Hoorcollege 7
Sociale relaties: The good, the bad and the ugly
Het samenbrengen van solidariteit en confl ict? Het concept van
ambivalentie.
Definitie van ambivalentie
Intergenerationele ambivalentie geeft tegenstellingen aan in de relaties
tussen ouders en volwassen kinderen die niet opgelost kunnen worden.
Definitie en kern van intergenerationele ambivalentie de gelijktijdige
aanwezigheid van positieve en negatieve percepties van de ouder-
kind relatie door een individu
Komt voor in alle sociale relaties.
Ambivalentie in sociale relaties
Sociologische ambivalentie is tegenstelde normatieve verwachting die
plaatsvinden in institutionele bronnen en vereisten (status, rollen en
normen).
Psychologische ambivalentie is tegenstellingen in cognities, emoties en
motivaties ten aanzien van dezelfde persoon (op het subjectieve
individuele niveau).
Artikel: The best of ties, the worst ties (Fingerman, Hay & Briditt)
Onderzoekt psychologische ambivalentie door het definiëren van welke
relaties mensen als primair nabij, primair problematisch en gemixt zien
Nabijheid is vaak gerelateerd aan positieve sentimenten
Alle nabije relaties worden vaak ook gekenmerkt door een bepaalde mate
van conflict of spanning
Maar: dit hoeft niet de relatie als geheel slecht te maken
Echter, ambivalente en conflictueuze relaties hebben negatieve
implicaties voor welzijn
De ambivalentie in familie en niet-familie relaties
Auteurs: familierelaties zijn vaker ambivalent dan niet-familie relaties
Macroniveauverklaringen: relaties tussen familieleden hebben vaak te
maken met tegengestelde verwachtingen, zoals conflicterende normen en
machtsongelijkheden. Machtsonbalans bij niet-familie eerder gereguleerd
door normen en deze relaties zijn vrijwillig.
Microniveau verklaringen: spanning tussen afhankelijkheid en autonomie
in familiebanden. Onder niet-familie is meer vrijheid en een minder lange
historie.
De ambivalentie in verschillende typen van relaties
Ambivalentie karakteriseert relaties met een echtgenoot/echtgenote,
ouder-kind, en broer/zus relaties meer dan andere banden (langere
histories, meer contact, sterker gevoel van verplichting, nabijer)
Andere uitgebreide familiebanden variëren, maar deze zullen vaker gezien
worden als of alleen nabij en alleen problematisch
,Vriendschappen: vaak nabij door veronderstelde vrijwilligheid, soms
ambivalent
Kennissen: vaak niet zo nabij, collega’s vaak het meest conflict
Intensiteit van sentimenten
Intensiteit van positieve sentimenten vaker gelinkt aan hogere
ambivalentie: spanningen bestaan vaker in nabije banden (‘the people
who love you the most bug you the most’)
Samenvallen van ambivalentie met intensiteit van negatieve sentimenten
is minder duidelijk
Meting van ambivalentie
Zelfde of verschillende netwerkleden kunnen geïdentificeerd worden in
beide diagrammen
Belangrijk: participanten wordt expliciet gevraagd om deze relaties aan te
geven die af en toe obstakels geven en niet de hele tijd (ambivalentie)
De twee diagrammen worden naast elkaar gelegd en dan kan je zien of ze
alleen als nabij worden gezien, alleen genoemd in het diagram nabij en
intiem, alleen problematisch, alleen in diagram problematisch, of
ambivalent, in beide diagrammen
- Ouderen zijn meer geïnteresseerd in emotionele regulatie en er is
een leeftijd effect.
De bevindingen
Relaties met echtgenoten zijn het meest ambivalent
Banden met zonen, dochters, echtgenoten, broers en zussen en ouders
zijn ambivalenter dan vriendschappen en andere familierelaties
Dus: meer nabije relaties worden inderdaad vaker als ambivalent gezien
dan niet nabije relaties
Vergelijking van ambivalente en problematische relaties
, Bepaalde familiebanden zijn niet vaak alleen problematisch, maar wel
vaker ambivalent: echtgenoten, kinderen, ouders en broers/zussen
Kennissen zijn vaker problematisch alleen dan ambivalent, vergeleken met
vrienden
Psychologische nabije relatie zijn vaker ambivalent dan alleen
problematisch
Artikel: Positive and negative evaluation of caregiving among three
different types of informal care relationships
Informele zorg
Informele zorg is de zorg die gegeven wordt in sociale relaties aan elkaar
Meer nadruk hierop in overheidsbeleid in recente jaren
Heeft zowel voor- als nadelen voor individuen en de samenleving
Positieve en negatieve evaluaties van zorg geven
Last van zorg geven heeft vaak centraal gestaan
Caregiver burden = subjectieve stress die ervaren wordt door zorggevers
door een zorgsituatie of zorgactiviteiten
Maar er is ook een positieve kant aan het zorg geven!
In andere woorden: ook in informele zorg kan ambivalentie aanwezig zijn
Hier: positieve en negatieve evaluaties van zorg geven worden los
onderzocht
Lawton’s twee factoren model
Two-factor model – positieve en negatieve evaluaties (=burden/last) zijn
verschillende dimensies van zorg geven
Veel studies kijken alleen naar de positieve of negatieve kant
Pearlin’s zorggever stress model
Zorg gever last is een indicator van subjectieve evaluatie van de
zorgcontext en zorgactiviteiten, en is gelinkt aan objectieve stressoren
(zoals uren van zorg geven, en fysieke en cognitieve problemen van de
zorgontvanger)
Het hebben van meer psychologische en sociale bronnen kunnen helpen in
het bufferen van het effect van objectieve stressoren op de ervaren last
Ook secundaire stressoren beïnvloeden de last van een zorger:
bijvoorbeeld strijdende werk en familierollen
Sociale relaties: The good, the bad and the ugly
Het samenbrengen van solidariteit en confl ict? Het concept van
ambivalentie.
Definitie van ambivalentie
Intergenerationele ambivalentie geeft tegenstellingen aan in de relaties
tussen ouders en volwassen kinderen die niet opgelost kunnen worden.
Definitie en kern van intergenerationele ambivalentie de gelijktijdige
aanwezigheid van positieve en negatieve percepties van de ouder-
kind relatie door een individu
Komt voor in alle sociale relaties.
Ambivalentie in sociale relaties
Sociologische ambivalentie is tegenstelde normatieve verwachting die
plaatsvinden in institutionele bronnen en vereisten (status, rollen en
normen).
Psychologische ambivalentie is tegenstellingen in cognities, emoties en
motivaties ten aanzien van dezelfde persoon (op het subjectieve
individuele niveau).
Artikel: The best of ties, the worst ties (Fingerman, Hay & Briditt)
Onderzoekt psychologische ambivalentie door het definiëren van welke
relaties mensen als primair nabij, primair problematisch en gemixt zien
Nabijheid is vaak gerelateerd aan positieve sentimenten
Alle nabije relaties worden vaak ook gekenmerkt door een bepaalde mate
van conflict of spanning
Maar: dit hoeft niet de relatie als geheel slecht te maken
Echter, ambivalente en conflictueuze relaties hebben negatieve
implicaties voor welzijn
De ambivalentie in familie en niet-familie relaties
Auteurs: familierelaties zijn vaker ambivalent dan niet-familie relaties
Macroniveauverklaringen: relaties tussen familieleden hebben vaak te
maken met tegengestelde verwachtingen, zoals conflicterende normen en
machtsongelijkheden. Machtsonbalans bij niet-familie eerder gereguleerd
door normen en deze relaties zijn vrijwillig.
Microniveau verklaringen: spanning tussen afhankelijkheid en autonomie
in familiebanden. Onder niet-familie is meer vrijheid en een minder lange
historie.
De ambivalentie in verschillende typen van relaties
Ambivalentie karakteriseert relaties met een echtgenoot/echtgenote,
ouder-kind, en broer/zus relaties meer dan andere banden (langere
histories, meer contact, sterker gevoel van verplichting, nabijer)
Andere uitgebreide familiebanden variëren, maar deze zullen vaker gezien
worden als of alleen nabij en alleen problematisch
,Vriendschappen: vaak nabij door veronderstelde vrijwilligheid, soms
ambivalent
Kennissen: vaak niet zo nabij, collega’s vaak het meest conflict
Intensiteit van sentimenten
Intensiteit van positieve sentimenten vaker gelinkt aan hogere
ambivalentie: spanningen bestaan vaker in nabije banden (‘the people
who love you the most bug you the most’)
Samenvallen van ambivalentie met intensiteit van negatieve sentimenten
is minder duidelijk
Meting van ambivalentie
Zelfde of verschillende netwerkleden kunnen geïdentificeerd worden in
beide diagrammen
Belangrijk: participanten wordt expliciet gevraagd om deze relaties aan te
geven die af en toe obstakels geven en niet de hele tijd (ambivalentie)
De twee diagrammen worden naast elkaar gelegd en dan kan je zien of ze
alleen als nabij worden gezien, alleen genoemd in het diagram nabij en
intiem, alleen problematisch, alleen in diagram problematisch, of
ambivalent, in beide diagrammen
- Ouderen zijn meer geïnteresseerd in emotionele regulatie en er is
een leeftijd effect.
De bevindingen
Relaties met echtgenoten zijn het meest ambivalent
Banden met zonen, dochters, echtgenoten, broers en zussen en ouders
zijn ambivalenter dan vriendschappen en andere familierelaties
Dus: meer nabije relaties worden inderdaad vaker als ambivalent gezien
dan niet nabije relaties
Vergelijking van ambivalente en problematische relaties
, Bepaalde familiebanden zijn niet vaak alleen problematisch, maar wel
vaker ambivalent: echtgenoten, kinderen, ouders en broers/zussen
Kennissen zijn vaker problematisch alleen dan ambivalent, vergeleken met
vrienden
Psychologische nabije relatie zijn vaker ambivalent dan alleen
problematisch
Artikel: Positive and negative evaluation of caregiving among three
different types of informal care relationships
Informele zorg
Informele zorg is de zorg die gegeven wordt in sociale relaties aan elkaar
Meer nadruk hierop in overheidsbeleid in recente jaren
Heeft zowel voor- als nadelen voor individuen en de samenleving
Positieve en negatieve evaluaties van zorg geven
Last van zorg geven heeft vaak centraal gestaan
Caregiver burden = subjectieve stress die ervaren wordt door zorggevers
door een zorgsituatie of zorgactiviteiten
Maar er is ook een positieve kant aan het zorg geven!
In andere woorden: ook in informele zorg kan ambivalentie aanwezig zijn
Hier: positieve en negatieve evaluaties van zorg geven worden los
onderzocht
Lawton’s twee factoren model
Two-factor model – positieve en negatieve evaluaties (=burden/last) zijn
verschillende dimensies van zorg geven
Veel studies kijken alleen naar de positieve of negatieve kant
Pearlin’s zorggever stress model
Zorg gever last is een indicator van subjectieve evaluatie van de
zorgcontext en zorgactiviteiten, en is gelinkt aan objectieve stressoren
(zoals uren van zorg geven, en fysieke en cognitieve problemen van de
zorgontvanger)
Het hebben van meer psychologische en sociale bronnen kunnen helpen in
het bufferen van het effect van objectieve stressoren op de ervaren last
Ook secundaire stressoren beïnvloeden de last van een zorger:
bijvoorbeeld strijdende werk en familierollen
