Samenvatting Financial Accounting Theory
Hoofdstuk 1: Introductie
De belangrijkste begrippen binnen dit hoofdstuk zijn:
- Informatie asymmetrie; Deze bestaat uit adverse selection en Moral hazard.
o Adverse selection is pre-contract en bestaat onder andere uit inside en hidden information. Een
oplossing hiervoor is full disclosure.
Dit is een proces waarbij marktpartijen vooral zaken willen doen als deze voor een andere partij
ongunstig zijn. (bv. ziektekosten verzekering, de verzekerde weet het beste welk risico hij draagt, de
verzekeraar kan dit enkel schatten.)
o Moral hazard is post-contract en bestaat uit gedrag en hidden actions. Een oplossing hiervoor is een
afweging tussen precieze en gevoelige informatie.
Dit is risico verhogend gedrag van partijen als zij niet direct risico lopen voor hun daden. (bv.
uitleners van geld kunnen laks worden met hanteren van voorwaarden als overheid garant staat.)
Dit hangt samen met de principaal-agent theorie, waarbij de agent (manager) is bevoegd om
namens de principaal (aandeelhouder) te handelen, hierbij ontstaat informatie asymmetrie in het
voordeel van de agent. De principaal is niet in staat te controleren wat de agent doet (Hidden
action). Door deze informatie asymmetrie krijgt de agent de mogelijkheid om tegen het belang van
de principaal, het eigen belang te dienen (Moral hazard).
- Fundamentele FAT probleem; Dit is de afweging tussen betrouwbaarheid en relevantie.
- Rules based vs Principle based accounting; IFRS stelt economische belangen voorop, waardoor actuele
waarde de voorkeur heeft. Ook zijn er twee soorten benadering binnen de accounting:
o Rule based accounting: Gebruikt in de VS met strakke regels door de SEC (GAAP)
o Principle based accounting: Gebruikt in NL op basis van de beginselen en aanvaardbare normen in
het maatschappelijke verkeer.
De bovenste rij in figuur 1.1 stelt dat interne informatie onbekend is en wordt nader uitgewerkt in hoofdstuk 3 tot en
met 7. Dit ziet toe op adverse selection.
- Deze informatie wordt gebruikt voor het maken van beleggingsbeslissingen.
- Er is hier sprake van informatieasymmetrie, aangezien managers de cijfers beter kunnen laten lijken dan dat
deze werkelijk zijn, hierdoor betaald de aandeelhouder te veel.
- Om adverse selection tegen te gaan zou koersgevoelige informatie gedeeld moeten worden.
De bovenste rij in figuur 1.1 stelt dat wangedrag onbekend is en wordt nader uitgewerkt in hoofdstuk 8 tot en met
11. Dit ziet toe op Moral hazard.
, - Manager kan wangedrag vertonen, waardoor geen aandeelhouderswaarde gecreëerd wordt.
- Dit kan voorkomen worden door prestatiebonussen uit te keren aan managers.
Hoofdstuk 2: Accounting onder ideale omstandigheden
De belangrijkste begrippen binnen dit hoofdstuk zijn:
- De contante waarde (Present Value, PV); Deze bestaat uit toekomstige kasstromen contant gemaakt tegen
de disconteringsvoet.
- Reserve Recognition Accounting; Dit is een extra rapportage voor olie- en gasmaatschappijen om zo de
gedisconteerde waarde van de nieuwe en huidige bewezen reserves weer te geven.
- Embedded value (EV); Dit is de contante waarde van toekomstige winsten plus de aangepaste intrinsieke
waarde binnen een levensverzekeringmaatschappij. Deze bestaat dus uit de dekkingsgraad in combinatie
met de rekenrente.
Er zijn meerdere soorten accounting:
- Reserve Recognition Accounting (RRA): Olie en gas in de grond creëert waarde voor bedrijven zoals Shell.
Hierdoor wordt meer informatie aan investeerders verschaft.
o Voordelen van RRA zijn de relevantie, aangezien deze de opbrengsten van de winbare reserves
bevatten.
o Nadelen van RRA zijn de fluctuerende prijzen en de discontering, aangezien deze disconteringsvoet
mogelijk niet haalbaar kan zijn.
- Historische kosten: Op basis van de originele aankoopprijs.
- Mixed measurement model: Een balans tussen betrouwbaarheid en relevantie.
Buitengewone winsten = verwachte winsten -/- werkelijke winsten.
Hoofdstuk 3: De decision-usefulness aanpak in financiële rapportering
De belangrijkste begrippen binnen dit hoofdstuk zijn:
- Single person decision theory; Keuzes zijn gebaseerd op payoff/utility. De single person decision theory
representeert de perfecte manier waarop één persoon keuzes kan maken. Echter, deze theorie gaat er van
uit dat die persoon alle mogelijke uitkomsten kent.
- Information system; Dit is het systeem waarmee informatie over de financiële situatie van een onderneming
wordt beheerd, verzameld, geanalyseerd etc.
- Bayes’ theory; Deze theorie is toepasbaar bij voorwaardelijke waarschijnlijkheid. Dit is de waarschijnlijkheid
dat een uitkomst zich voordoet, gebaseerd op een eerdere uitkomst in vergelijkbare omstandigheden. De
stelling van Bayes is een manier om bestaande voorspellingen te herzien met nieuw of aanvullend bewijs.
Binnen de economie wordt deze gebruikt voor slecht/goed nieuws en high/low state.
- Portfolio diversification; Diversificatie van een aandelenportefeuille kan leiden tot andere beleggingskeuzes
en minder risico’s. Er zijn twee verschillende vormen risico’s die verband houden met diversificatie.
Economie brede risico’s: Deze gelden voor de hele economie en zijn dus niet weg te nemen.
Onderneming/branche risico’s: Deze gelden voor slechts de onderneming/branche en zijn weg te nemen.
Beleggers maken afwegingen tussen obligaties en aandelen voor maximaal rendement.
- Verwacht rendement op basis van historische rendementen.
- Kans * utility = verwacht rendement
Informatiesystemen kunnen beleggingskeuzes beïnvloeden.
- Goed of slecht nieuws in de jaarrekening etc.
- Hoe hoger de informatiekwaliteit, hoe hoger de voorspelbare waarde van de jaarrekening.
Hoofdstuk 1: Introductie
De belangrijkste begrippen binnen dit hoofdstuk zijn:
- Informatie asymmetrie; Deze bestaat uit adverse selection en Moral hazard.
o Adverse selection is pre-contract en bestaat onder andere uit inside en hidden information. Een
oplossing hiervoor is full disclosure.
Dit is een proces waarbij marktpartijen vooral zaken willen doen als deze voor een andere partij
ongunstig zijn. (bv. ziektekosten verzekering, de verzekerde weet het beste welk risico hij draagt, de
verzekeraar kan dit enkel schatten.)
o Moral hazard is post-contract en bestaat uit gedrag en hidden actions. Een oplossing hiervoor is een
afweging tussen precieze en gevoelige informatie.
Dit is risico verhogend gedrag van partijen als zij niet direct risico lopen voor hun daden. (bv.
uitleners van geld kunnen laks worden met hanteren van voorwaarden als overheid garant staat.)
Dit hangt samen met de principaal-agent theorie, waarbij de agent (manager) is bevoegd om
namens de principaal (aandeelhouder) te handelen, hierbij ontstaat informatie asymmetrie in het
voordeel van de agent. De principaal is niet in staat te controleren wat de agent doet (Hidden
action). Door deze informatie asymmetrie krijgt de agent de mogelijkheid om tegen het belang van
de principaal, het eigen belang te dienen (Moral hazard).
- Fundamentele FAT probleem; Dit is de afweging tussen betrouwbaarheid en relevantie.
- Rules based vs Principle based accounting; IFRS stelt economische belangen voorop, waardoor actuele
waarde de voorkeur heeft. Ook zijn er twee soorten benadering binnen de accounting:
o Rule based accounting: Gebruikt in de VS met strakke regels door de SEC (GAAP)
o Principle based accounting: Gebruikt in NL op basis van de beginselen en aanvaardbare normen in
het maatschappelijke verkeer.
De bovenste rij in figuur 1.1 stelt dat interne informatie onbekend is en wordt nader uitgewerkt in hoofdstuk 3 tot en
met 7. Dit ziet toe op adverse selection.
- Deze informatie wordt gebruikt voor het maken van beleggingsbeslissingen.
- Er is hier sprake van informatieasymmetrie, aangezien managers de cijfers beter kunnen laten lijken dan dat
deze werkelijk zijn, hierdoor betaald de aandeelhouder te veel.
- Om adverse selection tegen te gaan zou koersgevoelige informatie gedeeld moeten worden.
De bovenste rij in figuur 1.1 stelt dat wangedrag onbekend is en wordt nader uitgewerkt in hoofdstuk 8 tot en met
11. Dit ziet toe op Moral hazard.
, - Manager kan wangedrag vertonen, waardoor geen aandeelhouderswaarde gecreëerd wordt.
- Dit kan voorkomen worden door prestatiebonussen uit te keren aan managers.
Hoofdstuk 2: Accounting onder ideale omstandigheden
De belangrijkste begrippen binnen dit hoofdstuk zijn:
- De contante waarde (Present Value, PV); Deze bestaat uit toekomstige kasstromen contant gemaakt tegen
de disconteringsvoet.
- Reserve Recognition Accounting; Dit is een extra rapportage voor olie- en gasmaatschappijen om zo de
gedisconteerde waarde van de nieuwe en huidige bewezen reserves weer te geven.
- Embedded value (EV); Dit is de contante waarde van toekomstige winsten plus de aangepaste intrinsieke
waarde binnen een levensverzekeringmaatschappij. Deze bestaat dus uit de dekkingsgraad in combinatie
met de rekenrente.
Er zijn meerdere soorten accounting:
- Reserve Recognition Accounting (RRA): Olie en gas in de grond creëert waarde voor bedrijven zoals Shell.
Hierdoor wordt meer informatie aan investeerders verschaft.
o Voordelen van RRA zijn de relevantie, aangezien deze de opbrengsten van de winbare reserves
bevatten.
o Nadelen van RRA zijn de fluctuerende prijzen en de discontering, aangezien deze disconteringsvoet
mogelijk niet haalbaar kan zijn.
- Historische kosten: Op basis van de originele aankoopprijs.
- Mixed measurement model: Een balans tussen betrouwbaarheid en relevantie.
Buitengewone winsten = verwachte winsten -/- werkelijke winsten.
Hoofdstuk 3: De decision-usefulness aanpak in financiële rapportering
De belangrijkste begrippen binnen dit hoofdstuk zijn:
- Single person decision theory; Keuzes zijn gebaseerd op payoff/utility. De single person decision theory
representeert de perfecte manier waarop één persoon keuzes kan maken. Echter, deze theorie gaat er van
uit dat die persoon alle mogelijke uitkomsten kent.
- Information system; Dit is het systeem waarmee informatie over de financiële situatie van een onderneming
wordt beheerd, verzameld, geanalyseerd etc.
- Bayes’ theory; Deze theorie is toepasbaar bij voorwaardelijke waarschijnlijkheid. Dit is de waarschijnlijkheid
dat een uitkomst zich voordoet, gebaseerd op een eerdere uitkomst in vergelijkbare omstandigheden. De
stelling van Bayes is een manier om bestaande voorspellingen te herzien met nieuw of aanvullend bewijs.
Binnen de economie wordt deze gebruikt voor slecht/goed nieuws en high/low state.
- Portfolio diversification; Diversificatie van een aandelenportefeuille kan leiden tot andere beleggingskeuzes
en minder risico’s. Er zijn twee verschillende vormen risico’s die verband houden met diversificatie.
Economie brede risico’s: Deze gelden voor de hele economie en zijn dus niet weg te nemen.
Onderneming/branche risico’s: Deze gelden voor slechts de onderneming/branche en zijn weg te nemen.
Beleggers maken afwegingen tussen obligaties en aandelen voor maximaal rendement.
- Verwacht rendement op basis van historische rendementen.
- Kans * utility = verwacht rendement
Informatiesystemen kunnen beleggingskeuzes beïnvloeden.
- Goed of slecht nieuws in de jaarrekening etc.
- Hoe hoger de informatiekwaliteit, hoe hoger de voorspelbare waarde van de jaarrekening.
