FIA Blok 1.1 Gezondheid als norm GZW1242
Inhoudsopgave
FIA College 1 Een kwestie van zelfbeheersing?............................................................................................... 2
Leesvragen dag 1........................................................................................................................................... 4
Het civilisatieproces van Norbert Elias.................................................................................................................4
Van bestraffing naar behandeling Jozef Keulartz.................................................................................................6
FIA College 2 Een kwestie van disciplinering?.................................................................................................8
Leesvragen dag 2......................................................................................................................................... 11
Tekst Foucault.....................................................................................................................................................11
Tekst Willems......................................................................................................................................................12
FIA College 3 Sociale competitie en zelfbeheersing of macht van kennis en disciplinering.............................14
Leesvragen dag 3......................................................................................................................................... 18
Tekst Dorrestein..................................................................................................................................................18
Tekst Otterloo.....................................................................................................................................................18
Tekst Nettleton...................................................................................................................................................19
Individuele opdracht FIA 1.1........................................................................................................................ 22
Referentielijst......................................................................................................................................................23
,FIA College 1 Een kwestie van zelfbeheersing?
Huber niet alleen geen ziekte, veerkrachtig zelfmanagement heel belangrijk.
Zelfmanagement paradoxaal fenomeen want je moet je houden aan regels en
aanbevelingen.
Norbert Elias: socioloog (eind jaren 90 overleden)
Abram de Swaan: leerling van Elias
1939 boek over geschiedenis van het civilisatieproces.
Hoe kan ondanks civilisatieproces genocide plaatsvinden? We zijn heel trots op onszelf we
noemen onszelf verlicht en denken rationeel. Hoe moeten we begrijpen dat zo een geweld
kan plaatsvinden terwijl we zo ontwikkeld zijn?
Theorie over civilisatieproces. 2 kernbenaderingen:
Durgkheim: als we sociale werkelijkheid willen begrijpen moeten we naar statistische trends
kijken (als object) niet met mensen praten. VB. Zelfmoord als je wilt begrijpen waarom
mensen zelfmoord plegen dat moet je het begrijpen wat de motieven zijn. Je wilt je in
persoon verdiepen. Als ik trends in de maatschappij volg kan ik zien wanneer en waarom dat
zal gebeuren. Wanneer werkloosheid in samenleving toeneemt en mensen minder worden
opgenomen in het geloof gaan mensen zich minder verbonden voelen met anderen en
plegen ze zelfmoord. Het gaat niet om het motief maar om persoonlijke betekenis statistische
trends. KWANTITATIEVE STIJL
scheiding van individuele factoren (keuze, motivatie, gedrag ) en sociale factoren
(context, beleid, cultuur), subject en object
Max weber: niet kijken naar statistische trens maar welke individuele betekenis de mensen
aan iets geven. KWANTITATIEF
Individu en maatschappij als statisch gegeven zien
Opkomst van kapitalisme produceren voor winst om winst opnieuw te investeren in
onderneming. Vooral kijken naar individuele betekenis. Kapitalisme in bepaald deel van
Duitslandbestaan waar mensen geloofden in predestinatieleer. Je werd geboren en dan was
er al voorbestemd of je naar de hemel of naar de hel gaat (maar je weet het zelf niet).
Mensen hadden coping strategieën om met de depressiviteit te kunnen leven. Hard gewerkt
en winst weer geïnvesteerd in onderneming.
Volgens Weber dat kun je deze gebeurtenis alleen begrijpen vanuit de onzekerheid die, die
mensen hadden vanuit hun geloof.
, Elias wilden deze kernbenaderingen combineren (interactie/dynamiek): individuele en sociale
zijn verweven. Individueel en statisch zijn niet staties maar het is een continue dynamiek>
altijd in vorming >processen. Wat gebeurt er in de buiten wereld als er in onze binnenwereld
iets veranderd en andersom.
Dynamiek, ‘wording’, ‘genese’ van individu en maatschappij, kijkt naar processen in
plaats van factoren
Kernconcept: figuraties, veranderende netwerken van afhankelijkheidsrelaties die ongepland
en onbedoeld veranderen, niemand heeft controle (economische crisis/vergrijzijng) je hebt
zeggenschap over je eigen handelen maar je hebt heel weinig zeggenschap over wat
iemand anders doet.
Elias’ analyse van veranderde figuraties
Vanaf 400 jaar veranderingen in westerse samenleving> binnenwereld en buitenwereld
veranderen. Macro en micro, binnen en buiten (grote schaal en wat zich bij onze binnen
wereld afspeelt). Als je kijkt naar Europa in middeleeuwen bestuurd door feodale heren:
bestuurden dit door legertjes.
Oorlogen want feodale heren opzoek naar meer macht. > onzeker bestaan (boerderijen
leeggehaald oor legertjes van leenheer)
Paar van die heren worden heel erg groot. Kunnen veel veldslagen winnen eerste
koningen eerste staatsvorming monopolie op geweld noodzakelijk
Hofcultuur: Sociale competitie in samenleving kun je niet meer voeren met geweld want
alleen de koning heeft middelen met geweld. Kern in sociale Competitie zelfcontrole,
beheersing van gedrag, civilisering (etiquette, roddel, diplomatie, hygiëne) strijden door
middel van zelfbeheersing. Uit zich in een etiquette (de manier waarop mensen moeten eten)
Belangrijkste middel is gerationaliseerd gedrag en zelfbeheersing
Lusten bedwingen komen vanuit hofstelsel. Hofstelsel laboratorium van zelfbeheersing en
gerationaliseerd gedrag.
Macroniveau:
Natiestaten
Vermaatschappelijking
Nieuwe collectieven op nationale schaal meer sociaal
Meer afhankelijkheid we overzien pas afhankelijkheid als het helemaal misgaat.
Afname hiërarchie: sociale afstand kleiner maar sociale competitie groter. Hoe
gelijker mensen zijn hoe groter sociale competitie> zelfbeheersing enige manier om
te overleven.
Micro:
Mensen gaan zich steeds meer een individu voelen (kunnen steeds hun emoties
uiten)> zelfbeheersing
Meer autonomie vrij zijn van bestuur
Sociale samenhang wordt groter, emphatie ontstaat vanuit zelfbeheersing, je kunt
aandacht geven aan emoties van anderen door je eigen emoties op zij te zetten.
Als het je niet lukt om jezelf te beheersen voel je schaamte. Schaamte voelen we als
we falen in zelfbeheersing te voldoen ze zakt in de sociale competitie
Vermijden van schaamte belangrijke prikkel in sociale competitie dwingt mensen om te
voldoen aan sociale normen we worden gedwongen door anderen om op bepaalde
manier te handelen.
Fremdzwang (gedreven door normen) wordt selbstzwang (zelfdwang, dwingen om aan norm
van gezondheid te voldoen) groepsdruk tot zelfcontrole wordt geïnternaliseerd je gaat
jezelf dwingen om aan een bepaalde norm te voldoen. Je gaat als mensen normen van
hogeren imiteren om je te onderscheiden van de lageren.
Continue dynamiek we verzinnen steeds nieuwe normen voor gerationaliseerd gedrag en
zelfbeheersing. Je probeer je steeds te onderscheiden van lageren door hogere normen. En
Inhoudsopgave
FIA College 1 Een kwestie van zelfbeheersing?............................................................................................... 2
Leesvragen dag 1........................................................................................................................................... 4
Het civilisatieproces van Norbert Elias.................................................................................................................4
Van bestraffing naar behandeling Jozef Keulartz.................................................................................................6
FIA College 2 Een kwestie van disciplinering?.................................................................................................8
Leesvragen dag 2......................................................................................................................................... 11
Tekst Foucault.....................................................................................................................................................11
Tekst Willems......................................................................................................................................................12
FIA College 3 Sociale competitie en zelfbeheersing of macht van kennis en disciplinering.............................14
Leesvragen dag 3......................................................................................................................................... 18
Tekst Dorrestein..................................................................................................................................................18
Tekst Otterloo.....................................................................................................................................................18
Tekst Nettleton...................................................................................................................................................19
Individuele opdracht FIA 1.1........................................................................................................................ 22
Referentielijst......................................................................................................................................................23
,FIA College 1 Een kwestie van zelfbeheersing?
Huber niet alleen geen ziekte, veerkrachtig zelfmanagement heel belangrijk.
Zelfmanagement paradoxaal fenomeen want je moet je houden aan regels en
aanbevelingen.
Norbert Elias: socioloog (eind jaren 90 overleden)
Abram de Swaan: leerling van Elias
1939 boek over geschiedenis van het civilisatieproces.
Hoe kan ondanks civilisatieproces genocide plaatsvinden? We zijn heel trots op onszelf we
noemen onszelf verlicht en denken rationeel. Hoe moeten we begrijpen dat zo een geweld
kan plaatsvinden terwijl we zo ontwikkeld zijn?
Theorie over civilisatieproces. 2 kernbenaderingen:
Durgkheim: als we sociale werkelijkheid willen begrijpen moeten we naar statistische trends
kijken (als object) niet met mensen praten. VB. Zelfmoord als je wilt begrijpen waarom
mensen zelfmoord plegen dat moet je het begrijpen wat de motieven zijn. Je wilt je in
persoon verdiepen. Als ik trends in de maatschappij volg kan ik zien wanneer en waarom dat
zal gebeuren. Wanneer werkloosheid in samenleving toeneemt en mensen minder worden
opgenomen in het geloof gaan mensen zich minder verbonden voelen met anderen en
plegen ze zelfmoord. Het gaat niet om het motief maar om persoonlijke betekenis statistische
trends. KWANTITATIEVE STIJL
scheiding van individuele factoren (keuze, motivatie, gedrag ) en sociale factoren
(context, beleid, cultuur), subject en object
Max weber: niet kijken naar statistische trens maar welke individuele betekenis de mensen
aan iets geven. KWANTITATIEF
Individu en maatschappij als statisch gegeven zien
Opkomst van kapitalisme produceren voor winst om winst opnieuw te investeren in
onderneming. Vooral kijken naar individuele betekenis. Kapitalisme in bepaald deel van
Duitslandbestaan waar mensen geloofden in predestinatieleer. Je werd geboren en dan was
er al voorbestemd of je naar de hemel of naar de hel gaat (maar je weet het zelf niet).
Mensen hadden coping strategieën om met de depressiviteit te kunnen leven. Hard gewerkt
en winst weer geïnvesteerd in onderneming.
Volgens Weber dat kun je deze gebeurtenis alleen begrijpen vanuit de onzekerheid die, die
mensen hadden vanuit hun geloof.
, Elias wilden deze kernbenaderingen combineren (interactie/dynamiek): individuele en sociale
zijn verweven. Individueel en statisch zijn niet staties maar het is een continue dynamiek>
altijd in vorming >processen. Wat gebeurt er in de buiten wereld als er in onze binnenwereld
iets veranderd en andersom.
Dynamiek, ‘wording’, ‘genese’ van individu en maatschappij, kijkt naar processen in
plaats van factoren
Kernconcept: figuraties, veranderende netwerken van afhankelijkheidsrelaties die ongepland
en onbedoeld veranderen, niemand heeft controle (economische crisis/vergrijzijng) je hebt
zeggenschap over je eigen handelen maar je hebt heel weinig zeggenschap over wat
iemand anders doet.
Elias’ analyse van veranderde figuraties
Vanaf 400 jaar veranderingen in westerse samenleving> binnenwereld en buitenwereld
veranderen. Macro en micro, binnen en buiten (grote schaal en wat zich bij onze binnen
wereld afspeelt). Als je kijkt naar Europa in middeleeuwen bestuurd door feodale heren:
bestuurden dit door legertjes.
Oorlogen want feodale heren opzoek naar meer macht. > onzeker bestaan (boerderijen
leeggehaald oor legertjes van leenheer)
Paar van die heren worden heel erg groot. Kunnen veel veldslagen winnen eerste
koningen eerste staatsvorming monopolie op geweld noodzakelijk
Hofcultuur: Sociale competitie in samenleving kun je niet meer voeren met geweld want
alleen de koning heeft middelen met geweld. Kern in sociale Competitie zelfcontrole,
beheersing van gedrag, civilisering (etiquette, roddel, diplomatie, hygiëne) strijden door
middel van zelfbeheersing. Uit zich in een etiquette (de manier waarop mensen moeten eten)
Belangrijkste middel is gerationaliseerd gedrag en zelfbeheersing
Lusten bedwingen komen vanuit hofstelsel. Hofstelsel laboratorium van zelfbeheersing en
gerationaliseerd gedrag.
Macroniveau:
Natiestaten
Vermaatschappelijking
Nieuwe collectieven op nationale schaal meer sociaal
Meer afhankelijkheid we overzien pas afhankelijkheid als het helemaal misgaat.
Afname hiërarchie: sociale afstand kleiner maar sociale competitie groter. Hoe
gelijker mensen zijn hoe groter sociale competitie> zelfbeheersing enige manier om
te overleven.
Micro:
Mensen gaan zich steeds meer een individu voelen (kunnen steeds hun emoties
uiten)> zelfbeheersing
Meer autonomie vrij zijn van bestuur
Sociale samenhang wordt groter, emphatie ontstaat vanuit zelfbeheersing, je kunt
aandacht geven aan emoties van anderen door je eigen emoties op zij te zetten.
Als het je niet lukt om jezelf te beheersen voel je schaamte. Schaamte voelen we als
we falen in zelfbeheersing te voldoen ze zakt in de sociale competitie
Vermijden van schaamte belangrijke prikkel in sociale competitie dwingt mensen om te
voldoen aan sociale normen we worden gedwongen door anderen om op bepaalde
manier te handelen.
Fremdzwang (gedreven door normen) wordt selbstzwang (zelfdwang, dwingen om aan norm
van gezondheid te voldoen) groepsdruk tot zelfcontrole wordt geïnternaliseerd je gaat
jezelf dwingen om aan een bepaalde norm te voldoen. Je gaat als mensen normen van
hogeren imiteren om je te onderscheiden van de lageren.
Continue dynamiek we verzinnen steeds nieuwe normen voor gerationaliseerd gedrag en
zelfbeheersing. Je probeer je steeds te onderscheiden van lageren door hogere normen. En
