Samenvatting Criminologie
Week 1, H1 actuele criminologie
Boosheid, gekoppeld aan morele verontwaardiging, leidt vaak tot een roep om vergelding.
Men verwacht van de overheid dat deze de dader zijn verdiende loon geeft in de vorm van
een forse straf.
De door criminaliteit opgewekte emoties kunnen ook een positieve, sociaal opgebouwde
uitwerking hebben. De beroemde Franse socioloog Durkheim heeft erop gewezen dat
criminaliteit juist door het oproepen van negatieve emoties een positieve sociale functie
vervult. Door hun gevoelens van morele verontwaardiging met elkaar te delen, bevestigen de
leden van een gemeenschap elkaar in hun normbesef. Iedereen wordt zich er weer eens
scherp van bewust waar de normatieve grenzen liggen. Door de dader te veroordelen,
bevestigen de groepsleden bovendien hun collectieve besef van morele superioriteit (wij
zouden zoiets nooit doen). de gezamenlijke afwijzing van de zondaar vergroot aldus de
saamhorigheid. Zo kan het in buurtverband met behulp van een groepsapp gezamenlijk
treffen van maatregelen tegen een golf van inbraken de gemeenschapszin versterken. Zo
bezien bewijzen delinquenten met hun regelovertredend gedrag de gemeenschap dus
onbedoeld een dienst.
De informele reacties op misdrijven hebben door sterke emoties de neiging te ontsporen. In
beschaafde landen staat de overheid terughoudend over het plegen van eigenrichting.
Ontsportingen ontstaan sneller indien er binnen een bevolkingsgroep frustraties leven en/of
indien de groep zich in zijn voortbestaan bedreigd voelt.
Om te voorkomen dat de officiële reacties op crimineel gedrag al te zeer door woede, angst
of verontwaardiging worden beheerst, is in alle democratieën de berechting van misdadigers
grotendeels in handen van onafhankelijke beroepsrechters gelegd.
De criminologie probeert informatie ter beschikking te stellen over de achtergronden van
crimineel gedrag, de effecten ervan op de slachtoffers en de functies van straffen voor
daders, slachtoffers en de maatschappij. Daarom kan zij worden beschouwd als het
onmisbare, koele oog van de strafrechtspleging en het criminaliteitsbeleid in het algemeen.
Criminoloog = iemand die zich beroepshalve toelegt op de bestudering van misdaad en
straf, maar daarbij, net als de rechter, het hoofd koel probeert te houden, juist wanneer de
emoties bij anderen hoog oplopen. Hij streeft bij zijn oordeelsvorming naar een zo groot
mogelijke mate van objectiviteit. Pas als hij alle relevante empirische feiten en theoretische
inzichten grondig heeft overwogen, komt de criminoloog toe aan zijn eigen, al dan niet
politiek gekleurde oordeel.
Criminologie= de wetenschap die zich bezighoudt met de bestudering van de aard en
achtergronden van menselijke gedragingen die door de wetgever strafbaar zijn gesteld en
van de wijze waarop de overheid en de overige maatschappij daarop reageert.
Het wetenschappelijk object (criminaliteit) wordt dus bepaald door de inhoud van de
strafwetgeving.
Relativiteit van criminaliteit:
Wat in NL op dit moment strafbaar is, was een aantal jaar geleden bijvoorbeeld niet strafbaar
en andersom ook. Denk aan overspel, dit was strafbaar vroeger. Nu niet meer. De inhoud
van de strafwetgeving verschilt niet alleen per tijdsperk, maar ook per land. De consequentie
van dergelijke verschillen in wetgeving is dat het wetenschappelijke object van de
criminoloog tot op zekere hoogte zowel tijd- als plaatsgebonden is. Door de relativiteit van de
het criminaliteitsbegrip moet zowel bij historische als internationaal- vergelijkende
criminologische onderzoeken de nodige voorzichtigheid worden betracht.
Week 1, H1 actuele criminologie
Boosheid, gekoppeld aan morele verontwaardiging, leidt vaak tot een roep om vergelding.
Men verwacht van de overheid dat deze de dader zijn verdiende loon geeft in de vorm van
een forse straf.
De door criminaliteit opgewekte emoties kunnen ook een positieve, sociaal opgebouwde
uitwerking hebben. De beroemde Franse socioloog Durkheim heeft erop gewezen dat
criminaliteit juist door het oproepen van negatieve emoties een positieve sociale functie
vervult. Door hun gevoelens van morele verontwaardiging met elkaar te delen, bevestigen de
leden van een gemeenschap elkaar in hun normbesef. Iedereen wordt zich er weer eens
scherp van bewust waar de normatieve grenzen liggen. Door de dader te veroordelen,
bevestigen de groepsleden bovendien hun collectieve besef van morele superioriteit (wij
zouden zoiets nooit doen). de gezamenlijke afwijzing van de zondaar vergroot aldus de
saamhorigheid. Zo kan het in buurtverband met behulp van een groepsapp gezamenlijk
treffen van maatregelen tegen een golf van inbraken de gemeenschapszin versterken. Zo
bezien bewijzen delinquenten met hun regelovertredend gedrag de gemeenschap dus
onbedoeld een dienst.
De informele reacties op misdrijven hebben door sterke emoties de neiging te ontsporen. In
beschaafde landen staat de overheid terughoudend over het plegen van eigenrichting.
Ontsportingen ontstaan sneller indien er binnen een bevolkingsgroep frustraties leven en/of
indien de groep zich in zijn voortbestaan bedreigd voelt.
Om te voorkomen dat de officiële reacties op crimineel gedrag al te zeer door woede, angst
of verontwaardiging worden beheerst, is in alle democratieën de berechting van misdadigers
grotendeels in handen van onafhankelijke beroepsrechters gelegd.
De criminologie probeert informatie ter beschikking te stellen over de achtergronden van
crimineel gedrag, de effecten ervan op de slachtoffers en de functies van straffen voor
daders, slachtoffers en de maatschappij. Daarom kan zij worden beschouwd als het
onmisbare, koele oog van de strafrechtspleging en het criminaliteitsbeleid in het algemeen.
Criminoloog = iemand die zich beroepshalve toelegt op de bestudering van misdaad en
straf, maar daarbij, net als de rechter, het hoofd koel probeert te houden, juist wanneer de
emoties bij anderen hoog oplopen. Hij streeft bij zijn oordeelsvorming naar een zo groot
mogelijke mate van objectiviteit. Pas als hij alle relevante empirische feiten en theoretische
inzichten grondig heeft overwogen, komt de criminoloog toe aan zijn eigen, al dan niet
politiek gekleurde oordeel.
Criminologie= de wetenschap die zich bezighoudt met de bestudering van de aard en
achtergronden van menselijke gedragingen die door de wetgever strafbaar zijn gesteld en
van de wijze waarop de overheid en de overige maatschappij daarop reageert.
Het wetenschappelijk object (criminaliteit) wordt dus bepaald door de inhoud van de
strafwetgeving.
Relativiteit van criminaliteit:
Wat in NL op dit moment strafbaar is, was een aantal jaar geleden bijvoorbeeld niet strafbaar
en andersom ook. Denk aan overspel, dit was strafbaar vroeger. Nu niet meer. De inhoud
van de strafwetgeving verschilt niet alleen per tijdsperk, maar ook per land. De consequentie
van dergelijke verschillen in wetgeving is dat het wetenschappelijke object van de
criminoloog tot op zekere hoogte zowel tijd- als plaatsgebonden is. Door de relativiteit van de
het criminaliteitsbegrip moet zowel bij historische als internationaal- vergelijkende
criminologische onderzoeken de nodige voorzichtigheid worden betracht.
