HOORCOLLEGE WEEK 1
Wat is publiek management?
- Beheersen
- Sturen
- Veranderen
Twee belangrijke spanningen
1. Differentiatie vs integratie
2. Autonomie vs beheersing
Wie zijn publieke managers?
Vinden op verschillende niveaus plaats
1. Operationele; manager, topmanager en topmanager generaal > Wat gaan we doen?
2. Strategisch; hoogste leidinggevenden en zijn dus eindverantwoordelijk. > Wat zijn de
randvoorwaarden?
3. Tactische; verbindende schakel tussen de top en uitvoerende niveau. > Hoe gaan we
dat doen?
Algemene bestuursdienst (ABD)
Hoogste ambtenaren binnen de Rijksoverheid. De TopManagementGroep (TMG) is een
specifieke groep binnen de ABD.
Hoe heeft de rol van publieke managers zich ontwikkeld?
1. Nachtwakersstaat, ambtenaren hadden een kleine rol. Het was een elite baantje.
2. Vanaf WOII - Verzorgingsstaat, overheid neemt steeds meer taken op zich. Er zijn
meer ambtenaren nodig en zij krijgen meer taken.
3. Vanaf 1980 - New Public Management, er is een economische crisis. De overtuiging
ontstaat dat de verzorgingsstaat te duur is en inefficiënt. De overheid wordt kleiner.
Werk van overheid komt ook steeds meer onder een vergrootglas te liggen. Een aantal punten
binnen NPM worden ter discussie gesteld. Bv dat ambtenaren te lang op een departement
zitten en zo vergroeid raken met het departement. Hiervoor is de ABD opgesteld. Daar is nu
veel discussie over.
Er is spelen bij Publieke Managers verschillende waarden een rol.
Sigma: middelen worden afgestemd op sterk gedefinieerde taken en omstandigheden. Het
zuinig gebruik van bronnen is hier essentieel. Falen wordt gezien als vermijdbaar en
incompetent. Het slagen van sigma waarden wordt gemeten in tijd en geld.
- Zwakte punt: de efficiëntie en effectiviteit die de Sigma waarden vereisen kunnen op
gespannen voet met elkaar staan en tegenstrijdige belangen hebben.
,Theta: de Theta waarden streven in grote lijnen eerlijkheid, billijkheid, gelijkheid en
wederkerigheid na. Dit wordt nagestreefd door het voorkomen van vervorming, ongelijkheid,
vooringenomenheid en ambtsmisbruik. Succes wordt gemeten in rechtvaardigheid.
- Zwakte punt: Zowel eerlijkheid en gelijkheid zijn belangrijk bij de Theta waarden.
Maar eerlijkheid en gelijkheid kunnen in situaties tegenover elkaar staan. Gelijkheid
stelt strikte naleving van de regels, terwijl eerlijkheid soms juist flexibiliteit vereist.
Lambda: de waarden berusten op betrouwbaarheid, robuustheid en aanpassingsvermogen.
Zelfs in de slechtste omstandigheden moet je je snel kunnen aanpassen en juist kunnen
reageren.
- Zwakte punt: de Lambda waarden vereisen dat organisaties zowel veerkrachtig als
flexibel zijn. Deze flexibiliteit kan ervoor zorgen dat organisaties de essentiële
kenmerken kunnen verliezen. Terwijl deze kenmerken in situaties juist nodig zijn.
Wat betekenen deze waarden voor de organisatiestructuur van publieke organisatie?
Verzorgingsstaat Theta Rechtmatigheid, Regels zijn leidend.
integriteit, Klassiek
legitimiteit bureaucratische
samenleving.
New Public Sigma Efficiency, Prestaties zijn
Management soberheid leidend.
Participatiesamenlev Lambda Robuustheid, Onderlinge
ing responsiviteit samenleving is
leidend.
Netwerken en
samenwerking.
2 betekenissen van organisatiestructuur:
1. De manier waarop de overheid is ingericht en vormgegeven, de structuur van de
overheid.
2. De manier waarop het werk binnen een organisatie wordt opgericht en gecoördineerd.
Waarom is de organisatiestructuur belangrijk?
De organisatiestructuur bepaalt op welke manier de taken in de publieke organisatie verricht
dienen te worden. De structuur maakt helder wie waarover gaat > onzekerheidsreductie.
Twee belangrijke standaardisatie parameters
, 1. Centralisatie vs Decentralisatie
2. Standaardisatie vs flexibiliteit en maatwerk
Twee soorten bureaucratische samenlevingen:
1. Professionele bureaucratie
2. Machinebureaucratie
Machine Professionele
Standaardisatie Standaardisatie van Standaardisatie van kennis
werkprocessen en vaardigheden die nodig
zijn om het werk uit te
voeren.
Centralisatie Hoge mate centralisatie. Lage mate centralisatie.
Hoge mate van
decentralisatie
Post - bureaucratische organisatiestructuur
Mix van klassieke bureaucratie en organische elementen.
- Lean management: zuinig en slank. Perfect bureaucratisch. Gericht op het opsporen
van fouten in systemen en deze gelijk te verbeteren.
- Agile management: komt vanuit project management. Binnen het projectteam wordt
heel organisch gewerkt.
- Ambidextere (dubbel handigheid) of parallelle organisaties
➔ Structurele ambidextere, bureaucratische organisaties passen veel organische
kenmerken toe.
➔ Sequentiële ambidextere, organisatie schort tijdelijk bureaucratie op om
vernieuwing in te voeren.
Wat is de rol van Publieke Managers?
- Ze moeten goed herkennen in wat voor organisatie ze aan het werk zijn. Handelen is
afhankelijk van organisatievorm.
- Publieke managers (in de top) kunnen druk uitoefenen op de organisatiestructuur.
Externe component: verwijst naar de manier waarop publieke managers hun stakeholders
proberen te beïnvloeden.
, LITERATUUR H1/H2/H4
Hoofdstuk 1.
De Nationale Politie: 1 januari 2012 trad de Politiewet in werking. Samenvoeging van 25
regionale posities. 4 knelpunten in de vorming van de Nationale Politie:
1. Er moest teveel tegelijkertijd gebeuren, waardoor de basis van de organisatie niet op
orde was.
2. Er was vertraging in de personele reorganisatie, met alle gevolgen van dien voor het
welzijn van de werknemers.
3. Er was te weinig ruimte voor lokaal maatwerk.
4. De voor de verandering en het functioneren als concern benodigde kennis en kunde
waren onvoldoende aanwezig.
+ Ook de eerste Korpschef trad sneller af dan verwacht.
> Vorm van centralisatie.
De Jeugdzorg: vanaf 1 januari 2015 gedecentraliseerd. Doel: meer samenwerking tussen alle
ketenpartners en meer efficiënte dienstverlening van hogere kwaliteit.
Publiek management: alle activiteiten van leidinggevenden van publieke organisaties om de
organisaties te beheersen, sturen en veranderen met het oog op optimaliseren van de
prestaties van de organisaties.
Managers zijn de beheerders van de organisatie en zorgen dat alles in goede banen verloopt.
De leiders zijn de inspirators van de organisatie. Beide componenten zijn nodig voor goed
management.
Informele en formele leiders.
Spanningen binnen de waarden:
- Theta: eerlijkheid en gelijkheid
- Sigma: effectiviteit en efficiëntie
- Lambda: veerkrachtig en flexibel
Theta: typische bureaucratische en hiërarchische organisatie
Sigma: stemmen overeen met de markt en contract als vormen van sturing en met het NPM.
Lambda: sluiten aan bij het netwerk en samenwerking als vormen van sturing.
Publiek en privaat management:
- Publieke hebben een publiekrechtelijke grondslag. Hun bestaan heeft een wettelijke
basis.
- Publieke hebben een publiekrechtelijke bevoegdheid: bevoegdheden die wettelijk zijn
vastgelegd.
- Publieke hebben een publieke taak: doelstelling die gericht is op algemeen belang.
Wat is publiek management?
- Beheersen
- Sturen
- Veranderen
Twee belangrijke spanningen
1. Differentiatie vs integratie
2. Autonomie vs beheersing
Wie zijn publieke managers?
Vinden op verschillende niveaus plaats
1. Operationele; manager, topmanager en topmanager generaal > Wat gaan we doen?
2. Strategisch; hoogste leidinggevenden en zijn dus eindverantwoordelijk. > Wat zijn de
randvoorwaarden?
3. Tactische; verbindende schakel tussen de top en uitvoerende niveau. > Hoe gaan we
dat doen?
Algemene bestuursdienst (ABD)
Hoogste ambtenaren binnen de Rijksoverheid. De TopManagementGroep (TMG) is een
specifieke groep binnen de ABD.
Hoe heeft de rol van publieke managers zich ontwikkeld?
1. Nachtwakersstaat, ambtenaren hadden een kleine rol. Het was een elite baantje.
2. Vanaf WOII - Verzorgingsstaat, overheid neemt steeds meer taken op zich. Er zijn
meer ambtenaren nodig en zij krijgen meer taken.
3. Vanaf 1980 - New Public Management, er is een economische crisis. De overtuiging
ontstaat dat de verzorgingsstaat te duur is en inefficiënt. De overheid wordt kleiner.
Werk van overheid komt ook steeds meer onder een vergrootglas te liggen. Een aantal punten
binnen NPM worden ter discussie gesteld. Bv dat ambtenaren te lang op een departement
zitten en zo vergroeid raken met het departement. Hiervoor is de ABD opgesteld. Daar is nu
veel discussie over.
Er is spelen bij Publieke Managers verschillende waarden een rol.
Sigma: middelen worden afgestemd op sterk gedefinieerde taken en omstandigheden. Het
zuinig gebruik van bronnen is hier essentieel. Falen wordt gezien als vermijdbaar en
incompetent. Het slagen van sigma waarden wordt gemeten in tijd en geld.
- Zwakte punt: de efficiëntie en effectiviteit die de Sigma waarden vereisen kunnen op
gespannen voet met elkaar staan en tegenstrijdige belangen hebben.
,Theta: de Theta waarden streven in grote lijnen eerlijkheid, billijkheid, gelijkheid en
wederkerigheid na. Dit wordt nagestreefd door het voorkomen van vervorming, ongelijkheid,
vooringenomenheid en ambtsmisbruik. Succes wordt gemeten in rechtvaardigheid.
- Zwakte punt: Zowel eerlijkheid en gelijkheid zijn belangrijk bij de Theta waarden.
Maar eerlijkheid en gelijkheid kunnen in situaties tegenover elkaar staan. Gelijkheid
stelt strikte naleving van de regels, terwijl eerlijkheid soms juist flexibiliteit vereist.
Lambda: de waarden berusten op betrouwbaarheid, robuustheid en aanpassingsvermogen.
Zelfs in de slechtste omstandigheden moet je je snel kunnen aanpassen en juist kunnen
reageren.
- Zwakte punt: de Lambda waarden vereisen dat organisaties zowel veerkrachtig als
flexibel zijn. Deze flexibiliteit kan ervoor zorgen dat organisaties de essentiële
kenmerken kunnen verliezen. Terwijl deze kenmerken in situaties juist nodig zijn.
Wat betekenen deze waarden voor de organisatiestructuur van publieke organisatie?
Verzorgingsstaat Theta Rechtmatigheid, Regels zijn leidend.
integriteit, Klassiek
legitimiteit bureaucratische
samenleving.
New Public Sigma Efficiency, Prestaties zijn
Management soberheid leidend.
Participatiesamenlev Lambda Robuustheid, Onderlinge
ing responsiviteit samenleving is
leidend.
Netwerken en
samenwerking.
2 betekenissen van organisatiestructuur:
1. De manier waarop de overheid is ingericht en vormgegeven, de structuur van de
overheid.
2. De manier waarop het werk binnen een organisatie wordt opgericht en gecoördineerd.
Waarom is de organisatiestructuur belangrijk?
De organisatiestructuur bepaalt op welke manier de taken in de publieke organisatie verricht
dienen te worden. De structuur maakt helder wie waarover gaat > onzekerheidsreductie.
Twee belangrijke standaardisatie parameters
, 1. Centralisatie vs Decentralisatie
2. Standaardisatie vs flexibiliteit en maatwerk
Twee soorten bureaucratische samenlevingen:
1. Professionele bureaucratie
2. Machinebureaucratie
Machine Professionele
Standaardisatie Standaardisatie van Standaardisatie van kennis
werkprocessen en vaardigheden die nodig
zijn om het werk uit te
voeren.
Centralisatie Hoge mate centralisatie. Lage mate centralisatie.
Hoge mate van
decentralisatie
Post - bureaucratische organisatiestructuur
Mix van klassieke bureaucratie en organische elementen.
- Lean management: zuinig en slank. Perfect bureaucratisch. Gericht op het opsporen
van fouten in systemen en deze gelijk te verbeteren.
- Agile management: komt vanuit project management. Binnen het projectteam wordt
heel organisch gewerkt.
- Ambidextere (dubbel handigheid) of parallelle organisaties
➔ Structurele ambidextere, bureaucratische organisaties passen veel organische
kenmerken toe.
➔ Sequentiële ambidextere, organisatie schort tijdelijk bureaucratie op om
vernieuwing in te voeren.
Wat is de rol van Publieke Managers?
- Ze moeten goed herkennen in wat voor organisatie ze aan het werk zijn. Handelen is
afhankelijk van organisatievorm.
- Publieke managers (in de top) kunnen druk uitoefenen op de organisatiestructuur.
Externe component: verwijst naar de manier waarop publieke managers hun stakeholders
proberen te beïnvloeden.
, LITERATUUR H1/H2/H4
Hoofdstuk 1.
De Nationale Politie: 1 januari 2012 trad de Politiewet in werking. Samenvoeging van 25
regionale posities. 4 knelpunten in de vorming van de Nationale Politie:
1. Er moest teveel tegelijkertijd gebeuren, waardoor de basis van de organisatie niet op
orde was.
2. Er was vertraging in de personele reorganisatie, met alle gevolgen van dien voor het
welzijn van de werknemers.
3. Er was te weinig ruimte voor lokaal maatwerk.
4. De voor de verandering en het functioneren als concern benodigde kennis en kunde
waren onvoldoende aanwezig.
+ Ook de eerste Korpschef trad sneller af dan verwacht.
> Vorm van centralisatie.
De Jeugdzorg: vanaf 1 januari 2015 gedecentraliseerd. Doel: meer samenwerking tussen alle
ketenpartners en meer efficiënte dienstverlening van hogere kwaliteit.
Publiek management: alle activiteiten van leidinggevenden van publieke organisaties om de
organisaties te beheersen, sturen en veranderen met het oog op optimaliseren van de
prestaties van de organisaties.
Managers zijn de beheerders van de organisatie en zorgen dat alles in goede banen verloopt.
De leiders zijn de inspirators van de organisatie. Beide componenten zijn nodig voor goed
management.
Informele en formele leiders.
Spanningen binnen de waarden:
- Theta: eerlijkheid en gelijkheid
- Sigma: effectiviteit en efficiëntie
- Lambda: veerkrachtig en flexibel
Theta: typische bureaucratische en hiërarchische organisatie
Sigma: stemmen overeen met de markt en contract als vormen van sturing en met het NPM.
Lambda: sluiten aan bij het netwerk en samenwerking als vormen van sturing.
Publiek en privaat management:
- Publieke hebben een publiekrechtelijke grondslag. Hun bestaan heeft een wettelijke
basis.
- Publieke hebben een publiekrechtelijke bevoegdheid: bevoegdheden die wettelijk zijn
vastgelegd.
- Publieke hebben een publieke taak: doelstelling die gericht is op algemeen belang.
