Leesverslag 5 VWO: Het Hout, Jeroen Brouwers

Leesverslag: Het Hout
1. Primaire gegevens
Auteur: Jeroen Brouwers
Titel: Het Hout
Ondertitel: -
Jaar van uitgave: De eerste druk van dit boek was in 2014.
Aantal blz.: Dit boek heeft 283 bladzijdes.
Leestijd: Ik heb 7 dagen gedaan over dit boek.

2. Verantwoording van de keuze:
Ik heb dit boek gekozen omdat ik weer eens wat wilde lezen uit de vorige
eeuw(en). Ondanks dat de achterkant heftig klinkt, lijkt mij het genre
“Psychologische roman” een interessant nieuw genre om toe te voegen aan
mijn leesdossier.

3. Verwachtingen vooraf:
Op de achterkant staat dat het plaatsvindt in een klooster in de jaren vijftig,
waar misbruik en vernedering een grote rol spelen. Meestal ben ik niet zo van
de boeken waar religie een grote rol zou kunnen spelen, maar ik ben
benieuwd wat voor soort misdaden kloosterlingen zouden kunnen begaan.

4. Eerste reactie achteraf:
Ik vind dit werk:
 Spannend: 2
 Meeslepend: 2
 Ontroerend: 2
 Grappig: 1
 Realistisch: 3
 Fantasierijk: 1
 Interessant: 2
 Origineel: 3
 Goed te begrijpen: 2
Ik had niet verwacht dat er in een klooster 70 jaar terug, dit soort ernstige
gebeurtenissen plaats konden vinden. Waardoor ik wel snap dat bij het einde,
verzet plaatsvindt tegen de manier van het klooster en jongens internaat.

5. Samenvatting van de inhoud
Deel I (blz. 9-108)
De 26-jarige broeder Bonaventura (eigen naam: Eldert Haman ) is oppasser in
de slaapzaal. Hij mist de mooie, blonde leerling Mark Freelink die in de
middag na schooltijd naar het schoolhoofd Mansuetus moest komen. Het
verhaal speelt op een jongensinternaat in het zuiden van het land in de
mijnstreek. Eldert is eigenlijk als leraar Duits aangenomen, maar het
schoolhoofd Mansuetus ziet het in hem niet zo zitten. Ook de vriend van Mark,
Wil van Lanschot, is verdwenen.
Broeder Bartholomeus komt bij het ontbijt en hij vertelt dat hij Mark Freelink
heeft aangetroffen in de tuin, terwijl hij vrijwel lag te stikken. Hij had een das
stevig rond zijn hals geknoopt en bovendien was zijn broekriem om zijn nek
gebonden. Hij had hem van de verstikkingsdood kunnen redden en hij had de
jongen bij de ziekenbroeder gebracht.
Langzamerhand wordt er wel duidelijk gemaakt aan de lezer dat enkele
mensen binnen de internaat muren niet deugen o.a. dus het veel te strenge
schoolhoofd en enkele andere (vieze) mannen binnen de muren die niet van

, de geslachtsdelen van de jongens kunnen afblijven. Wie bijvoorbeeld bij de
ziekenbroeder voor een puistje in zijn gezicht op bezoek komt, moet zich
vervolgens helemaal naakt uitkleden, waarna de broeder met hem seksuele
handelingen verricht.
De volgende morgen zal de bisschop op bezoek komen in het internaat en
speciaal voor die Witte Donderdag wordt het Christusbeeld op zijn plaats
getakeld, maar het valt uit de touwen naar beneden, wat niet alleen hilarisch
maar ook symbolisch is.
Bonaventura heeft intussen wel een vriendinnetje Patricia en die heeft hem al
kunnen verleiden tot seks, waarover hij zich wel een beetje schuldig voelt.
Kuisheid is namelijk een van de beloften van de Franciscaner monniken die
het internaat besturen.
Deel II (blz. 111-174)
Dit deel begint met de episode van twee jaar ervoor. Het nieuwe schoolhoofd
Mansuetus doet zijn intrede in het klooster. Het is een dikke, vadsige man die
nog het meest weg heeft van een everzwijn. Hij is van oorsprong een Duitser
en het is nog maar een paar jaar na de Tweede Wereldoorlog. Bonaventura
verdenkt hem er dan ook van dat hij onder de nazi's een goede rol kan
hebben gespeeld. Hij hamert in zijn begintoespraak op ijzeren discipline en de
leerlingen zullen met straf worden opgevoed. Hij tuchtigt ze dan ook flink, ook
als ze nauwelijks iets gedaan hebben. "Het hout" staat symbool voor de straf.
Hij voert een waar schrikbewind uit, waarin de rol van Bonaventura als docent
Duits waarvoor hij was aangenomen steeds meer ingekrompen wordt.
Uiteindelijk is hij niet meer dan een slaapzaalsurveillant.
Eldert Haman bezoekt op de morgen na de verdwijning van Mark Freeling de
jongen in de ziekenboeg. Hij ziet er eerst de andere jongen Wil van Lanschot.
Die is van de gebeurtenissen gaan stotteren en zegt dat Mansuetus de
omgang tussen hen beiden verboden had. Het zijn echte vrienden maar dit
soort homo-erotische contacten werden door het schoolhoofd niet erg op prijs
gesteld. Bonaventura gaat met Wil op ziekenbezoek bij Mark.
Mark vertelt dat hij voor straf bij het schoolhoofd moest komen, maar dat die
smeerlap hem in plaats van te slaan met "het hout" seksueel benaderd had.
Uiteindelijk had hij zich kunnen bevrijden en was gaan rennen naar de plek
waar hij met zijn vriend Wil had afgesproken, maar en de stropdas en zijn
broekriem had hij niet goed vast kunnen maken en in het donker had hij zich
zelf in een moeilijke positie gebracht. Ze waren beide om zijn nek gaan zitten.
Toen was hij wakker geworden in de ziekenboeg. Wil van Lanschot is
woedend. Hij wil wel wraak nemen op het schoolhoofd. (moord?)

Deel III (blz. 177-283)
Het is januari 1953. Eldert heeft zo'n verschrikkelijke kiespijn door een
verwaarloosd gebit dat hij toestemming krijgt om een tandarts buiten het
internaat te raadplegen. Hij gaat er in zijn armoedige pij naar toe en ontmoet
tot twee keer toe, Patricia Delahaye. Ze is heel vriendelijk en Eldert wordt
verliefd op haar. Als hij daarna nog twee keer naar de tandarts moet, wacht ze
hem op. Ze heeft een eigen winkeltje en vertelt hem dat haar man in 1950
omgekomen is bij een verkeersongeluk. Ze is nu 28 jaar en gretig en gruizig,
maar Eldert is een hopeloze man: hij snapt niets van seks. Daarom geeft ze
hem eerst maar sokken van haar overleden man. Hij kan nog helemaal geen
seks met haar hebben, maar hij verlangt wel naar haar. Ze zegt dat hij het
vunzige internaat met het vele seksuele misbruik moet verlaten, maar hij is
bang, durft dat niet te doen en doet er vooral het zwijgen toe. Toch gaat hij
een keer uit het internaat terwijl hij niet naar de tandarts hoeft. Dan sleept ze
hem mee het bed in en die middag/avond bedrijven ze wel drie keer de liefde.