Economie
6VWO
Hoofdstuk 18
Categoriale inkomensverdeling = verdeling van het in een land verdiende inkomen in
arbeidsinkomens en vermogensinkomens.
totale loonsom bedrijven + toegerekend loon zelfstandigen
Arbeidsinkomensquote = netto toegevoegde waarde bedrijven × 100%
Totale loonsom bedrijven = totale door bedrijven aan werknemers betaalde arbeidsinkomen
Toegerekende beloning zelfstandigen = aantal arbeidsjaren x gemiddeld loon werknemers
Netto toegevoegde waarde bedrijven = productiewaarde in de bedrijven
vermogensinkomens bedrijven
V ermogensinkomensquote bedrijven = netto toegevoegde waarde bedrijven × 100%
Vermogensinkomensquote = percentage van het in bedrijven verdiende inkomen dat wordt
uitbetaald in de vorm van vermogensinkomen.
winstinkomen
W instquote = bruto binnenlands product × 100%
Winstquote = percentage van het bruto binnenlands product in Nederland dat bestaat uit in
ondernemingen behaalde winst.
Gevolgen veranderingen arbeidsinkomensquote/winstquote:
→ arbeidsinkomensquote stijgt & winstquote daalt
Dalende winst(verwachtingen) → minder investeringen → groei arbeidsplaatsen
daalt
Winst wordt verlies → bedrijf gaat failliet → arbeidsplaatsen daalt → ontslagen
Dalende winst → kredietwaardigheid daalt → geld lenen wordt moeilijker →
investeringkansen dalen
Reële arbeidskosten stijgen → arbeidskracht wordt vervangen door kapitaal
Verplaatsing van productie naar lagelonenlanden
Primair inkomen = bruto arbeidsinkomen + vermogensinkomen
Primaire personele inkomensverdeling = verdeling van bruto arbeidsinkomen en
vermogensinkomen van personen
, Primair inkomen
Bruto arbeidsinkomen Bruto vermogensinkomen
loon winst
salaris rente
honorarium huur
royalty’s pacht
gage dividend
ondernemersloon
Overdrachtsinkomen
Sociale uitkeringen en voorzieningen Overige inkomensoverdrachten
uitkeringen volksverzekeringen: studiefinanciering
AOW, ANW, AKW, AWBZ
uitkeringen zorgtoeslag
werknemersverzekeringen: WW,
WIA
uitkeringen sociale voorzieningen: huurstoeslag
bijstandsuitkering
kinderopvangtoeslag
Ontstaan inkomensverschillen:
schaarste op de arbeidsmarkt
→ vraag personeel > aanbod arbeidskrachten → lonen stijgen
productiviteit & prestatie
→ productiviteit/prestatie van een werknemer stijgt → loon stijgt
opleiding & scholing
→ werknemer betere opleiding → loon stijgt
verantwoordelijkheid
→ verantwoordelijkheid op het bedrijf stijgt → loon stijgt
leeftijd & ervaring
→ leeftijd/ervaring stijgt → loon stijgt
risico, zwaarte en (on)aangenaamheid van het werk
→ verschillen in risico, zwaarte, aangenaamheid → verschillen in loon
6VWO
Hoofdstuk 18
Categoriale inkomensverdeling = verdeling van het in een land verdiende inkomen in
arbeidsinkomens en vermogensinkomens.
totale loonsom bedrijven + toegerekend loon zelfstandigen
Arbeidsinkomensquote = netto toegevoegde waarde bedrijven × 100%
Totale loonsom bedrijven = totale door bedrijven aan werknemers betaalde arbeidsinkomen
Toegerekende beloning zelfstandigen = aantal arbeidsjaren x gemiddeld loon werknemers
Netto toegevoegde waarde bedrijven = productiewaarde in de bedrijven
vermogensinkomens bedrijven
V ermogensinkomensquote bedrijven = netto toegevoegde waarde bedrijven × 100%
Vermogensinkomensquote = percentage van het in bedrijven verdiende inkomen dat wordt
uitbetaald in de vorm van vermogensinkomen.
winstinkomen
W instquote = bruto binnenlands product × 100%
Winstquote = percentage van het bruto binnenlands product in Nederland dat bestaat uit in
ondernemingen behaalde winst.
Gevolgen veranderingen arbeidsinkomensquote/winstquote:
→ arbeidsinkomensquote stijgt & winstquote daalt
Dalende winst(verwachtingen) → minder investeringen → groei arbeidsplaatsen
daalt
Winst wordt verlies → bedrijf gaat failliet → arbeidsplaatsen daalt → ontslagen
Dalende winst → kredietwaardigheid daalt → geld lenen wordt moeilijker →
investeringkansen dalen
Reële arbeidskosten stijgen → arbeidskracht wordt vervangen door kapitaal
Verplaatsing van productie naar lagelonenlanden
Primair inkomen = bruto arbeidsinkomen + vermogensinkomen
Primaire personele inkomensverdeling = verdeling van bruto arbeidsinkomen en
vermogensinkomen van personen
, Primair inkomen
Bruto arbeidsinkomen Bruto vermogensinkomen
loon winst
salaris rente
honorarium huur
royalty’s pacht
gage dividend
ondernemersloon
Overdrachtsinkomen
Sociale uitkeringen en voorzieningen Overige inkomensoverdrachten
uitkeringen volksverzekeringen: studiefinanciering
AOW, ANW, AKW, AWBZ
uitkeringen zorgtoeslag
werknemersverzekeringen: WW,
WIA
uitkeringen sociale voorzieningen: huurstoeslag
bijstandsuitkering
kinderopvangtoeslag
Ontstaan inkomensverschillen:
schaarste op de arbeidsmarkt
→ vraag personeel > aanbod arbeidskrachten → lonen stijgen
productiviteit & prestatie
→ productiviteit/prestatie van een werknemer stijgt → loon stijgt
opleiding & scholing
→ werknemer betere opleiding → loon stijgt
verantwoordelijkheid
→ verantwoordelijkheid op het bedrijf stijgt → loon stijgt
leeftijd & ervaring
→ leeftijd/ervaring stijgt → loon stijgt
risico, zwaarte en (on)aangenaamheid van het werk
→ verschillen in risico, zwaarte, aangenaamheid → verschillen in loon
