Protocol leesproblemen en Dyslexie voor groep 1 & 2
H1 De leerkracht centraal
1.1 Aandacht voor geletterdheid bij kleuters
Kinderen al vroeg in contact brengen met geschreven taal = goed voor hun
ontwikkeling.
De ontwikkeling van geletterdheid begint al vroeg in het kinderleven. De
ervaringen die kinderen dan opdoen hebben veel invloed op het niveau van
geletterdheid waarmee de school binnenkomen.
Het is belangrijk om de ontwikkeling van geletterdheid in kleutergroepen al bij te
houden, want je kunt dan al merken als een leerling problemen dreigt te krijgen.
1.2 Leesproblemen en dyslexie
Ong 10% van de leerlingen heeft moeite met lezen. 4% heeft dyslexie. In vrijwel
elke kleutergroep zitten leerlingen met een risico op leesproblemen/dyslexie!
Dyslexie = stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het
aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen en/of spellen op
woordniveau.
Dyslexie = een specifieke lees- en spellingsstoornis met een neurobiologische
basis, die wordt veroorzaakt door cognitieve verwerkingsstoornissen op het
raakvlak van fonologische en orthografische taalverwerking. Deze specifieke
taalverwerkingsproblemen wijken proportioneel af van het overige cognitieve, en
m.n. taalverwerkingsprofiel en leiden tot een ernstig probleem met het lezen en
spellen van woorden ondanks regelmatig onderwijs. Dit specifieke lees- en
spellingprobleem beperkt in ernstige mate een normale educatie ontwikkeling,
die op grond van de overige cognitieve vaardigheden geïndiceerd zou zijn.
Dyslexie:
- blijft altijd een zekere achterstand bestaan = didactische resistentie. niet of
nauwelijks vooruitgang na een half jaar systematische, intensieve hulp.
- Mate waarin een kind er last van heeft hangt af van leeftijd, onderwijsaanbod en
intellectuele mogelijkheden om te compenseren.
- complex probleem invloed op algeheel functioneren
- vaker bij jongens
- probleem op het gebied van verwerking van klanken (fonologische verwerking)
- probleem met de toegankelijkheid van taalkennis in de hersenen
- decodeerproblemen: omzetten van geschreven letters in de klankcodes.
- zie tabel op blz 12!!
Oorzaak dyslexie:
- niet wetenschappelijk aangetoond
- erfelijke component verschillende genen spelen een rol.
- maar genetische aanleg is niet allesbepalend.
Je kunt het dus al in groep 2 opsporen, maar een diagnose kan pas in groep 3
worden gesteld.
, Stappenplan:
Groep 1:
Stap Moment in Actie door Uitwerking in
leerjaar leerkracht/leerspecialist protocol:
1 Aanvang groep Stimuleren geletterdheid H2+H3
2 Januari Invullen signaleringslijst H4
Handelingsplan opstellen voor
leerlingen die onvoldoende
opsteken van het aanbod aan
geletterde activiteiten
3 Januari-juni Aanbod verrijken voor leerlingen H3
die onvoldoende opsteken van het
aanbod aan geletterde activiteiten
4 Juni Zelfde als stap 2 H4
5 Einde Overdracht volgende groep H6
schooljaar
Groep 2:
Stap Moment in Actie door Uitwerking in
leerjaar leerkracht/leerspecialist protocol:
1 Aanvang groep Stimuleren geletterdheid H2+H3
Gericht aanbod verrijken voor
leerlingen met onvoldoende
klankbewustzijn (fonemisch
bewustzijn) en letterkennis
2 Januari Invullen signaleringslijst H4
Afname kleutertaken/-toetsen
Handelingsplan opstellen voor
leerlingen met een onvoldoende
klankbewustzijn en letterkennis.
3 Januari-juni Aanbod verrijken voor leerlingen H3+H5
met een onvoldoende
klankbewustzijn en letterkennis
Extra begeleiding bieden middels
de voorschotbenadering
4 Juni Zelfde als stap 2 H4
5 Einde Overdracht andere groep H6
schooljaar
Ontwikkeling van geletterdheid verloopt in twee fasen:
- beginnende geletterdheid
- gevorderde geletterdheid
Je hebt ook nog ontluikende geletterdheid kinderen in de voorschoolse periode
bezig met geschreven taal.
Ontluikende geletterdheid: leren basisprincipes van taal en leren spreken en
luisteren. Veel kennis met geschreven taal in de vorm van boeken.
H1 De leerkracht centraal
1.1 Aandacht voor geletterdheid bij kleuters
Kinderen al vroeg in contact brengen met geschreven taal = goed voor hun
ontwikkeling.
De ontwikkeling van geletterdheid begint al vroeg in het kinderleven. De
ervaringen die kinderen dan opdoen hebben veel invloed op het niveau van
geletterdheid waarmee de school binnenkomen.
Het is belangrijk om de ontwikkeling van geletterdheid in kleutergroepen al bij te
houden, want je kunt dan al merken als een leerling problemen dreigt te krijgen.
1.2 Leesproblemen en dyslexie
Ong 10% van de leerlingen heeft moeite met lezen. 4% heeft dyslexie. In vrijwel
elke kleutergroep zitten leerlingen met een risico op leesproblemen/dyslexie!
Dyslexie = stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het
aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen en/of spellen op
woordniveau.
Dyslexie = een specifieke lees- en spellingsstoornis met een neurobiologische
basis, die wordt veroorzaakt door cognitieve verwerkingsstoornissen op het
raakvlak van fonologische en orthografische taalverwerking. Deze specifieke
taalverwerkingsproblemen wijken proportioneel af van het overige cognitieve, en
m.n. taalverwerkingsprofiel en leiden tot een ernstig probleem met het lezen en
spellen van woorden ondanks regelmatig onderwijs. Dit specifieke lees- en
spellingprobleem beperkt in ernstige mate een normale educatie ontwikkeling,
die op grond van de overige cognitieve vaardigheden geïndiceerd zou zijn.
Dyslexie:
- blijft altijd een zekere achterstand bestaan = didactische resistentie. niet of
nauwelijks vooruitgang na een half jaar systematische, intensieve hulp.
- Mate waarin een kind er last van heeft hangt af van leeftijd, onderwijsaanbod en
intellectuele mogelijkheden om te compenseren.
- complex probleem invloed op algeheel functioneren
- vaker bij jongens
- probleem op het gebied van verwerking van klanken (fonologische verwerking)
- probleem met de toegankelijkheid van taalkennis in de hersenen
- decodeerproblemen: omzetten van geschreven letters in de klankcodes.
- zie tabel op blz 12!!
Oorzaak dyslexie:
- niet wetenschappelijk aangetoond
- erfelijke component verschillende genen spelen een rol.
- maar genetische aanleg is niet allesbepalend.
Je kunt het dus al in groep 2 opsporen, maar een diagnose kan pas in groep 3
worden gesteld.
, Stappenplan:
Groep 1:
Stap Moment in Actie door Uitwerking in
leerjaar leerkracht/leerspecialist protocol:
1 Aanvang groep Stimuleren geletterdheid H2+H3
2 Januari Invullen signaleringslijst H4
Handelingsplan opstellen voor
leerlingen die onvoldoende
opsteken van het aanbod aan
geletterde activiteiten
3 Januari-juni Aanbod verrijken voor leerlingen H3
die onvoldoende opsteken van het
aanbod aan geletterde activiteiten
4 Juni Zelfde als stap 2 H4
5 Einde Overdracht volgende groep H6
schooljaar
Groep 2:
Stap Moment in Actie door Uitwerking in
leerjaar leerkracht/leerspecialist protocol:
1 Aanvang groep Stimuleren geletterdheid H2+H3
Gericht aanbod verrijken voor
leerlingen met onvoldoende
klankbewustzijn (fonemisch
bewustzijn) en letterkennis
2 Januari Invullen signaleringslijst H4
Afname kleutertaken/-toetsen
Handelingsplan opstellen voor
leerlingen met een onvoldoende
klankbewustzijn en letterkennis.
3 Januari-juni Aanbod verrijken voor leerlingen H3+H5
met een onvoldoende
klankbewustzijn en letterkennis
Extra begeleiding bieden middels
de voorschotbenadering
4 Juni Zelfde als stap 2 H4
5 Einde Overdracht andere groep H6
schooljaar
Ontwikkeling van geletterdheid verloopt in twee fasen:
- beginnende geletterdheid
- gevorderde geletterdheid
Je hebt ook nog ontluikende geletterdheid kinderen in de voorschoolse periode
bezig met geschreven taal.
Ontluikende geletterdheid: leren basisprincipes van taal en leren spreken en
luisteren. Veel kennis met geschreven taal in de vorm van boeken.
