Safety management – aantekeningen
Les 1
Veiligheidscultuurladder/ Hearts & minds model:
Dit model is ontworpen om een veiligheidscultuur te
creëren waarin iedereen uit zichzelf datgene doet wat
nodig is om zonder ongelukken te werken. Niet omdat
het de persoon wordt opgedragen of dat het
systeem het vereist, maar omdat de persoon dat
zelf nastreeft. Op basis van de mate waarin veiligheid
is opgenomen in de cultuur, krijgt een organisatie een
plek aangewezen op de ladder.
Het is een commerciële tool; heeft geen nut om te
gebruiken voor je bedrijf als je lager hebt dan niveau 3
Je kan niet op niveau 3 staan als je niveau 1 en 2 niet
hebt gehaald
Sinds kort is er ook een NEN norm voor: Safety
culture Ladder
Er zijn 5 treden (zie afbeelding), elke trede heeft vragen die beantwoord moeten worden
over veiligheidsmanagement
Contractors (/derden): ingehuurd door een opdrachtgever. Zijn mensen die bepaald werk
verrichten op een locatie onder aansturing van een contractuele overeenkomst maar niet
direct onder toezicht staan van de opdrachtgever, waardoor ze moeilijker te managen
zijn. ECHTER zijn uitzendkrachten geen contractors, zij staan wel onder toezicht van het
bedrijf zelf.
Subcontractor: iemand die is ingehuurd door de hoofd contractor voor bepaalde
specialistische taken. Zij vallen onder de verantwoordelijkheid van de hoofd contractor.
Veiligheidscultuurladder, gekeken naar onderwerp contractors:
Pathologisch:
Artikel 10 Arbowet: verantwoordelijkheid voor alle werknemers inclusief derden
Artikel 5 lid 5 Arbowet: werkgever moet informatie geven over de werkzaamheden aan
derden; welke risico’s zijn er en welke risico beperkende maatregelen zijn er.
Artikel 19 Arbowet: als er meerdere werknemers van verschillende bedrijven
samenwerken moet dit goed worden vastgelegd
Reactief:
Werkgever zorgt ervoor dat alle mogelijke maatregelen worden genomen zodat de
contractors niet gewond raken bij het werk of blootgesteld worden aan risico’s.
Calculatief:
V&G plan: document wordt opgesteld door de contractor. Voor iedere aparte taak moet
een V&G plan worden opgesteld. Het plan wordt beoordeeld door de opdrachtgever of
een veiligheidskundige.
Veiligheidswerkvergunning: een schriftelijk document ondertekend door
verantwoordelijke persoon en de contractor over de eisen aan het specifieke werk.
Er zijn dus duidelijke procedures waarmee afspraken worden gemaakt over veilig werken
tussen opdrachtgever en contractor. Er wordt dus meer gedaan dan alleen maatregelen
nemen om niet gewond raken te voorkomen.
Proactief:
Pre-kwalificatie: werknemers kiezen die kwaliteit bieden en dat kunnen aantonen d.m.v.
bijvoorbeeld een VCA certificaat.
, Audits bij plekken waar de contractors werken, om te kijken hoe het daar is geregeld.
Er wordt actief gezocht naar mogelijke risico’s om continu te verbeteren en werknemers
worden uitgezocht op kwaliteit.
Vooruitstrevend:
Contractor komt op locatie en doet een pre-job
Werkzaamheden zijn gedetailleerd uitgeschreven
Checklist samen afgaan om te kijken of alles aanwezig is wat er nodig is
Delen van ongevalscijfers etc. zodat je ervan kan leren
Werknemers spreken elkaar en durven werk stil te leggen als iets onveilig is
Les 2
Het voorkomen van een incident heeft te maken met verschillende factoren:
Vlinderdasmodel + voorbeeld:
Te lezen van links naar rechts; vóór het incident, het incident zelf en wat er na het incident
gebeurt. Dit model werpt meer licht op: preventieve maatregelen die de calamiteit hadden
kunnen voorkomen en de maatregelen die je kunt nemen om de calamiteit te bestrijden en
de gevolgen zoveel mogelijk te stabiliseren.
Mogelijkheden om veiligheid te managen bij bovenstaand voorbeeld:
, Kennis (gedrag): instructies, trainingen
Communicatie (organisatie): vlaggen, campagnes
Procedure (techniek): vlaggen, mensenmassa’s tegengaan, alarmering/reddingsbrigade
Technische maatregelen gaan over het onderhoud van de techniek en de innovaties die
worden doorgevoerd in de techniek.
Organisatorische maatregelen hebben betrekking op het beleid dat wordt gevoerd,
bijvoorbeeld procedures en richtlijnen.
Gedragsmaatregelen hebben betrekking op het creëren van een fijne werksfeer waarbij
men wordt gemotiveerd om zich volgens de richtlijnen te gedragen. Dit kan door de werkplek
op zo’n manier in te richten dat het voor een werknemer prettig is om te werken en hij/zij
geen hinder ervaart bij zijn of haar werkzaamheden. Daarnaast is het creëren van
bewustwording over bepaalde gevaren en risico’s door middel van bijvoorbeeld een
communicatiemiddel een belangrijke maatregel om gedrag van werknemers te beïnvloeden.
Basic risk factors:
De belangrijkste basis factoren die ervoor zorgen dat er veilig gewerkt kan worden.
Ontwerp van de installatie, apparatuur en gereedschap.
De kwaliteit van de apparatuur en gereedschap.
De begrijpelijkheid, correctheid en aanwezigheid van instructies en procedures.
De fysieke werkomstandigheden zoals temperatuur en lawaai.
Dagelijks onderhoud (orde en netheid) van de werkplek.
Geoefendheid en ervaring medewerkers.
Tegenstrijdige doelen (veiligheid versus productie, toerisme, winst…).
Communicatie.
De structuur van de organisatie.
Het management van onderhoud.
De aanwezigheid en werking van beheersmaatregelen en beveiligingen.
High Level Structure (HLS) / plug-in model: een basistekst met kerneisen waaraan alle
managementsystemen minimaal moeten voldoen. ISO heeft ervoor gezorgd dat alle andere
normen voor de managementsystemen voortaan worden ontwikkeld volgens een ‘plug-in
model’. Volgens dit model krijgen de normen dezelfde structuur, dezelfde tekstelementen en
dezelfde kerneisen. Deze normen kunnen zo makkelijk ‘in worden geplugd’ / toe worden
gevoegd aan de standaard kernelementen. Hierdoor kunnen managementsystemen beter
met elkaar worden geïntegreerd, de structuur en kerneisen zijn immers hetzelfde. De zes
kernelementen zijn:
Leiderschap
Risico management
Compliance management
Procesmanagement
Verbetermanagement
Borging en aantoonbaarheid: vastleggen van fouten zodat een andere het niet nog eens
doet
Les 1
Veiligheidscultuurladder/ Hearts & minds model:
Dit model is ontworpen om een veiligheidscultuur te
creëren waarin iedereen uit zichzelf datgene doet wat
nodig is om zonder ongelukken te werken. Niet omdat
het de persoon wordt opgedragen of dat het
systeem het vereist, maar omdat de persoon dat
zelf nastreeft. Op basis van de mate waarin veiligheid
is opgenomen in de cultuur, krijgt een organisatie een
plek aangewezen op de ladder.
Het is een commerciële tool; heeft geen nut om te
gebruiken voor je bedrijf als je lager hebt dan niveau 3
Je kan niet op niveau 3 staan als je niveau 1 en 2 niet
hebt gehaald
Sinds kort is er ook een NEN norm voor: Safety
culture Ladder
Er zijn 5 treden (zie afbeelding), elke trede heeft vragen die beantwoord moeten worden
over veiligheidsmanagement
Contractors (/derden): ingehuurd door een opdrachtgever. Zijn mensen die bepaald werk
verrichten op een locatie onder aansturing van een contractuele overeenkomst maar niet
direct onder toezicht staan van de opdrachtgever, waardoor ze moeilijker te managen
zijn. ECHTER zijn uitzendkrachten geen contractors, zij staan wel onder toezicht van het
bedrijf zelf.
Subcontractor: iemand die is ingehuurd door de hoofd contractor voor bepaalde
specialistische taken. Zij vallen onder de verantwoordelijkheid van de hoofd contractor.
Veiligheidscultuurladder, gekeken naar onderwerp contractors:
Pathologisch:
Artikel 10 Arbowet: verantwoordelijkheid voor alle werknemers inclusief derden
Artikel 5 lid 5 Arbowet: werkgever moet informatie geven over de werkzaamheden aan
derden; welke risico’s zijn er en welke risico beperkende maatregelen zijn er.
Artikel 19 Arbowet: als er meerdere werknemers van verschillende bedrijven
samenwerken moet dit goed worden vastgelegd
Reactief:
Werkgever zorgt ervoor dat alle mogelijke maatregelen worden genomen zodat de
contractors niet gewond raken bij het werk of blootgesteld worden aan risico’s.
Calculatief:
V&G plan: document wordt opgesteld door de contractor. Voor iedere aparte taak moet
een V&G plan worden opgesteld. Het plan wordt beoordeeld door de opdrachtgever of
een veiligheidskundige.
Veiligheidswerkvergunning: een schriftelijk document ondertekend door
verantwoordelijke persoon en de contractor over de eisen aan het specifieke werk.
Er zijn dus duidelijke procedures waarmee afspraken worden gemaakt over veilig werken
tussen opdrachtgever en contractor. Er wordt dus meer gedaan dan alleen maatregelen
nemen om niet gewond raken te voorkomen.
Proactief:
Pre-kwalificatie: werknemers kiezen die kwaliteit bieden en dat kunnen aantonen d.m.v.
bijvoorbeeld een VCA certificaat.
, Audits bij plekken waar de contractors werken, om te kijken hoe het daar is geregeld.
Er wordt actief gezocht naar mogelijke risico’s om continu te verbeteren en werknemers
worden uitgezocht op kwaliteit.
Vooruitstrevend:
Contractor komt op locatie en doet een pre-job
Werkzaamheden zijn gedetailleerd uitgeschreven
Checklist samen afgaan om te kijken of alles aanwezig is wat er nodig is
Delen van ongevalscijfers etc. zodat je ervan kan leren
Werknemers spreken elkaar en durven werk stil te leggen als iets onveilig is
Les 2
Het voorkomen van een incident heeft te maken met verschillende factoren:
Vlinderdasmodel + voorbeeld:
Te lezen van links naar rechts; vóór het incident, het incident zelf en wat er na het incident
gebeurt. Dit model werpt meer licht op: preventieve maatregelen die de calamiteit hadden
kunnen voorkomen en de maatregelen die je kunt nemen om de calamiteit te bestrijden en
de gevolgen zoveel mogelijk te stabiliseren.
Mogelijkheden om veiligheid te managen bij bovenstaand voorbeeld:
, Kennis (gedrag): instructies, trainingen
Communicatie (organisatie): vlaggen, campagnes
Procedure (techniek): vlaggen, mensenmassa’s tegengaan, alarmering/reddingsbrigade
Technische maatregelen gaan over het onderhoud van de techniek en de innovaties die
worden doorgevoerd in de techniek.
Organisatorische maatregelen hebben betrekking op het beleid dat wordt gevoerd,
bijvoorbeeld procedures en richtlijnen.
Gedragsmaatregelen hebben betrekking op het creëren van een fijne werksfeer waarbij
men wordt gemotiveerd om zich volgens de richtlijnen te gedragen. Dit kan door de werkplek
op zo’n manier in te richten dat het voor een werknemer prettig is om te werken en hij/zij
geen hinder ervaart bij zijn of haar werkzaamheden. Daarnaast is het creëren van
bewustwording over bepaalde gevaren en risico’s door middel van bijvoorbeeld een
communicatiemiddel een belangrijke maatregel om gedrag van werknemers te beïnvloeden.
Basic risk factors:
De belangrijkste basis factoren die ervoor zorgen dat er veilig gewerkt kan worden.
Ontwerp van de installatie, apparatuur en gereedschap.
De kwaliteit van de apparatuur en gereedschap.
De begrijpelijkheid, correctheid en aanwezigheid van instructies en procedures.
De fysieke werkomstandigheden zoals temperatuur en lawaai.
Dagelijks onderhoud (orde en netheid) van de werkplek.
Geoefendheid en ervaring medewerkers.
Tegenstrijdige doelen (veiligheid versus productie, toerisme, winst…).
Communicatie.
De structuur van de organisatie.
Het management van onderhoud.
De aanwezigheid en werking van beheersmaatregelen en beveiligingen.
High Level Structure (HLS) / plug-in model: een basistekst met kerneisen waaraan alle
managementsystemen minimaal moeten voldoen. ISO heeft ervoor gezorgd dat alle andere
normen voor de managementsystemen voortaan worden ontwikkeld volgens een ‘plug-in
model’. Volgens dit model krijgen de normen dezelfde structuur, dezelfde tekstelementen en
dezelfde kerneisen. Deze normen kunnen zo makkelijk ‘in worden geplugd’ / toe worden
gevoegd aan de standaard kernelementen. Hierdoor kunnen managementsystemen beter
met elkaar worden geïntegreerd, de structuur en kerneisen zijn immers hetzelfde. De zes
kernelementen zijn:
Leiderschap
Risico management
Compliance management
Procesmanagement
Verbetermanagement
Borging en aantoonbaarheid: vastleggen van fouten zodat een andere het niet nog eens
doet
