Burgerlijk Recht 1 Arresten 2015/2016
Verplichte arresten Burgerlijk Recht 1 en
samenvatting Burenrecht
Edwin van der Velde
Rijksuniversiteit Groningen
,Burgerlijk Recht 1 Arresten 2015/2016
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave.................................................................................................... 2
Week 1................................................................................................................... 3
Week 2................................................................................................................... 3
Week 3................................................................................................................... 5
Week 4................................................................................................................... 5
Week 5................................................................................................................... 6
Week 6................................................................................................................... 8
Week 7................................................................................................................. 10
Pitlo/Reehuis, Goederenrecht 2012, NR 559-578: Burenrecht..............................14
§11.1 Bevoegdheden en verplichtingen van eigenaar van naburige erven.......14
Edwin van der Velde
Rijksuniversiteit Groningen
,Burgerlijk Recht 1 Arresten 2015/2016
Week 1
Naam De Zweedse Schone
Rechtsvraag Kan er een uitzondering worden toegelaten op art. 1:100 lid 1 BW,
verdeling bij helfte bij ontbinding huwelijksgemeenschap wegens de
omvang van het vermogen van één van partijen dan wel de afspraak
tussen partijen alsnog huwelijkse voorwaarden op te stellen
Antwoord In beginsel niet
Samenvatting Partijen waren in gemeenschap van goederen getrouwd en gingen
scheiden. De man betoogde dat art. 1:100 BW onevenredig uitpakte
met het beroep op zijn ingebrachte vermogen en de overeenstemming
met de andere partij tot het alsnog sluiten van huwelijkse
voorwaarden, hetgeen nooit is geschied.
Essentie/conclusie Een uitzondering op art. 1:100 BW moet slechts in zeer uitzonderlijke
gevallen worden toegelaten. Omvang van vermogen en de
overeenstemming rechtvaardigen noch apart toch in onderlinge
samenhang afwijking. Bovendien kan de overeenstemming als
voorovereenkomst niet vormvrij geschieden. Deze moet conform art.
1:115 BW bij notariële akte.
Context/Illustratie bij Nauwelijks afwijking van art. 1:100 BW mogelijk zonder huwelijkse
voorwaarden.
Naam Executeur en effecten
Rechtsvraag Past het in de persoon van een executeur dat hij (zonder meer)
aansprakelijk kan worden gesteld voor waardevermindering van
goederen der nalatenschap, in het bijzonder aandelen?
Antwoord Nee
Samenvatting De partijen zijn broers. De ene broer is door erflater benoemd tot
executeur en de ander stelt deze executeur aansprakelijk wegens het
laten dalen van de waarde van aandelen uit de nalatenschap van
erflater
Essentie/conclusie Bij de taken en bevoegdheden van de executeur past niet dat hij
zonder meer het risico zou moeten dragen van waardedaling van
goederen der nalatenschap. Gezien zijn zorgplicht kunnen nadere
omstandigheden, te bewijzen door erfgenamen, hem wel jegens
erfgenamen schadeplichtig maken. De enkele waardedaling is in ieder
geval onvoldoende, temeer bij aandelen, nu de waarde daarvan naar
aard fluctueert.
Context/Illustratie bij Executeur niet snel aansprakelijk bij waardedaling goederen der
nalatenschap
Week 2
Naam Grensoverschrijdende Garage
Rechtsvraag Is er sprake van onredelijke uitoefening van bevoegdheid (en
misbruik van bevoegdheid dus, art. 3:13 BW) en daardoor
onrechtmatige daad ex art. 6:162 BW indien pleger na een
belangenafweging niet tot de daad had kunnen komen?
Antwoord Ja
Samenvatting Kuipers bouwt een garage die na overeenstemming hierover 70 cm op
het erf van de Jongh staat. Die vordert hierop amotie van de garage
Edwin van der Velde
Rijksuniversiteit Groningen
, Burgerlijk Recht 1 Arresten 2015/2016
Essentie/conclusie Van misbruik van bevoegdheid kan ook sprake zijn indien het nadeel
dat een ander door een bepaalde uitoefening van het recht zou lijden,
zowel op zichzelf beschouwd als in verhouding tot het andere belang
dat de eigenaar met die bepaalde uitoefening nastreeft, zo groot zou
zijn dat, alle verdere omstandigheden in aanmerking genomen, de
eigenaar naar redelijkheid niet tot die uitoefening had kunnen komen
(marginale toetsing)
Context/Illustratie bij Wijziging rechtspraak omtrent misbruik van bevoegdheid: eerst is
enig redelijk belang voldoende, nu moet er een belangenafweging
plaatsvinden.
Naam Blaauboer/Berlips
Rechtsvraag Gaat een verbintenis, aangegaan door een eigenaar van onroerend
goed met betrekking tot dat goed, over op hem aan wie hij het
eigendom daarvan krachtens verkoop overdraagt, met het gevolg dat
hij die de verbintenis heeft aangegaan, daarvan wordt ontheven?
Antwoord In beginsel niet
Samenvatting Broers Berlips verkomen een aantal bouwpercelen, waarop daarna
gebouwen worden geplaatst. Een middenweg blijft echter in hun
eigendom, waarop zij zich met de kopers van de percelen verbinden
een weg aan te leggen. Dit blijft achterwege en als één broer is komen
te overlijden spreekt Blaauboer, een eigenaar van een perceel de
andere broer aan tot het aanleggen van de weg, die zich op het
standpunt stelt dat de weg reeds is verkocht aan een derde en de
verplichting tot het aanleggen van de weg is mee overgegaan op de
derdeverkrijger.
Essentie/conclusie Tenzij dit uit enige wetsbepaling volgt gaat wel de actieve zijde van
een verbintenis betrekking hebbend op een goed (vorderingsrecht),
maar niet de passieve zijde (schuld) mee over op degene die het goed
onder bijzondere titel verkrijgt (nu: art. 6:251 lid 1 BW). De
verplichting tot het aanleggen van de weg gaat dus niet mee over en
Berlips is nog jegens Blaauboer c.s. verbonden.
Context/Illustratie bij Alleen actieve zijde van verbintenis met betrekking tot goed gaat mee
over met het goed op de verkrijger onder bijzondere titel
Naam Gielkens/Gielkens
Rechtsvraag Welke partij is gehouden tot het bewijzen van eigendom?
Antwoord In beginsel de rechthebbende/eigenaar die niet wordt vermoed
rechthebbende te zijn ex art. 3:109 en 119 BW, maar zie Essentie
Samenvatting Zus Gielkens zonder rijbewijs koopt een auto waarin haar broer
Gielkens haar naar het ziekenhuis pleegt te brengen waar haar zieke
zoon is. De broer houdt de auto en wanneer de broer en zus in onmin
raken geeft de broer de auto niet terug
Essentie/conclusie In beginsel geldt dat op grond art. 3:109 jo. 119 de houder wordt
vermoed bezitter te zijn en de bezitter vermoed rechthebbende te zijn.
De rechter is echter vrij te bepalen dat dit vermoeden zodanig is
weerlegd dat de bezitter zijn gepretendeerde eigendomsrecht nader zal
hebben te bewijzen.
Context/Illustratie bij Bewijslast kan door de rechter bij de bezitter worden gelegd indien
diens vermoeden rechthebbende te zijn grondig is weerlegd.
Edwin van der Velde
Rijksuniversiteit Groningen
Verplichte arresten Burgerlijk Recht 1 en
samenvatting Burenrecht
Edwin van der Velde
Rijksuniversiteit Groningen
,Burgerlijk Recht 1 Arresten 2015/2016
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave.................................................................................................... 2
Week 1................................................................................................................... 3
Week 2................................................................................................................... 3
Week 3................................................................................................................... 5
Week 4................................................................................................................... 5
Week 5................................................................................................................... 6
Week 6................................................................................................................... 8
Week 7................................................................................................................. 10
Pitlo/Reehuis, Goederenrecht 2012, NR 559-578: Burenrecht..............................14
§11.1 Bevoegdheden en verplichtingen van eigenaar van naburige erven.......14
Edwin van der Velde
Rijksuniversiteit Groningen
,Burgerlijk Recht 1 Arresten 2015/2016
Week 1
Naam De Zweedse Schone
Rechtsvraag Kan er een uitzondering worden toegelaten op art. 1:100 lid 1 BW,
verdeling bij helfte bij ontbinding huwelijksgemeenschap wegens de
omvang van het vermogen van één van partijen dan wel de afspraak
tussen partijen alsnog huwelijkse voorwaarden op te stellen
Antwoord In beginsel niet
Samenvatting Partijen waren in gemeenschap van goederen getrouwd en gingen
scheiden. De man betoogde dat art. 1:100 BW onevenredig uitpakte
met het beroep op zijn ingebrachte vermogen en de overeenstemming
met de andere partij tot het alsnog sluiten van huwelijkse
voorwaarden, hetgeen nooit is geschied.
Essentie/conclusie Een uitzondering op art. 1:100 BW moet slechts in zeer uitzonderlijke
gevallen worden toegelaten. Omvang van vermogen en de
overeenstemming rechtvaardigen noch apart toch in onderlinge
samenhang afwijking. Bovendien kan de overeenstemming als
voorovereenkomst niet vormvrij geschieden. Deze moet conform art.
1:115 BW bij notariële akte.
Context/Illustratie bij Nauwelijks afwijking van art. 1:100 BW mogelijk zonder huwelijkse
voorwaarden.
Naam Executeur en effecten
Rechtsvraag Past het in de persoon van een executeur dat hij (zonder meer)
aansprakelijk kan worden gesteld voor waardevermindering van
goederen der nalatenschap, in het bijzonder aandelen?
Antwoord Nee
Samenvatting De partijen zijn broers. De ene broer is door erflater benoemd tot
executeur en de ander stelt deze executeur aansprakelijk wegens het
laten dalen van de waarde van aandelen uit de nalatenschap van
erflater
Essentie/conclusie Bij de taken en bevoegdheden van de executeur past niet dat hij
zonder meer het risico zou moeten dragen van waardedaling van
goederen der nalatenschap. Gezien zijn zorgplicht kunnen nadere
omstandigheden, te bewijzen door erfgenamen, hem wel jegens
erfgenamen schadeplichtig maken. De enkele waardedaling is in ieder
geval onvoldoende, temeer bij aandelen, nu de waarde daarvan naar
aard fluctueert.
Context/Illustratie bij Executeur niet snel aansprakelijk bij waardedaling goederen der
nalatenschap
Week 2
Naam Grensoverschrijdende Garage
Rechtsvraag Is er sprake van onredelijke uitoefening van bevoegdheid (en
misbruik van bevoegdheid dus, art. 3:13 BW) en daardoor
onrechtmatige daad ex art. 6:162 BW indien pleger na een
belangenafweging niet tot de daad had kunnen komen?
Antwoord Ja
Samenvatting Kuipers bouwt een garage die na overeenstemming hierover 70 cm op
het erf van de Jongh staat. Die vordert hierop amotie van de garage
Edwin van der Velde
Rijksuniversiteit Groningen
, Burgerlijk Recht 1 Arresten 2015/2016
Essentie/conclusie Van misbruik van bevoegdheid kan ook sprake zijn indien het nadeel
dat een ander door een bepaalde uitoefening van het recht zou lijden,
zowel op zichzelf beschouwd als in verhouding tot het andere belang
dat de eigenaar met die bepaalde uitoefening nastreeft, zo groot zou
zijn dat, alle verdere omstandigheden in aanmerking genomen, de
eigenaar naar redelijkheid niet tot die uitoefening had kunnen komen
(marginale toetsing)
Context/Illustratie bij Wijziging rechtspraak omtrent misbruik van bevoegdheid: eerst is
enig redelijk belang voldoende, nu moet er een belangenafweging
plaatsvinden.
Naam Blaauboer/Berlips
Rechtsvraag Gaat een verbintenis, aangegaan door een eigenaar van onroerend
goed met betrekking tot dat goed, over op hem aan wie hij het
eigendom daarvan krachtens verkoop overdraagt, met het gevolg dat
hij die de verbintenis heeft aangegaan, daarvan wordt ontheven?
Antwoord In beginsel niet
Samenvatting Broers Berlips verkomen een aantal bouwpercelen, waarop daarna
gebouwen worden geplaatst. Een middenweg blijft echter in hun
eigendom, waarop zij zich met de kopers van de percelen verbinden
een weg aan te leggen. Dit blijft achterwege en als één broer is komen
te overlijden spreekt Blaauboer, een eigenaar van een perceel de
andere broer aan tot het aanleggen van de weg, die zich op het
standpunt stelt dat de weg reeds is verkocht aan een derde en de
verplichting tot het aanleggen van de weg is mee overgegaan op de
derdeverkrijger.
Essentie/conclusie Tenzij dit uit enige wetsbepaling volgt gaat wel de actieve zijde van
een verbintenis betrekking hebbend op een goed (vorderingsrecht),
maar niet de passieve zijde (schuld) mee over op degene die het goed
onder bijzondere titel verkrijgt (nu: art. 6:251 lid 1 BW). De
verplichting tot het aanleggen van de weg gaat dus niet mee over en
Berlips is nog jegens Blaauboer c.s. verbonden.
Context/Illustratie bij Alleen actieve zijde van verbintenis met betrekking tot goed gaat mee
over met het goed op de verkrijger onder bijzondere titel
Naam Gielkens/Gielkens
Rechtsvraag Welke partij is gehouden tot het bewijzen van eigendom?
Antwoord In beginsel de rechthebbende/eigenaar die niet wordt vermoed
rechthebbende te zijn ex art. 3:109 en 119 BW, maar zie Essentie
Samenvatting Zus Gielkens zonder rijbewijs koopt een auto waarin haar broer
Gielkens haar naar het ziekenhuis pleegt te brengen waar haar zieke
zoon is. De broer houdt de auto en wanneer de broer en zus in onmin
raken geeft de broer de auto niet terug
Essentie/conclusie In beginsel geldt dat op grond art. 3:109 jo. 119 de houder wordt
vermoed bezitter te zijn en de bezitter vermoed rechthebbende te zijn.
De rechter is echter vrij te bepalen dat dit vermoeden zodanig is
weerlegd dat de bezitter zijn gepretendeerde eigendomsrecht nader zal
hebben te bewijzen.
Context/Illustratie bij Bewijslast kan door de rechter bij de bezitter worden gelegd indien
diens vermoeden rechthebbende te zijn grondig is weerlegd.
Edwin van der Velde
Rijksuniversiteit Groningen
