in redelijkheid heeft gemaakt (art. 6:207 BW)

Degene die de onverschuldigde betaling heeft gedaan, mag ook afstand doen van zijn recht
op terugvordering. In dat geval kan de ontvanger geen aanspraak maken op de vergoeding
van kosten die hij heeft gemaakt in het kader van de zorgplicht



Week 2:
Rechtshandelingen
Art. 3:32 lid 1 BW: iedere natuurlijke persoon is bekwaam tot het verrichten van
rechtshandelingen, tenzij de wet anders bepaalt.
 handelingsonbekwaam
o Minderjarigen, art. 1:234 BW  handelingsbekwaam met toestemming van
wettelijke vertegenwoordigers
o Onder curatele gestelden, art. 1:378 BW: iemand die zelf niet meer op een goede
manier beslissingen kan nemen

Beschikkingsbevoegdheid: bijv. een eigenaar van een zaak  hij is bevoegd om over zijn
zaak te beschikken en bijv. aan een ander door te verkopen of te schenken (vervreemden)

Wil en verklaring, art. 3:33 BW:
1. Op een rechtsgevolg gerichte wil wilsverklaring: het moet duidelijk worden dat
iemand de bedoeling heeft een rechtsgevolg tot stand te brengen