Samenvatting Geschiedenis
HAVO/VWO
Memo 1A (exemplaar uit 2019) isbn 9789402056679
Hoofstuk 3 De Romeinen
Tijd van de Grieken en Romeinen
Paragraaf 3.1 t/m 3.4 (De verovering van een groot rijk, Leven in het
Romeinse rijk, De Grieks-Romeinse cultuur, het Christendom in het
Romeinse rijk)
§3.1 De verovering van een groot rijk
Republiek Een land dat bestuurd wordt door een of meer gekozen leiders.
Hoe ontstond de Bijna 250 jaar werd Rome bestuurd door een koning. In 509 v.C. werd
Romeinse Republiek? de Koning (Tarquinia Superbus) weggejaagd door de bevolking. Het
bestuur kwam in handen van een kleine groep rijke families en bestond
uit de Senaat en twee consuls.
Senaat Vergadering van de rijkste en belangrijkste Romeinse families die de
Romeinse Republiek bestuurde. Functie senaat:
- Stemmen over wetten
- Consuls kiezen
Consul Belangrijkste bestuurder en legeraanvoerder in de Romeinse Republiek.
Functie consuls (werden 1x per 2 jaar gekozen):
- Vergadering leiden van de Senaat
- Doen van wetsvoorstellen
- Vetorecht
- Legeraanvoerder
Vetorecht Het recht om een beslissing tegen te houden.
(Veto betekent ‘ ik verbied’)
Romeinse Rijk Groot gebied dat ongeveer van 300 v.C. tot 1450 n.C. heeft bestaan.
Toen het rijk rond 200 n.C. op zijn grootst was, omvatte get delen van
Europa, Noord-Afrika en het Midden-Oosten.
Leg uit hoe het Om hun macht, roem en rijkdom te vergroten veroverden de Romeinen
Romeinse Rijk veel gebieden. Zo ontstond het Romeinse Rijk.
uitgroeide tot een 272 v.C. grootste deel van Italië in bezit.
wereldrijk. 146 v.C. Carthago. Dit was lastig omdat deze handelsstad het
Middellandse zeegebied onder controle had.
In de twee eeuwen daarna veroverde ze door in Noord-Afrika en het
huidige Frankrijk.
Noem 2 oorzaken - Ze hadden een goed functionerend leger
waarom het veroveren - Ze behandelde hun verslagen vijanden goed. In strijd waren ze
zo goed ging. genadeloos, maar na overgave veranderde die houding. Zo
ontstonden sterke bondgenootschappen. Door
bondgenootschappen kreeg het leger meer soldaten en werd de
1
, rust bewaard. Bescherming werd geboden in ruil voor
gehoorzaamheid en leveren van soldaten/slaven.
Hoe ontstond de Grieks- Overwonnen volken mochten hun cultuur en godsdienst behouden.
Romeinse cultuur? Romeinen namen dingen over van andere volken en combineerden ze
met hun eigen cultuur. Grieks-Romeinse cultuur ontstond zo met
godsdienst, beeldhouwwerken en architectuur.
Noem 3 redenen - Goed bewapend en getraind (een Romeinse soldaat was een
waarom het leger vechtmachine. Werpsperen, lansen, dolken en zwaarden waren
succesvol was zijn wapen. Om hun conditie goed te houden liepen de soldaten
lange afstanden met zware bepakking)
- Goed georganiseerd (soldaten wisten hun taak) en gedisciplineerd
- Gemotiveerde soldaten; ze werden vaak goed beloond, b.v. met
een stuk grond dat ze na hun dienst konden bebouwen.
Burgerrecht Romeinse burgers hadden bepaalde voorrechten, zoals het recht om
(bij de Romeinen) niet zonder proces te worden veroordeeld.
Hoe ontstond het 8 stappen
Romeinse Keizerrijk? 1. Het rijk groeide en daardoor werd het lastiger om alle
legeraanvoerders in de hand te houden.
2. Ze waren het soms niet eens met besluiten van de senaat en
begonnen te dreigen dat zij met hun leger zouden ingrijpen.
3. Een van de legeraanvoerders die de macht probeerde te grijpen
wat Julius Caesar. In de 1 e eeuw veroverde hij een groot gebied in
het huidige Frankrijk en België. Hij kreeg ruzie met de senaat
waarna een burgeroorlog ontstond.
4. Caesar werd uitgeroepen tot dictator.
5. De senaat was niet blij en een aantal vermoorden Caesar.
6. Er ontstond oorlog tussen de legeraanvoerders. Die in 27 v. C.
gewonnen werd door Augustus.
7. Augustus liet de senaat bestaan, maar zorgde ervoor dat ze weinig
meer te zeggen hadden.
8. Hij liet zich ‘Caesar’ noemen, wat in het Nederlands keizer is
geworden. Augustus had nu de macht.
Dictator Alleenheerser
Keizer Hoogste bestuur in het Romeinse Keizerrijk
Wat waren de - De keizer had nu de macht.
belangrijke verschillen - De senaat bestond wel, maar had weinig te zeggen.
tussen het bestuur in de - De keizers zorgde voor vrede
Romeinse Republiek en - Door de vrede konden de Romeinen volop genieten van de
dat in het Romeinse welvaart (wegen en bruggen bouwen, steden stichten).
Keizerrijk? - Het rijk werd verder uitgebreid. Rond 200 n.C. had het zijn
maximale omvang.
Pax Romana Een lange periode van rust en vrede in het Romeinse Rijk in de 1e en 2e
eeuw n. C. (letterlijk: Romeinse vrede)
2
HAVO/VWO
Memo 1A (exemplaar uit 2019) isbn 9789402056679
Hoofstuk 3 De Romeinen
Tijd van de Grieken en Romeinen
Paragraaf 3.1 t/m 3.4 (De verovering van een groot rijk, Leven in het
Romeinse rijk, De Grieks-Romeinse cultuur, het Christendom in het
Romeinse rijk)
§3.1 De verovering van een groot rijk
Republiek Een land dat bestuurd wordt door een of meer gekozen leiders.
Hoe ontstond de Bijna 250 jaar werd Rome bestuurd door een koning. In 509 v.C. werd
Romeinse Republiek? de Koning (Tarquinia Superbus) weggejaagd door de bevolking. Het
bestuur kwam in handen van een kleine groep rijke families en bestond
uit de Senaat en twee consuls.
Senaat Vergadering van de rijkste en belangrijkste Romeinse families die de
Romeinse Republiek bestuurde. Functie senaat:
- Stemmen over wetten
- Consuls kiezen
Consul Belangrijkste bestuurder en legeraanvoerder in de Romeinse Republiek.
Functie consuls (werden 1x per 2 jaar gekozen):
- Vergadering leiden van de Senaat
- Doen van wetsvoorstellen
- Vetorecht
- Legeraanvoerder
Vetorecht Het recht om een beslissing tegen te houden.
(Veto betekent ‘ ik verbied’)
Romeinse Rijk Groot gebied dat ongeveer van 300 v.C. tot 1450 n.C. heeft bestaan.
Toen het rijk rond 200 n.C. op zijn grootst was, omvatte get delen van
Europa, Noord-Afrika en het Midden-Oosten.
Leg uit hoe het Om hun macht, roem en rijkdom te vergroten veroverden de Romeinen
Romeinse Rijk veel gebieden. Zo ontstond het Romeinse Rijk.
uitgroeide tot een 272 v.C. grootste deel van Italië in bezit.
wereldrijk. 146 v.C. Carthago. Dit was lastig omdat deze handelsstad het
Middellandse zeegebied onder controle had.
In de twee eeuwen daarna veroverde ze door in Noord-Afrika en het
huidige Frankrijk.
Noem 2 oorzaken - Ze hadden een goed functionerend leger
waarom het veroveren - Ze behandelde hun verslagen vijanden goed. In strijd waren ze
zo goed ging. genadeloos, maar na overgave veranderde die houding. Zo
ontstonden sterke bondgenootschappen. Door
bondgenootschappen kreeg het leger meer soldaten en werd de
1
, rust bewaard. Bescherming werd geboden in ruil voor
gehoorzaamheid en leveren van soldaten/slaven.
Hoe ontstond de Grieks- Overwonnen volken mochten hun cultuur en godsdienst behouden.
Romeinse cultuur? Romeinen namen dingen over van andere volken en combineerden ze
met hun eigen cultuur. Grieks-Romeinse cultuur ontstond zo met
godsdienst, beeldhouwwerken en architectuur.
Noem 3 redenen - Goed bewapend en getraind (een Romeinse soldaat was een
waarom het leger vechtmachine. Werpsperen, lansen, dolken en zwaarden waren
succesvol was zijn wapen. Om hun conditie goed te houden liepen de soldaten
lange afstanden met zware bepakking)
- Goed georganiseerd (soldaten wisten hun taak) en gedisciplineerd
- Gemotiveerde soldaten; ze werden vaak goed beloond, b.v. met
een stuk grond dat ze na hun dienst konden bebouwen.
Burgerrecht Romeinse burgers hadden bepaalde voorrechten, zoals het recht om
(bij de Romeinen) niet zonder proces te worden veroordeeld.
Hoe ontstond het 8 stappen
Romeinse Keizerrijk? 1. Het rijk groeide en daardoor werd het lastiger om alle
legeraanvoerders in de hand te houden.
2. Ze waren het soms niet eens met besluiten van de senaat en
begonnen te dreigen dat zij met hun leger zouden ingrijpen.
3. Een van de legeraanvoerders die de macht probeerde te grijpen
wat Julius Caesar. In de 1 e eeuw veroverde hij een groot gebied in
het huidige Frankrijk en België. Hij kreeg ruzie met de senaat
waarna een burgeroorlog ontstond.
4. Caesar werd uitgeroepen tot dictator.
5. De senaat was niet blij en een aantal vermoorden Caesar.
6. Er ontstond oorlog tussen de legeraanvoerders. Die in 27 v. C.
gewonnen werd door Augustus.
7. Augustus liet de senaat bestaan, maar zorgde ervoor dat ze weinig
meer te zeggen hadden.
8. Hij liet zich ‘Caesar’ noemen, wat in het Nederlands keizer is
geworden. Augustus had nu de macht.
Dictator Alleenheerser
Keizer Hoogste bestuur in het Romeinse Keizerrijk
Wat waren de - De keizer had nu de macht.
belangrijke verschillen - De senaat bestond wel, maar had weinig te zeggen.
tussen het bestuur in de - De keizers zorgde voor vrede
Romeinse Republiek en - Door de vrede konden de Romeinen volop genieten van de
dat in het Romeinse welvaart (wegen en bruggen bouwen, steden stichten).
Keizerrijk? - Het rijk werd verder uitgebreid. Rond 200 n.C. had het zijn
maximale omvang.
Pax Romana Een lange periode van rust en vrede in het Romeinse Rijk in de 1e en 2e
eeuw n. C. (letterlijk: Romeinse vrede)
2
