Tot 3000 v.C.
- De levenswijze van de jager-verzamelaars.
- Het ontstaan van landbouw en landbouwsamenlevingen.
- Het ontstaan van de eerste stedelijke gemeenschappen.
Wie: Bedenk waarom we nauwelijks informatie hebben over individuen uit de prehistorie.
Wat: Jagers-Verzamelaars, Boeren, Kunst & symbolen, Nomaden, Landbouwrevolutie, Domesticatie, Sedentair, Autarkisch, Tempels &
priesters, Polytheïsme, Hiërarchie
Waar: Midden-Oosten, China, Midden-Amerika, Zuidoost-Azië, Noord-Amerika, Çatalhöyük, Mesopotamië, Uruk, Eufraat & Tigris, Nijl
1.1 Het leven van jager-verzamelaars
De periode waar nog geen schriftelijke bronnen bestaan, heet prehistorie. De tijd van de jagers en boeren eindigde toen het
schrift ontstond. Voor onze kennis uit de prehistorie zijn we afhankelijk van ongeschreven bronnen. Deze bronnen worden
bestudeerd door de archeologie. Wetenschappers zijn het erover eens dat de mens zich heeft geëvolueerd van apen die in
wouden in Afrika leefden. Hieruit ontstonden zo’n twee miljoen jaar geleden de eerste mensachtigen. Deze mensen leefden
in groepen, in een samenleving van jagers-verzamelaars. Zo’n 400.000 jaar geleden gingen ze ook vuur gebruiken. Er
ontstonden toen mensensoorten die hun vlees niet meer rauw aten. Uiteindelijk bleef één mensensoort over: de moderne
mens. Tienduizenden jaren leefden alle mensen van jagen en voedsel verzamelen. Tussen mannen en vrouwen bestond een
duidelijke rolverdeling, mannen hadden meer spierkracht en konden zich vrijer bewegen doordat ze nooit zwanger waren,
daarom hielden zij zich bezig met de jacht. Vrouwen zorgden voor de kinderen en verzamelden eten. Jager-verzamelaars
leefden in kleine groepen. Ze hadden geen vaste woonplaats, het waren nomaden. Door het veel rondtrekken hadden ze
weinig bezit. Jager-verzamelaars begonnen hun gedachtes in kunst te uitten. Vanaf 30.000 v.C. maakten ze in Europa
vrouwenbeeldjes met enorme buiken, borsten en heupen. In Zuid-Frankrijk en Spanje maakten ze wandschilderingen. De
prehistorische kunst laat zien dat het leven van de jager-verzamelaars ingewikkelder werd. Mensen gingen denken in
symbolen.
Materiele cultuur (jagers-verzamelaarsamenleving) archeoloog
Wetenschap
Schriftelijke cultuur (landbouwsamenleving) historicus
Paleolithicum (oude steentijd)
Jagers-verzamelaarssamenleving, ijstijden
ca. 600.000 v.Chr. tot ca. 10.000 v.Chr.
sociale structuur jagen vuursteenbewerking
verzamelen navolging koken vuur
Gebruik van vuur: ca. 1.500.000 – 800.000 jaar geleden
Maken van vuur: ca. 400.000 – 350.000 jaar geleden
Wat is het verschil: Afhankelijk toeval & Onafhankelijk beheersen
Betekenis van vuur: Warmte, licht, dieet, jacht