PABO L2.2 Handschriftontwikkeling toets
Hoofdstuk 1: De pengreep
Het aanleren van de pengreep:
- stap 1: maak met je hand het gebaar van ‘perfect gedaan’.
- stap 2: krom de andere vingers zoals je wijsvinger.
- stap 3: met een driehoek van je wijsvinger, middelvinger en duim.
- stap 4: sluit de andere vingers een beetje.
> tweedeling: pink en ringvinger liggen ‘in’ je hand en met de andere vingers maak je een 3punts
greep.
Correcte pengreep:
- De dynamische driepunts greep: De vingers buigen en strekken tijdens het schrijven.
- De statische driepunts greep: De vingers buigen en strekken niet tijdens het schrijven.
- de vierpuntsgreep: de middelvinger staat ook op de pen, de ringvinger neemt de
ondersteuning van de middelvinger over.
Als de pengreep moeilijk is:
- driekantige grippers.
- grippers met uithollingen aan de zijkanten.
- driekantige potloden.
Materialen voor de oefening van de driepuntsgreep.
- de kralenplank.
- kralen rijgen.
- bouwen met kleine blokjes.
- tolletjes draaien.
- naald en draad-werkjes.
Webspace: een opening hebben tussen je duim en wijsvinger als je de 3punts greep hebt.
Verschillende grepen:
- als linkshandige is het belangrijk dat je je hand onder de grondlijn houdt. Anders krijg je een
bokkepoot.
- Je vingers over elkaar heen vouwen om de pen heen: varkenspootje.
- Leerlingen die de pen in hun vuist vasthouden: vuistgreep.
- je pen vasthouden als een penseel op een verfdoek: penseelgreep.
- Het houden van je pen tussen je middelvinger en wijsvinger: Amerikaangreep.
Voorwaarden om tot schrijven te komen:
- Rompbalans, mobiliteit en kracht van vingers
- Visuele en auditieve discriminatie
- Oog-handcoördinatie
- Ruimtelijke ordening
- Dominantie/lateralisatie
- Ontspanning en concentratie
, Hoofdstuk 2: De zit-schrijfhouding
Aanleren van de correcte zit-schrijfhouding:
- stap 1: voeten staan plat op de grond.
- stap 2: billen tegen rugleuning, voor stevigheid.
- stap 3: kinderen zitten rechtop.
- stap 4: er is een kleine afstand tussen de buik en de tafel.
- stap 5: het hoofd is licht gebogen.
- stap 6: er is voldoende afstand tussen de ogen en het papier.
- stap 7: de schouderlijn is horizontaal en evenwijdig aan de tafel.
- stap 8: beide armen rusten op de tafel.
- stap 9 : het schrijfblad ligt niet middenvoor maar aan de kant van de
schrijfhand.
- stap 10: het schrijfblad ligt schuin gedraaid
> Rechter onder-punt wijst naar rechts voor rechtshandige (2.5)
> Rechter onder-punt wijst naar links voor linkshandige. (2.6)
Taak van de niet schrijvende hand:
1. hij houdt het papier vast, zodat het niet verschuift
2. De niet schrijvende hand maakt een ‘haventje’ zo bepaal je de schrijfpunt.
3. Ze schuift na iedere regel het papier een stukje papier omhoog.
Progressie van de schrijfhand:
- grote progressie: draaien vanuit de schouder en onderarm.
- kleine progressie: draaien vanuit de pols.
- inscriptie: het buigen en strekken van de vingers.
Ruimte: Waar gaat de letter komen? Op de grondlijn, tussen romplijn en grondlijn?
Beweging (proces): Hoe verloopt de weg van de letter? De route moet goed doorlopen
worden; starten, keren en stoppen op de juiste plaats?
Vorm (product): Hoe ziet de lettervorm eruit? Het invoegen, de kruising, precies op de
juiste plek?
Hoofdstuk 3: voorbereidend schrijven.
Tussendoelen voorbereidend schrijven: (groep 1,2)
- het aanleren van de juiste pengreep: de dynamische driepuntsgreep.
- Het aanleren van de juiste zithouding.
- het kennismaken met schrijfmaterialen.
- het letteren: werken met letters, maar zonder te schrijven: letters zoeken in
tijdschriften, letters vormen met papier of klei.
- grafomotorisch werken: sporen en tekens schrijven, bv. Krastekeningen van kleuters.
- het maken van schrijfpatronen.
- wennen aan de schuine papierligging.
- het komen tot de juiste handvoorkeur.
Het aanleren van een nieuwe letter:
stap 1: Vorm inprenten in het geheugen (vormkennis)
stap 2 : Gericht kijken => “Oriëntatie op de letter” (traject intro)
Hoofdstuk 1: De pengreep
Het aanleren van de pengreep:
- stap 1: maak met je hand het gebaar van ‘perfect gedaan’.
- stap 2: krom de andere vingers zoals je wijsvinger.
- stap 3: met een driehoek van je wijsvinger, middelvinger en duim.
- stap 4: sluit de andere vingers een beetje.
> tweedeling: pink en ringvinger liggen ‘in’ je hand en met de andere vingers maak je een 3punts
greep.
Correcte pengreep:
- De dynamische driepunts greep: De vingers buigen en strekken tijdens het schrijven.
- De statische driepunts greep: De vingers buigen en strekken niet tijdens het schrijven.
- de vierpuntsgreep: de middelvinger staat ook op de pen, de ringvinger neemt de
ondersteuning van de middelvinger over.
Als de pengreep moeilijk is:
- driekantige grippers.
- grippers met uithollingen aan de zijkanten.
- driekantige potloden.
Materialen voor de oefening van de driepuntsgreep.
- de kralenplank.
- kralen rijgen.
- bouwen met kleine blokjes.
- tolletjes draaien.
- naald en draad-werkjes.
Webspace: een opening hebben tussen je duim en wijsvinger als je de 3punts greep hebt.
Verschillende grepen:
- als linkshandige is het belangrijk dat je je hand onder de grondlijn houdt. Anders krijg je een
bokkepoot.
- Je vingers over elkaar heen vouwen om de pen heen: varkenspootje.
- Leerlingen die de pen in hun vuist vasthouden: vuistgreep.
- je pen vasthouden als een penseel op een verfdoek: penseelgreep.
- Het houden van je pen tussen je middelvinger en wijsvinger: Amerikaangreep.
Voorwaarden om tot schrijven te komen:
- Rompbalans, mobiliteit en kracht van vingers
- Visuele en auditieve discriminatie
- Oog-handcoördinatie
- Ruimtelijke ordening
- Dominantie/lateralisatie
- Ontspanning en concentratie
, Hoofdstuk 2: De zit-schrijfhouding
Aanleren van de correcte zit-schrijfhouding:
- stap 1: voeten staan plat op de grond.
- stap 2: billen tegen rugleuning, voor stevigheid.
- stap 3: kinderen zitten rechtop.
- stap 4: er is een kleine afstand tussen de buik en de tafel.
- stap 5: het hoofd is licht gebogen.
- stap 6: er is voldoende afstand tussen de ogen en het papier.
- stap 7: de schouderlijn is horizontaal en evenwijdig aan de tafel.
- stap 8: beide armen rusten op de tafel.
- stap 9 : het schrijfblad ligt niet middenvoor maar aan de kant van de
schrijfhand.
- stap 10: het schrijfblad ligt schuin gedraaid
> Rechter onder-punt wijst naar rechts voor rechtshandige (2.5)
> Rechter onder-punt wijst naar links voor linkshandige. (2.6)
Taak van de niet schrijvende hand:
1. hij houdt het papier vast, zodat het niet verschuift
2. De niet schrijvende hand maakt een ‘haventje’ zo bepaal je de schrijfpunt.
3. Ze schuift na iedere regel het papier een stukje papier omhoog.
Progressie van de schrijfhand:
- grote progressie: draaien vanuit de schouder en onderarm.
- kleine progressie: draaien vanuit de pols.
- inscriptie: het buigen en strekken van de vingers.
Ruimte: Waar gaat de letter komen? Op de grondlijn, tussen romplijn en grondlijn?
Beweging (proces): Hoe verloopt de weg van de letter? De route moet goed doorlopen
worden; starten, keren en stoppen op de juiste plaats?
Vorm (product): Hoe ziet de lettervorm eruit? Het invoegen, de kruising, precies op de
juiste plek?
Hoofdstuk 3: voorbereidend schrijven.
Tussendoelen voorbereidend schrijven: (groep 1,2)
- het aanleren van de juiste pengreep: de dynamische driepuntsgreep.
- Het aanleren van de juiste zithouding.
- het kennismaken met schrijfmaterialen.
- het letteren: werken met letters, maar zonder te schrijven: letters zoeken in
tijdschriften, letters vormen met papier of klei.
- grafomotorisch werken: sporen en tekens schrijven, bv. Krastekeningen van kleuters.
- het maken van schrijfpatronen.
- wennen aan de schuine papierligging.
- het komen tot de juiste handvoorkeur.
Het aanleren van een nieuwe letter:
stap 1: Vorm inprenten in het geheugen (vormkennis)
stap 2 : Gericht kijken => “Oriëntatie op de letter” (traject intro)
