Internationaal privaatrecht
Hoorcollege 1
Sheet 2-3: Voorbeeld
Nederlander koopt kast in Duitsland en onderweg naar Nederland raakt bij een ongeval de
kast beschadigd. Stel dat de aansprakelijkheidsregels in Duitsland en Nederland verschillen;
wat dan? Is Nederlands recht of Duits recht van toepassing?
Sheet 4: Voorbeeld
Een Italiaans echtpaar, getrouwd in Italië, woont al bijna 20 jaar samen in Nederland. Het
huwelijk loopt (toch nog) stuk, en de vrouw besluit terug te gaan naar Italië. Volgens het recht
van welk land moet de scheiding geregeld worden?
Sheet 5: Internationaal privaatrecht
Begrippen centraal in internationaal privaatrecht:
- Internationaal het gaat om casuïstieke grensoverschrijdende zaak.
- Privaatrecht volle breedte van het privaatrecht.
IPR geeft het instrument waardoor je weet hoe je grensoverschrijdende zaken kunt oplossen.
Sheet 6: Onderwerpen
Onderwerpen:
- De 3 hoofdvragen van IPR
- Bronnen van IPR
- Begrippen van IPR, algemene leerstukken en Latijnse begrippen
- Nationaliteit en gewone verblijfplaats
Sheet 7: Drie hoofdvragen
De 3 hoofdvragen van IPR:
- De bevoegde rechter
- De conflictregel toepasselijk recht
- Erkenning en tenuitvoerlegging van beslissingen uit het buitenland
Sheet 8: Bronnen van IPR
Verdragen: Haagse Verdragen, CIEC-Verdragen (Internationale commissie van de
burgerlijke stand = problemen omtrent personen- en familierecht), Verdragen van de Raad
van Europa, Overige.
Verordeningen op EU-niveau (deze verdragen hebben rechtstreekse werking).
Rechtspraak HvJ Luxemburg.
Sheet 9: Nationale bronnen
Conflictenrecht:
- Nederlands nationaal IPR: Boek 10 BW sinds 2012 bijzonder gaat voor algemeen.
- Tot 2012 waren er diverse conflictenrecht wetten.
Bevoegdheid Nederlandse rechter (titel 1 Rv).
Erkenning en tenuitvoerlegging buitenlandse beslissingen (art. 430-432 en 985-994 Rv).
Sheet 10: Europese bevoegdheden in IPR
Tot 1 mei 1999 waren de Europese bevoegdheden in het IPR beperkt. Artikel 220 oud EGV
opende mogelijkheid tot het sluiten van verdragen over erkenning en tenuitvoerlegging van
rechterlijke uitspraken. Maar een verdergaande bevoegdheid ontbrak.
, Sheet 11: Art. 65 EU Verdrag na Amsterdam
• Maatregelen voor zover noodzakelijk voor vrij verkeer van personen en goederen
(subsidiariteitsprincipe).
Inhoudende onder meer:
• Verbeteren en vereenvoudigen erkenning en tenuitvoerlegging van beslissingen in
burgerlijke of handelszaken.
• Bevorderen van de verenigbaarheid van de in de lidstaten geldende conflictregels en
bevoegdheidsregels
Eerst alleen erkenning, maar nu ook conflictregels en bevoegdheidsregels.
Sheet 12: Art. 81 VWEU na Lissabon
Zie sheet.
Sheet 13-16: IPR EU-Verordeningen in werking
•Brussel I Recast 1215/2012, in werking: 10-1-2015
•Brussel I Verordening 44/2001 (burgerlijke en handelszaken), in werking: 1-3-2002
•Brussel IIbis Verordening 2201/2003 (echtscheiding en ouderlijke verantwoordelijkheid), in
werking: 1-3-2005 (Brussel II, vanaf 1-3-2001)
•Alimentatie Verordening 4/2009, in werking: 18-6-2011.
•Rome I Verordening 593/2008 (verbintenissen uit overeenkomst), in werking: 17-12-2009
•Rome II Verordening 864/2007 (niet-contractuele verbintenissen) sinds 11-1-2009
•Rome III Verordening 1259/2010 (toepasselijk recht echtscheiding), vanaf 21-6-2012. NIET
voor Nederland
•Erfopvolging COM(2009)445, 650/212, van toepassing vanaf 17-8-2015
•Verordening Beschermingsmaatregelen 606/213, toepassing va 11-1-2015
•Insolventie Verordening 1346/2000
•Verordening Statuut van de Europese Vennootschap 2157/2001
•Verordening Statuut van een Europese Coöperatieve Vereniging 1435/2003
•Verordening niet bestwiste schuldvorderingen 805/2004
•Verordening Europese Betalingsbevelprocedure 1896/2006
•Verordening procedure geringe vorderingen 861/2007
•Bewijsverordening 1206/2001
•Betekeningsverordening 1393/2007
Sheet 17: IPR EU-Verordeningen in voorbereiding
•Vereenvoudiging aanvaarding openbare akten
•Erkenning burgerlijke staat en gevolgen van burgerlijke staat (o.m. afstamming, adoptie,
naam)
•Huwelijksgoederenregime COM(2011)126
•Vermogensregimes van geregistreerde partnerschappen COM(2011)127
•Gemeenschappelijk Europees Kooprecht COM(2011)635
Sheet 18: Rechtspraak Hof van Justitie Luxemburg
Voor IPR:
- Op basis van EU-Verdrag naamrecht en rechtspersonenrecht.
- Op basis van IPR-Verordeningen
Hoorcollege 1
Sheet 2-3: Voorbeeld
Nederlander koopt kast in Duitsland en onderweg naar Nederland raakt bij een ongeval de
kast beschadigd. Stel dat de aansprakelijkheidsregels in Duitsland en Nederland verschillen;
wat dan? Is Nederlands recht of Duits recht van toepassing?
Sheet 4: Voorbeeld
Een Italiaans echtpaar, getrouwd in Italië, woont al bijna 20 jaar samen in Nederland. Het
huwelijk loopt (toch nog) stuk, en de vrouw besluit terug te gaan naar Italië. Volgens het recht
van welk land moet de scheiding geregeld worden?
Sheet 5: Internationaal privaatrecht
Begrippen centraal in internationaal privaatrecht:
- Internationaal het gaat om casuïstieke grensoverschrijdende zaak.
- Privaatrecht volle breedte van het privaatrecht.
IPR geeft het instrument waardoor je weet hoe je grensoverschrijdende zaken kunt oplossen.
Sheet 6: Onderwerpen
Onderwerpen:
- De 3 hoofdvragen van IPR
- Bronnen van IPR
- Begrippen van IPR, algemene leerstukken en Latijnse begrippen
- Nationaliteit en gewone verblijfplaats
Sheet 7: Drie hoofdvragen
De 3 hoofdvragen van IPR:
- De bevoegde rechter
- De conflictregel toepasselijk recht
- Erkenning en tenuitvoerlegging van beslissingen uit het buitenland
Sheet 8: Bronnen van IPR
Verdragen: Haagse Verdragen, CIEC-Verdragen (Internationale commissie van de
burgerlijke stand = problemen omtrent personen- en familierecht), Verdragen van de Raad
van Europa, Overige.
Verordeningen op EU-niveau (deze verdragen hebben rechtstreekse werking).
Rechtspraak HvJ Luxemburg.
Sheet 9: Nationale bronnen
Conflictenrecht:
- Nederlands nationaal IPR: Boek 10 BW sinds 2012 bijzonder gaat voor algemeen.
- Tot 2012 waren er diverse conflictenrecht wetten.
Bevoegdheid Nederlandse rechter (titel 1 Rv).
Erkenning en tenuitvoerlegging buitenlandse beslissingen (art. 430-432 en 985-994 Rv).
Sheet 10: Europese bevoegdheden in IPR
Tot 1 mei 1999 waren de Europese bevoegdheden in het IPR beperkt. Artikel 220 oud EGV
opende mogelijkheid tot het sluiten van verdragen over erkenning en tenuitvoerlegging van
rechterlijke uitspraken. Maar een verdergaande bevoegdheid ontbrak.
, Sheet 11: Art. 65 EU Verdrag na Amsterdam
• Maatregelen voor zover noodzakelijk voor vrij verkeer van personen en goederen
(subsidiariteitsprincipe).
Inhoudende onder meer:
• Verbeteren en vereenvoudigen erkenning en tenuitvoerlegging van beslissingen in
burgerlijke of handelszaken.
• Bevorderen van de verenigbaarheid van de in de lidstaten geldende conflictregels en
bevoegdheidsregels
Eerst alleen erkenning, maar nu ook conflictregels en bevoegdheidsregels.
Sheet 12: Art. 81 VWEU na Lissabon
Zie sheet.
Sheet 13-16: IPR EU-Verordeningen in werking
•Brussel I Recast 1215/2012, in werking: 10-1-2015
•Brussel I Verordening 44/2001 (burgerlijke en handelszaken), in werking: 1-3-2002
•Brussel IIbis Verordening 2201/2003 (echtscheiding en ouderlijke verantwoordelijkheid), in
werking: 1-3-2005 (Brussel II, vanaf 1-3-2001)
•Alimentatie Verordening 4/2009, in werking: 18-6-2011.
•Rome I Verordening 593/2008 (verbintenissen uit overeenkomst), in werking: 17-12-2009
•Rome II Verordening 864/2007 (niet-contractuele verbintenissen) sinds 11-1-2009
•Rome III Verordening 1259/2010 (toepasselijk recht echtscheiding), vanaf 21-6-2012. NIET
voor Nederland
•Erfopvolging COM(2009)445, 650/212, van toepassing vanaf 17-8-2015
•Verordening Beschermingsmaatregelen 606/213, toepassing va 11-1-2015
•Insolventie Verordening 1346/2000
•Verordening Statuut van de Europese Vennootschap 2157/2001
•Verordening Statuut van een Europese Coöperatieve Vereniging 1435/2003
•Verordening niet bestwiste schuldvorderingen 805/2004
•Verordening Europese Betalingsbevelprocedure 1896/2006
•Verordening procedure geringe vorderingen 861/2007
•Bewijsverordening 1206/2001
•Betekeningsverordening 1393/2007
Sheet 17: IPR EU-Verordeningen in voorbereiding
•Vereenvoudiging aanvaarding openbare akten
•Erkenning burgerlijke staat en gevolgen van burgerlijke staat (o.m. afstamming, adoptie,
naam)
•Huwelijksgoederenregime COM(2011)126
•Vermogensregimes van geregistreerde partnerschappen COM(2011)127
•Gemeenschappelijk Europees Kooprecht COM(2011)635
Sheet 18: Rechtspraak Hof van Justitie Luxemburg
Voor IPR:
- Op basis van EU-Verdrag naamrecht en rechtspersonenrecht.
- Op basis van IPR-Verordeningen
