Samenvatting Management Accounting AC 4.1
Saxion Enschede
Bachelor Accountancy – leerjaar 4
Bronnen:
- Syllabus Management Control (aangeboden door Saxion)
- Collegesheets
Algemene informatie:
De cursus Management Accounting AC 4.1 heeft als belangrijkste onderwerp de Planning & Control-cyclus
(P&C-cyclus) van een organisatie.
Management Accounting, of ook wel Management Control, is het geheel van maatregelen binnen een
organisatie om op een juiste wijze sturing te kunnen geven aan de (financiële) processen. Deze
maatregelen geven het management de mogelijkheid om “in control” te zijn, ofwel dat het management
in staat is de processen te beheersen. Management Accounting heeft niet alleen betrekking op een juiste
voorcalculatie, nacalculatie en terugkoppeling, maar ook op het kunnen beheersen van de (financiële)
processen tijdens de uitvoering ervan (“rolling control”). De Control-maatregelen hebben niet zozeer
betrekking op administratief-technische voorzieningen, maar op het beïnvloeden van het gedrag van
medewerkers.
Het vakgebied Management Accounting kan niet worden losgezien van de vakgebieden Administratieve
Organisatie, Bestuurlijke Informatieverzorging en Management Informatie Systemen. In het vierde leerjaar
moet je als student in staat zijn om de onderlinge samenhang te doorzien.
Management Accounting AC 4.1 bouwt voort op Kosten/Baten-analyse in leerjaar 1 en 2. In KBA is ook
aandacht besteed aan het vakgebied Management Accounting. Management Accounting is daarbij
gedefinieerd als een activiteit binnen organisaties waarbij men zich bezighoudt met het verzamelen,
ordenen, analyseren en rapporteren van (financiële) informatie voor planning en control door het
management. In tegenstelling tot Externe Verslaggeving is Management Accounting gericht op interne
plannings- en besturingsactiviteiten. In deze cursus, gaan we in op de wijze waarop de verkregen
informatie door managers gebruikt kan worden om de processen in de organisatie te verbeteren.
Leerdoelen:
De student kan:
• een oordeel / advies geven over de structuur en het proces van de P&C-cyclus.
• voor het inrichten van een Performance Management systeem (PM) de prestatie-indicatoren
vaststellen en hierover een advies / oordeel geven.
• voor het PM-systeem een management control systeem (MCS) ontwerpen of hierover een advies /
oordeel geven.
• een budgetteringssysteem ontwerpen en hierover een advies / oordeel geven.
Onderwerpen:
• MC-beleid en -structuur
• Parenting styles
• Performance Management
• MCS
• Transferpricing
• P&C-cyclus en rolling forecast
• Budgetteringscyclus
• Non-profit sector
1
,Algemeen Management Control model
2
,Week 1: Management control
(MC-beleid, MC-structuur, Parenting styles, Verantwoordelijkheidscentra)
In control = sturen + beheersen
Management control (MC) = het geheel van maatregelen binnen organisaties om op juiste wijze sturing te
geven aan de processen (niet alleen de financiële processen!)
MC-maatregelen geven het management de mogelijkheid om ‘in control’ te zijn, ofwel dat het
management in staat is de processen te beheersen.
MC heeft betrekking op het inrichten van een Planning&Control-cyclus van een organisatie.
Control ≠ controle → Control heeft betrekking op het beïnvloeden van het gedrag van managers en andere
medewerkers.
MC heeft niet alleen betrekking op een juiste voorcalculatie, nacalculatie en terugkoppeling, maar ook op
het kunnen beheersen van de processen tijdens de uitvoering ervan (= rolling control).
Delegeren
In een groeiende organisatie is het onmogelijk dat de directie ‘in control’ blijft door alle beslissingen zelf
te blijven maken. Er zitten namelijk fysieke en mentale grenzen aan de ‘span of control’. De oplossing is
delegeren.
Delegeren = anderen bevoegdheid geven een deel van de beslissingen te nemen → de
verantwoordelijkheden lager in de organisatie leggen.
→ Hoe groter de spanwijdte, hoe platter de organisatie.
De vraag is hoe de directie ‘control’ kan hebben over medewerkers en dan met name over het middle-
management. Hiervoor is het nodig om een Management Control Systeem (MCS) te ontwerpen en
implementeren.
Management Control Systeem = het geheel van maatregelen waarmee de centrale directie de
bedrijfsprocessen probeert te beheersen om zo de ondernemingsdoelen te bereiken.
(de maatregelen zijn gericht op het handelen en gedrag van medewerkers)
Doelcongruentie = het eigenbelang van de werknemer is in lijn met de ondernemingsdoelstellingen.
MC is erop gericht het gedrag van managers en andere medewerkers zo te beïnvloeden dat er
doelcongruentie ontstaat. Het ‘zekerstellen’ van het behalen van de strategische ondernemingsdoelen is
het uiteindelijke doel van MC. Zonder doelcongruentie → sub optimalisatie.
3
, Een MCS heeft het karakter van een cybernetische regelkring: als in de processen een afwijking van de
norm wordt geconstateerd, wordt ingegrepen op basis van een ingebouwd feedback mechanisme
(cybernetica = stuurmanskunst)
Een MCS heeft grote overeenkomsten met de PDCA-cyclus (Plan, Do, Check, Act)
Om te kunnen interveniëren (= actief handelen om een probleem op te lossen) moet er de beschikking zijn
over:
- Een goed werkend MIS om te kunnen meten (= Management Informatie Systeem).
- Een PMS om te kunnen beoordelen (= Performance Management Systeem).
- Een MCS met instrumenten om te kunnen ingrijpen (= Management Control Systeem).
Formeel vs. informeel
Een MCS betreft niet alleen de formele, maar ook de informele systemen:
- Formele systemen = gedocumenteerde reglementen, procedures, prestatiemaatstaven en werkplannen
die het gedrag van medewerkers bepalen
- Informele systemen = gezamenlijke waarden, drijfveren en wederzijdse toewijding tussen leden van een
organisatie, de cultuur en (ongeschreven) normen over acceptabel gedrag.
4
Saxion Enschede
Bachelor Accountancy – leerjaar 4
Bronnen:
- Syllabus Management Control (aangeboden door Saxion)
- Collegesheets
Algemene informatie:
De cursus Management Accounting AC 4.1 heeft als belangrijkste onderwerp de Planning & Control-cyclus
(P&C-cyclus) van een organisatie.
Management Accounting, of ook wel Management Control, is het geheel van maatregelen binnen een
organisatie om op een juiste wijze sturing te kunnen geven aan de (financiële) processen. Deze
maatregelen geven het management de mogelijkheid om “in control” te zijn, ofwel dat het management
in staat is de processen te beheersen. Management Accounting heeft niet alleen betrekking op een juiste
voorcalculatie, nacalculatie en terugkoppeling, maar ook op het kunnen beheersen van de (financiële)
processen tijdens de uitvoering ervan (“rolling control”). De Control-maatregelen hebben niet zozeer
betrekking op administratief-technische voorzieningen, maar op het beïnvloeden van het gedrag van
medewerkers.
Het vakgebied Management Accounting kan niet worden losgezien van de vakgebieden Administratieve
Organisatie, Bestuurlijke Informatieverzorging en Management Informatie Systemen. In het vierde leerjaar
moet je als student in staat zijn om de onderlinge samenhang te doorzien.
Management Accounting AC 4.1 bouwt voort op Kosten/Baten-analyse in leerjaar 1 en 2. In KBA is ook
aandacht besteed aan het vakgebied Management Accounting. Management Accounting is daarbij
gedefinieerd als een activiteit binnen organisaties waarbij men zich bezighoudt met het verzamelen,
ordenen, analyseren en rapporteren van (financiële) informatie voor planning en control door het
management. In tegenstelling tot Externe Verslaggeving is Management Accounting gericht op interne
plannings- en besturingsactiviteiten. In deze cursus, gaan we in op de wijze waarop de verkregen
informatie door managers gebruikt kan worden om de processen in de organisatie te verbeteren.
Leerdoelen:
De student kan:
• een oordeel / advies geven over de structuur en het proces van de P&C-cyclus.
• voor het inrichten van een Performance Management systeem (PM) de prestatie-indicatoren
vaststellen en hierover een advies / oordeel geven.
• voor het PM-systeem een management control systeem (MCS) ontwerpen of hierover een advies /
oordeel geven.
• een budgetteringssysteem ontwerpen en hierover een advies / oordeel geven.
Onderwerpen:
• MC-beleid en -structuur
• Parenting styles
• Performance Management
• MCS
• Transferpricing
• P&C-cyclus en rolling forecast
• Budgetteringscyclus
• Non-profit sector
1
,Algemeen Management Control model
2
,Week 1: Management control
(MC-beleid, MC-structuur, Parenting styles, Verantwoordelijkheidscentra)
In control = sturen + beheersen
Management control (MC) = het geheel van maatregelen binnen organisaties om op juiste wijze sturing te
geven aan de processen (niet alleen de financiële processen!)
MC-maatregelen geven het management de mogelijkheid om ‘in control’ te zijn, ofwel dat het
management in staat is de processen te beheersen.
MC heeft betrekking op het inrichten van een Planning&Control-cyclus van een organisatie.
Control ≠ controle → Control heeft betrekking op het beïnvloeden van het gedrag van managers en andere
medewerkers.
MC heeft niet alleen betrekking op een juiste voorcalculatie, nacalculatie en terugkoppeling, maar ook op
het kunnen beheersen van de processen tijdens de uitvoering ervan (= rolling control).
Delegeren
In een groeiende organisatie is het onmogelijk dat de directie ‘in control’ blijft door alle beslissingen zelf
te blijven maken. Er zitten namelijk fysieke en mentale grenzen aan de ‘span of control’. De oplossing is
delegeren.
Delegeren = anderen bevoegdheid geven een deel van de beslissingen te nemen → de
verantwoordelijkheden lager in de organisatie leggen.
→ Hoe groter de spanwijdte, hoe platter de organisatie.
De vraag is hoe de directie ‘control’ kan hebben over medewerkers en dan met name over het middle-
management. Hiervoor is het nodig om een Management Control Systeem (MCS) te ontwerpen en
implementeren.
Management Control Systeem = het geheel van maatregelen waarmee de centrale directie de
bedrijfsprocessen probeert te beheersen om zo de ondernemingsdoelen te bereiken.
(de maatregelen zijn gericht op het handelen en gedrag van medewerkers)
Doelcongruentie = het eigenbelang van de werknemer is in lijn met de ondernemingsdoelstellingen.
MC is erop gericht het gedrag van managers en andere medewerkers zo te beïnvloeden dat er
doelcongruentie ontstaat. Het ‘zekerstellen’ van het behalen van de strategische ondernemingsdoelen is
het uiteindelijke doel van MC. Zonder doelcongruentie → sub optimalisatie.
3
, Een MCS heeft het karakter van een cybernetische regelkring: als in de processen een afwijking van de
norm wordt geconstateerd, wordt ingegrepen op basis van een ingebouwd feedback mechanisme
(cybernetica = stuurmanskunst)
Een MCS heeft grote overeenkomsten met de PDCA-cyclus (Plan, Do, Check, Act)
Om te kunnen interveniëren (= actief handelen om een probleem op te lossen) moet er de beschikking zijn
over:
- Een goed werkend MIS om te kunnen meten (= Management Informatie Systeem).
- Een PMS om te kunnen beoordelen (= Performance Management Systeem).
- Een MCS met instrumenten om te kunnen ingrijpen (= Management Control Systeem).
Formeel vs. informeel
Een MCS betreft niet alleen de formele, maar ook de informele systemen:
- Formele systemen = gedocumenteerde reglementen, procedures, prestatiemaatstaven en werkplannen
die het gedrag van medewerkers bepalen
- Informele systemen = gezamenlijke waarden, drijfveren en wederzijdse toewijding tussen leden van een
organisatie, de cultuur en (ongeschreven) normen over acceptabel gedrag.
4
