VOS H1 samenvatting
1.2 Wat maakt een stad tot een stad?
Een stad omschrijving: veel mensen op een kluitje; hoge gebouwen, bedrijvigheid, druk
verkeer.
Deze maatstaf (inwoneraantal) verschilt echter per tijd en plek. Bijv: in middeleeuwen was
een stad al een stad met 1000 inwoners.
Ook per plek: Amsterdam stad met 750000 inwoners, Istanbul 17 miljoen.
Of een stad een stad is hangt dus ook af van de gemiddelde bevolkingsdichtheid in een land.
Hiernaast kijken ze ook naar economische, ruimtelijke en sociale criteria en functie en
ontwikkeling wat een stad maakt:
Economisch: bijna geen landbouw werk, dorpen wel.
Ruimtelijk: Veel verticale bebouwing (meerdere lagen) en horizontale bebouwing (straten,
pleinen, wijken), dorpen veel kleinschaliger.
Sociaal: meer culturen, meer migranten en dinky’s (double income, no kids yet) en
eenpersoonshuishoudens.
Steden niet alleen functies voor bewoners zelf maar ook voor bewoners ommeland, groot
voorzieningenniveau.
Veel jongeren trekken naar economische centra waardoor de steden groeien, ‘ontwikkelen’.
Dit gaat wel ten koste van de middelgrote en kleine steden in de periferie want daar gaat
dan niemand meer heen. Dan ‘glijdt’ de stad ‘weg’. Dus proces van groei en krimp.
- Opvatting Writh
Wirth essay sociologische stadsdefinitie: urbanism as a way of life.
Wirth zegt dat de definitie van een stad omschrijven arbitrair (willekeurig) is. Want er zijn
veel verschillen tussen steden, en die steden voldoen niet altijd aan de criteria. Een goede
definitie van een stad bevat daarom elementen die je in elke stad kunt terugvinden, maar
laat tegelijk voldoende ruimte voor variatie tussen de ene en andere stad.
een historische stad is bv niet te vergelijken met een new town= een stad die zorgvuldig
vooraf gepland is voordat er gebouwd wordt.
En binnen dezelfde stad zijn er ook verschillen, bv tussen centrum en buitenwijk.
,Wat ze wel gemeen hebben is het veel verschillende mensen samenleving op een plek.
(diversiteit, een wereld in het klein) (hoge bevolkingsdichtheid op kleine oppervlakte) en niet
iedereen kent elkaar. Je kunt dus doen en laten wat je wilt want je komt mensen tegen die je
nooit weer zal zien.
Stadtluft macht frei= je kunt zijn wie je wil zijn en je krijgt een indruk van wat er in de wereld
allemaal te koop is.
(echter ook eenzaam op straat)
1.3 Stad-land: een continuüm
Nieuw bundel Wirth: Rural- Urban differences
Hierin bekritiseert hij de sterke scheiding tussen platteland en stad: land begint steeds meer
te ontwikkelen en komt in de invloedssfeer (Gebied dat binnen de invloed ligt van een stad
of een land)
van de stad.
De stad, zoals buitenwijken, begint trekken van het platteland te vertonen.
Groenman stelt hetzelfde, vooral na WO 2 zijn de tegenstellingen verkleint.
In essay Uitdijende werelden
??? waarom ze krijgen toch juist alles dichterbij door ontwikkeling??
Objectief gezien wordt de actieradius van plattelanders groter, waardoor de betekenis van
het dorp voor de dagelijks terugkerende activiteiten afneemt
Ook subjectief gezien: plattelanders zien wat stedelingen hebben en denken: dat wil ik ook.
Door deze verplaatsingsdrift beperkt ons dagelijks leven zich niet meer tot onze woonplaats,
maar strekt zich uit over een regio= daily urban system
We maken gebruik van een palet van plekken waartussen we heen en weer pendelen.
De stad als een ei:
1. Hardgekookt ei
Relaties binnen de stad, bv met stadsmuren
2. Gebakken ei
Ze ontwikkelde zich door toenemende stad-landrelaties tot een gebakken ei.
3. Roerei
Als gevolg van industrialisatie breidde de stad zich verder uit ten koste van het
platteland. Bovendien verbeterde de infrastructuur, waardoor het contact tussen
stedelingen en plattelanders toenam. In de moderne tijd is er van een historische
stad weinig overgebleven. Met de toename van mobiliteit is ruimtelijke concentratie
, nergens meer vanzelfsprekend: mensen kunnen wonen winkelen werken waar het
hun uitkomt: De grenzen tussen stad en land zijn opgelost; de stad is een stadsregio
geworden.
Stadsregio’s= metapolis, Zwischenstadt, poly-nuclear city en post urban city.
Stad en land groeien aan een tot een soort ‘tussenstad’ waarin centrum en periferie hun
betekenis verliezen:
Neem Den Haag, Rotterdam en Delft met de aangrenzende gemeente Midden-Delfland –
een landelijke gemeente die zich zelfs als Cittaslow presenteert- een langzame stad- een
central park te midden van een verstedelijkte omgeving.
Stad ook platteland: urban farming (stadslandbouw), guerrilla gardening (wildtuinieren) en
het houden van bijen in de stad.
Ook fietsen stedelingen meer vanwege de korte afstanden en vice verca in het dorp.
Kortom: stad is in opmars, maar tegelijkertijd is het platteland sterk aan het verstedelijken.
Allerlei fenomenen die je traditioneel op het platteland zou verwachten, winnen juist in de
stedelijke ruimte aan belang, zonder dat het typische stedelijke levenswijze waar Wirth het
over had verloren gaat.
Wirth betekenis: Een goede definitie van een stad bevat daarom elementen die je in elke
stad kunt terugvinden, maar laat tegelijk voldoende ruimte voor variatie tussen de ene en
andere stad. Ook scrambled egg.
Wat ze wel gemeen hebben is het veel verschillende mensen samenleving op een plek.
Stad en platteland verschil verkleint.
VOS H2 samenvatting
2.1 Inleding
The new urban question= de vraag welke betekenis de stad heeft in het tijdperk van
globalisering en welke rol de stad speelt als plek waar de sociale, economische en politieke
orde wordt gereproduceerd.
: pas als we weten welke functie steden in de wereld hebben, komen we erachter hoe we
meer leefbare, humane en rechtvaardige steden kunnen maken.
Kortom: steden voor iedereen, niet slechts de elite.
2.2 Industriële visie: de schok van het nieuwe
1.2 Wat maakt een stad tot een stad?
Een stad omschrijving: veel mensen op een kluitje; hoge gebouwen, bedrijvigheid, druk
verkeer.
Deze maatstaf (inwoneraantal) verschilt echter per tijd en plek. Bijv: in middeleeuwen was
een stad al een stad met 1000 inwoners.
Ook per plek: Amsterdam stad met 750000 inwoners, Istanbul 17 miljoen.
Of een stad een stad is hangt dus ook af van de gemiddelde bevolkingsdichtheid in een land.
Hiernaast kijken ze ook naar economische, ruimtelijke en sociale criteria en functie en
ontwikkeling wat een stad maakt:
Economisch: bijna geen landbouw werk, dorpen wel.
Ruimtelijk: Veel verticale bebouwing (meerdere lagen) en horizontale bebouwing (straten,
pleinen, wijken), dorpen veel kleinschaliger.
Sociaal: meer culturen, meer migranten en dinky’s (double income, no kids yet) en
eenpersoonshuishoudens.
Steden niet alleen functies voor bewoners zelf maar ook voor bewoners ommeland, groot
voorzieningenniveau.
Veel jongeren trekken naar economische centra waardoor de steden groeien, ‘ontwikkelen’.
Dit gaat wel ten koste van de middelgrote en kleine steden in de periferie want daar gaat
dan niemand meer heen. Dan ‘glijdt’ de stad ‘weg’. Dus proces van groei en krimp.
- Opvatting Writh
Wirth essay sociologische stadsdefinitie: urbanism as a way of life.
Wirth zegt dat de definitie van een stad omschrijven arbitrair (willekeurig) is. Want er zijn
veel verschillen tussen steden, en die steden voldoen niet altijd aan de criteria. Een goede
definitie van een stad bevat daarom elementen die je in elke stad kunt terugvinden, maar
laat tegelijk voldoende ruimte voor variatie tussen de ene en andere stad.
een historische stad is bv niet te vergelijken met een new town= een stad die zorgvuldig
vooraf gepland is voordat er gebouwd wordt.
En binnen dezelfde stad zijn er ook verschillen, bv tussen centrum en buitenwijk.
,Wat ze wel gemeen hebben is het veel verschillende mensen samenleving op een plek.
(diversiteit, een wereld in het klein) (hoge bevolkingsdichtheid op kleine oppervlakte) en niet
iedereen kent elkaar. Je kunt dus doen en laten wat je wilt want je komt mensen tegen die je
nooit weer zal zien.
Stadtluft macht frei= je kunt zijn wie je wil zijn en je krijgt een indruk van wat er in de wereld
allemaal te koop is.
(echter ook eenzaam op straat)
1.3 Stad-land: een continuüm
Nieuw bundel Wirth: Rural- Urban differences
Hierin bekritiseert hij de sterke scheiding tussen platteland en stad: land begint steeds meer
te ontwikkelen en komt in de invloedssfeer (Gebied dat binnen de invloed ligt van een stad
of een land)
van de stad.
De stad, zoals buitenwijken, begint trekken van het platteland te vertonen.
Groenman stelt hetzelfde, vooral na WO 2 zijn de tegenstellingen verkleint.
In essay Uitdijende werelden
??? waarom ze krijgen toch juist alles dichterbij door ontwikkeling??
Objectief gezien wordt de actieradius van plattelanders groter, waardoor de betekenis van
het dorp voor de dagelijks terugkerende activiteiten afneemt
Ook subjectief gezien: plattelanders zien wat stedelingen hebben en denken: dat wil ik ook.
Door deze verplaatsingsdrift beperkt ons dagelijks leven zich niet meer tot onze woonplaats,
maar strekt zich uit over een regio= daily urban system
We maken gebruik van een palet van plekken waartussen we heen en weer pendelen.
De stad als een ei:
1. Hardgekookt ei
Relaties binnen de stad, bv met stadsmuren
2. Gebakken ei
Ze ontwikkelde zich door toenemende stad-landrelaties tot een gebakken ei.
3. Roerei
Als gevolg van industrialisatie breidde de stad zich verder uit ten koste van het
platteland. Bovendien verbeterde de infrastructuur, waardoor het contact tussen
stedelingen en plattelanders toenam. In de moderne tijd is er van een historische
stad weinig overgebleven. Met de toename van mobiliteit is ruimtelijke concentratie
, nergens meer vanzelfsprekend: mensen kunnen wonen winkelen werken waar het
hun uitkomt: De grenzen tussen stad en land zijn opgelost; de stad is een stadsregio
geworden.
Stadsregio’s= metapolis, Zwischenstadt, poly-nuclear city en post urban city.
Stad en land groeien aan een tot een soort ‘tussenstad’ waarin centrum en periferie hun
betekenis verliezen:
Neem Den Haag, Rotterdam en Delft met de aangrenzende gemeente Midden-Delfland –
een landelijke gemeente die zich zelfs als Cittaslow presenteert- een langzame stad- een
central park te midden van een verstedelijkte omgeving.
Stad ook platteland: urban farming (stadslandbouw), guerrilla gardening (wildtuinieren) en
het houden van bijen in de stad.
Ook fietsen stedelingen meer vanwege de korte afstanden en vice verca in het dorp.
Kortom: stad is in opmars, maar tegelijkertijd is het platteland sterk aan het verstedelijken.
Allerlei fenomenen die je traditioneel op het platteland zou verwachten, winnen juist in de
stedelijke ruimte aan belang, zonder dat het typische stedelijke levenswijze waar Wirth het
over had verloren gaat.
Wirth betekenis: Een goede definitie van een stad bevat daarom elementen die je in elke
stad kunt terugvinden, maar laat tegelijk voldoende ruimte voor variatie tussen de ene en
andere stad. Ook scrambled egg.
Wat ze wel gemeen hebben is het veel verschillende mensen samenleving op een plek.
Stad en platteland verschil verkleint.
VOS H2 samenvatting
2.1 Inleding
The new urban question= de vraag welke betekenis de stad heeft in het tijdperk van
globalisering en welke rol de stad speelt als plek waar de sociale, economische en politieke
orde wordt gereproduceerd.
: pas als we weten welke functie steden in de wereld hebben, komen we erachter hoe we
meer leefbare, humane en rechtvaardige steden kunnen maken.
Kortom: steden voor iedereen, niet slechts de elite.
2.2 Industriële visie: de schok van het nieuwe
