Hoorcollege 1, klinisch redeneren in het kader van
complexiteit en chroniciteit
Chroniciteit: een ‘chronische aandoening’ is gedefinieerd als een aandoening waarbij over
het algemeen geen uitzicht is op volledig herstel. Persisterend, multifactorieel
gezondheidsprobleem.
Een chronische aandoening gaat gepaard met pijn, geestelijk lijden, beperkingen in
functioneren of andere klachten. De mate waarin mensen hinder ondervinden scheelt per
aandoening en per individu.
Lage rugpijn:
Acuut: 0-6 weken
Subacuut: 7-12 weken
Chronisch: >12 weken
Ziektelast (burden of disaes)
De ziektelast = kwantificeert in disability adjusted life
years (DALY)
- Het aantal verloren levensjaren (door vroege
sterftes) (YYL)
- Het aantal jaren geleefd met
gezondheidsproblemen, gewogen voor de ernst hiervan (ziektejaarequivalenten)
(YLD)
Complexiteit klinisch redeneren:
- Vanuit biomedisch perspectief
Multimorbiditeit
Aandoening die invloed heeft op meerdere orgaansystemen
Medicatie voor aandoening die invloed heeft op meerdere orgaansystemen
Zonder aanwijsbare medische diagnose waarbij verschillende orgaansystemen
beïnvloed zijn
- Vanuit bio-psychosociaal perspectief irt cliënt
Complexiteitsniveau Complexiteitsniveau Complexiteitsniveau Complexiteitsniveau
1, ongecompliceerd 2, licht 3, matig 4, zwaar
gecompliceerd gecompliceerd gecompliceerd
Klachten fysiek Klachten fysiek Klachten fysiek Klachten fysiek
functioneren functioneren functioneren functioneren
Psychisch stabiel Cliënt heeft enkele Cliënt heeft Duidelijke
persoon met disfunctionele meerdere disfunctionele
betekenisvol leven opvattingen over disfunctionele opvattingen
ziekte en opvattingen over
gedragingen ziekte en/of ziekte
gedragingen en
emoties kunnen niet
gecorrigeerd worden
door voorlichting
, Voldoende mate aan Mogelijke emoties Impact van Impact is groot in
zelfregulatie ten rondom aandoening gezondheidsklachten meerdere
aanzien van of beperking manifest binnen levensgebieden
gezondheid- en meerdere
levensdomein levensgebieden
Opvattingen, Voor herstel Psychopathologie
gedragingen en duidelijke
emoties zijn ongunstige
eenvoudig door persoonskenmerken
middel van
voorlichting te
corrigeren
Psychisch stabiel Levensproblematiek Sprake ban
persoon met aanwezig, die niet middelenmisbruik
voldoende mate van door ziekte last en/of traumatische
zelfregulatie wordt veroorzaakt life event’s
gezondheid- en
levensdomein.
Echter door
opvattingen en
gebrekkige info is
deze niet
functioneel
Zelfregulatie is Klachten hebben
onvoldoende een functie in het
leven. Zelfregulatie
is laag
- Vanuit bio-psychosociaal perspectief irt omgeving
Hulpvraag vanuit directe familie
Stabiliteit vanuit de directe omgeving
Zorgnetwerk: dus welke disciplines zijn betrokken
- Hulpvraag
- Eigen persoonlijkheid als therapeut
Nieuw zorgconcept is cure en care gemengd en nazorg
Vijf kernwaarden burger <-> zorgprofessional
- Eigen regie/ zelfmanagement
- Participatie/functioneren
- Shared desicion making
- Kostenbewuste zorg
- Healing context
,Hoorcollege 2, herstel na covid-19
Aanhoudende klachten na covid-19
- Postcovidsyndroom (PCS)
- Post-acute coronavirus syndrome (PACS)
- Post-acute sequelae of covid-19 (PASC)
- Long-covid
- Covid-19 associated syndrome (CAS)
- Post intensive care syndrome (PICS) à je hoeft niet op de IC te liggen om dit te
ontwikkelen
Definitie PCS
Post-COVID-19-aandoening komt voor bij personen met een voorgeschiedenis van
waarschijnlijke of bevestigde SARS CoV-2-infectie. Meestal ontstaan 3 maanden na
het begin van COVID-19 met symptomen die minstens 2 maanden duren en niet
kunnen worden verklaard door een alternatieve diagnose. Veel voorkomende
symptomen zijn vermoeidheid, kortademigheid, cognitieve disfunctie maar het betreft
ook andere klachten die een impact hebben op het dagelijks functioneren.
Symptomen kunnen zowel nieuw optreden na aanvankelijk herstel van een acute
COVID-19-episode of aanhouden na de acute fase. Symptomen kunnen ook
fluctueren of verminderen in de loop van de tijd.
Biomedisch
- Klinische onzekerheid
- Fysiotherapeutisch aangrijpingspunten: fysieke symptomen en pathofysiologie
- Rode vlaggen: contra-indicaties voor fysieke inspanning
- PEM > post-exertional malaise (24-72 uur)
Psycho
- Cognities à ziekte perceptie
- Emoties à ziektegerelateerd of anders
- Coping à actief/passief
- Persoonlijkheidskenmerken à big five (extravert, vriendelijkheid, zorgvuldigheid,
emotionele stabiliteit, openheid voor ervaringen)
- Psychopathologie
Social
- grote impact op de pt in zijn of
haar leefomgeving
- Gezin
- Werk
- Sociale leven
- Steun
- Lockdowns
- Maatschappij
- Effect op naasten
https://www.kngf.nl/kennisplatform/
themas/COVID-19
, Hoorcollege 3, wat ben ik moe
Vermoeidheid is het besef van een verminderde capaciteit voor lichamelijke en of mentale
arbeid, veroorzaakt door een evenwichts vershil in energiebalans. Subjectief gevoel.
Fatique: (gevoel van vermoeidheid
Emotioneel/psychosociaal
- Frontale kwab
- Stemming en motivatie op basis
van ervaren vermoeidheid
- Depressie, chronisch
vermoeidheidssyndroom
Homeostatisch
- Hypothalamus
- Centrale regulatie op basis van
inflammatoir/neurale feedback
(sickness behaviour)
Verminderd prestatie vermogen (fatiguability)
Centrale factoren
- Prikkelbaarheid van motorneurons
- Corticale en subcorticale netwerken
- MS, traumatisch hersenletsel, CVA, Parkinson, dementie
Perifere factoren
- Spieren, zenuwen, glycogeen opslag
- Verminderde spierkracht door veelvuldige contractie
- Myopathieën zoals myasthenia gravis (onvoldoende functioneren van spieren wat
verbetert na rust) en glycogeen
opslag ziekten
Vermoeidheid is context specifiek: beloning
voor wat je gaat doen
Lege accumodel à gezond versus pathologie
Fatigue
- Depressieve gevoelens
- Slecht slapen
- Angst
Fatiqueability
- Vervoerde activatie van anaerobe metabolisme gedurende inspanning kan zorgen
voor verhoogde verzuring wat inspannings-relateerde hyperventilatie en dyspneu
doet onstaan = toename
- Extra inspanning hulpademhalingsspieren
- Voedingstoestand
Vermoeidheid bij neurologische aandoeningen:
Oorzaken niet duidelijk
complexiteit en chroniciteit
Chroniciteit: een ‘chronische aandoening’ is gedefinieerd als een aandoening waarbij over
het algemeen geen uitzicht is op volledig herstel. Persisterend, multifactorieel
gezondheidsprobleem.
Een chronische aandoening gaat gepaard met pijn, geestelijk lijden, beperkingen in
functioneren of andere klachten. De mate waarin mensen hinder ondervinden scheelt per
aandoening en per individu.
Lage rugpijn:
Acuut: 0-6 weken
Subacuut: 7-12 weken
Chronisch: >12 weken
Ziektelast (burden of disaes)
De ziektelast = kwantificeert in disability adjusted life
years (DALY)
- Het aantal verloren levensjaren (door vroege
sterftes) (YYL)
- Het aantal jaren geleefd met
gezondheidsproblemen, gewogen voor de ernst hiervan (ziektejaarequivalenten)
(YLD)
Complexiteit klinisch redeneren:
- Vanuit biomedisch perspectief
Multimorbiditeit
Aandoening die invloed heeft op meerdere orgaansystemen
Medicatie voor aandoening die invloed heeft op meerdere orgaansystemen
Zonder aanwijsbare medische diagnose waarbij verschillende orgaansystemen
beïnvloed zijn
- Vanuit bio-psychosociaal perspectief irt cliënt
Complexiteitsniveau Complexiteitsniveau Complexiteitsniveau Complexiteitsniveau
1, ongecompliceerd 2, licht 3, matig 4, zwaar
gecompliceerd gecompliceerd gecompliceerd
Klachten fysiek Klachten fysiek Klachten fysiek Klachten fysiek
functioneren functioneren functioneren functioneren
Psychisch stabiel Cliënt heeft enkele Cliënt heeft Duidelijke
persoon met disfunctionele meerdere disfunctionele
betekenisvol leven opvattingen over disfunctionele opvattingen
ziekte en opvattingen over
gedragingen ziekte en/of ziekte
gedragingen en
emoties kunnen niet
gecorrigeerd worden
door voorlichting
, Voldoende mate aan Mogelijke emoties Impact van Impact is groot in
zelfregulatie ten rondom aandoening gezondheidsklachten meerdere
aanzien van of beperking manifest binnen levensgebieden
gezondheid- en meerdere
levensdomein levensgebieden
Opvattingen, Voor herstel Psychopathologie
gedragingen en duidelijke
emoties zijn ongunstige
eenvoudig door persoonskenmerken
middel van
voorlichting te
corrigeren
Psychisch stabiel Levensproblematiek Sprake ban
persoon met aanwezig, die niet middelenmisbruik
voldoende mate van door ziekte last en/of traumatische
zelfregulatie wordt veroorzaakt life event’s
gezondheid- en
levensdomein.
Echter door
opvattingen en
gebrekkige info is
deze niet
functioneel
Zelfregulatie is Klachten hebben
onvoldoende een functie in het
leven. Zelfregulatie
is laag
- Vanuit bio-psychosociaal perspectief irt omgeving
Hulpvraag vanuit directe familie
Stabiliteit vanuit de directe omgeving
Zorgnetwerk: dus welke disciplines zijn betrokken
- Hulpvraag
- Eigen persoonlijkheid als therapeut
Nieuw zorgconcept is cure en care gemengd en nazorg
Vijf kernwaarden burger <-> zorgprofessional
- Eigen regie/ zelfmanagement
- Participatie/functioneren
- Shared desicion making
- Kostenbewuste zorg
- Healing context
,Hoorcollege 2, herstel na covid-19
Aanhoudende klachten na covid-19
- Postcovidsyndroom (PCS)
- Post-acute coronavirus syndrome (PACS)
- Post-acute sequelae of covid-19 (PASC)
- Long-covid
- Covid-19 associated syndrome (CAS)
- Post intensive care syndrome (PICS) à je hoeft niet op de IC te liggen om dit te
ontwikkelen
Definitie PCS
Post-COVID-19-aandoening komt voor bij personen met een voorgeschiedenis van
waarschijnlijke of bevestigde SARS CoV-2-infectie. Meestal ontstaan 3 maanden na
het begin van COVID-19 met symptomen die minstens 2 maanden duren en niet
kunnen worden verklaard door een alternatieve diagnose. Veel voorkomende
symptomen zijn vermoeidheid, kortademigheid, cognitieve disfunctie maar het betreft
ook andere klachten die een impact hebben op het dagelijks functioneren.
Symptomen kunnen zowel nieuw optreden na aanvankelijk herstel van een acute
COVID-19-episode of aanhouden na de acute fase. Symptomen kunnen ook
fluctueren of verminderen in de loop van de tijd.
Biomedisch
- Klinische onzekerheid
- Fysiotherapeutisch aangrijpingspunten: fysieke symptomen en pathofysiologie
- Rode vlaggen: contra-indicaties voor fysieke inspanning
- PEM > post-exertional malaise (24-72 uur)
Psycho
- Cognities à ziekte perceptie
- Emoties à ziektegerelateerd of anders
- Coping à actief/passief
- Persoonlijkheidskenmerken à big five (extravert, vriendelijkheid, zorgvuldigheid,
emotionele stabiliteit, openheid voor ervaringen)
- Psychopathologie
Social
- grote impact op de pt in zijn of
haar leefomgeving
- Gezin
- Werk
- Sociale leven
- Steun
- Lockdowns
- Maatschappij
- Effect op naasten
https://www.kngf.nl/kennisplatform/
themas/COVID-19
, Hoorcollege 3, wat ben ik moe
Vermoeidheid is het besef van een verminderde capaciteit voor lichamelijke en of mentale
arbeid, veroorzaakt door een evenwichts vershil in energiebalans. Subjectief gevoel.
Fatique: (gevoel van vermoeidheid
Emotioneel/psychosociaal
- Frontale kwab
- Stemming en motivatie op basis
van ervaren vermoeidheid
- Depressie, chronisch
vermoeidheidssyndroom
Homeostatisch
- Hypothalamus
- Centrale regulatie op basis van
inflammatoir/neurale feedback
(sickness behaviour)
Verminderd prestatie vermogen (fatiguability)
Centrale factoren
- Prikkelbaarheid van motorneurons
- Corticale en subcorticale netwerken
- MS, traumatisch hersenletsel, CVA, Parkinson, dementie
Perifere factoren
- Spieren, zenuwen, glycogeen opslag
- Verminderde spierkracht door veelvuldige contractie
- Myopathieën zoals myasthenia gravis (onvoldoende functioneren van spieren wat
verbetert na rust) en glycogeen
opslag ziekten
Vermoeidheid is context specifiek: beloning
voor wat je gaat doen
Lege accumodel à gezond versus pathologie
Fatigue
- Depressieve gevoelens
- Slecht slapen
- Angst
Fatiqueability
- Vervoerde activatie van anaerobe metabolisme gedurende inspanning kan zorgen
voor verhoogde verzuring wat inspannings-relateerde hyperventilatie en dyspneu
doet onstaan = toename
- Extra inspanning hulpademhalingsspieren
- Voedingstoestand
Vermoeidheid bij neurologische aandoeningen:
Oorzaken niet duidelijk
