Hoofdstuk 4 Begeleiding bij groepsactiviteiten
4.1
Groepsactiviteiten zijn bezigheden die zorgvragers samen verrichten om
invulling te geven aan hun dagelijks bestaan en de sfeer in de groep te
bevorderen. Jouw taken als verzorgende daarbij zijn:
- Je begeleidt Algemene Dagelijkse Levensverrichtingen door structuur aan te
brengen in de
huishouding en huishoudelijke taken en zorgtaken in een groep te verdelen
- Je leert de groep te ontspannen door het begeleiden bij het vinden en uitvoeren
van
ontspannende groepsactiviteiten
- Je geeft trainingen en therapieën
- Je begeleid bij het hanteren van groepsregels, groepsnormen, groepswaarden
en
groepsinteracties
Als verzorgende begeleid je groepen zorgvragers door:
- een bijdrage te leveren aan het optimaal samenwonen in groepsverband
- keuzes te maken tussen de behoeften van de woon- of leefgroep
- activiteiten en gebeurtenissen en de bijdrage van de afzonderlijke deelnemers
te
observeren
- aan de hand van het begeleidingsplan van de zorgvrager zo nodig in te grijpen
in het
groepsproces
Welke groepsactiviteiten je aanbiedt, is afhankelijk van de behoefte en
mogelijkheden van de groep zorgvragers, de samenstelling van de groep, de duur
van de opname en, natuurlijk het budget van de instelling.
4.2
In de zorgverlening spreekt men van leefgroepen, woongroepen of
zorgvragersgroepen. Deze groepen bestaan uit zorgvragers die samenwonen in
een instelling of woonhuis.
Samenstelling van groepen
Een groep kan homogeen of heterogeen worden samengesteld. In homogene
groepen vertonen groepsleden bepaalde overeenkomsten. In heterogene groepen
verschillende de groepsleden ten aanzien van bepaalde kenmerken.
Bij een heterogene indeling kan de zorg individueel grote verschillen hebben en
bestaat de kans dat sommige zorgvragers aandacht tekortkomen door de
zorgbehoefte van andere zorgvragers. De heterogene groepssamenstelling heeft
weer het voordeel dat het integratiemogelijkheden biedt.
Bij het samenstellen van homogene groepen kan een instelling
gemeenschappen indelen aan de hand van verschillende factoren:
- Kortdurende of langdurende opname
- De mate van zelfredzaamheid
- De leeftijd
- De leefstijl
Op het moment dat een zorgvrager in een groep komt, krijgt hij te maken met
, groepsprocessen. Een groepsproces is een verzamelnaam voor wat er zich in
de groep afspeelt en ontstaat door groepsinteractie. Groepsinteractie betekent
dat groepsleden elkaar beïnvloeden wanneer bepaalde activiteiten van een
persoon gestimuleerd of geremd worden door bepaalde activiteiten van een
ander persoon.
Groepstaken zijn alle activiteiten die groepen verrichten in gezamenlijk
verband.
In het groepsproces staat het sociale systeem centraal, waarbij ieder groepslid
zijn sociaal-emotionele behoeften inbrengt.
Iedereen die deelneemt aan een groep, levert een bijdrage aan het functioneren
van die groep. Een rol is het aandeel dat een groepslid heeft in wat er gebeurt in
de groep. Functionele rollen richten zich op het verbeteren van de taak of het
sociaal-emotioneel klimaat. Disfunctionele rollen ondermijnen de groepstaak.
Functionele rollen uiten zich in positieve gedragingen. Disfunctionele rollen
uiten zich in negatieve gedragingen.
De groepscultuur wordt bepaald door de waarden en normen van een groep.
We noemen een groepsnorm een norm als deze voor de hele groep geldt.
Normen zijn gebaseerd op waarden, de waardering die de groepsleden hechten
aan bepaald ding of bepaalde gebeurtenis.
4.3
Ontwikkelingsfasen van een groep
- De wenfase of herkenningsfase
- De controle of machtsfase
- De affectiefase
- De ontslag of beëindigingsfase
4.4
Een belangrijke interventie bij het omgaan met groepen en aansturen van
groepen is het bewaken van het groepsklimaat. Het bieden van een
overzichtelijke structuur en een vertrouwde sfeer zijn belangrijk voor een groep
groepsklimaat.
Structuur in leefgroepen geeft zorgvragers houvast, duidelijkheid en
voorspelbaarheid. Iedereen weet dat er bepaalde voorwaarden gelden. Door
hieraan te voldoen kan de eigen waarde van een zorgvrager toenemen.
Let bij het bieden van structuur op de volgende zaken:
- Bedoelingen
- Communicatie
- Tijd
- Ruimte
- Omgaan met materiaal
- Functies en bevoegdheden
- Grenzen bewaken
- Regelhantering
Niet alleen structuur biedt veiligheid, maar ook regels en gedragscodes (door
de groep gebruikte manier van omgaan met elkaar). Regels hebben verschillende
functies:
- Ze maken de leefwereld overzichtelijk
- Bevorderen sociaal gedrag
- Geven de grenzen aan voor het gedrag
- Bieden houvast
4.1
Groepsactiviteiten zijn bezigheden die zorgvragers samen verrichten om
invulling te geven aan hun dagelijks bestaan en de sfeer in de groep te
bevorderen. Jouw taken als verzorgende daarbij zijn:
- Je begeleidt Algemene Dagelijkse Levensverrichtingen door structuur aan te
brengen in de
huishouding en huishoudelijke taken en zorgtaken in een groep te verdelen
- Je leert de groep te ontspannen door het begeleiden bij het vinden en uitvoeren
van
ontspannende groepsactiviteiten
- Je geeft trainingen en therapieën
- Je begeleid bij het hanteren van groepsregels, groepsnormen, groepswaarden
en
groepsinteracties
Als verzorgende begeleid je groepen zorgvragers door:
- een bijdrage te leveren aan het optimaal samenwonen in groepsverband
- keuzes te maken tussen de behoeften van de woon- of leefgroep
- activiteiten en gebeurtenissen en de bijdrage van de afzonderlijke deelnemers
te
observeren
- aan de hand van het begeleidingsplan van de zorgvrager zo nodig in te grijpen
in het
groepsproces
Welke groepsactiviteiten je aanbiedt, is afhankelijk van de behoefte en
mogelijkheden van de groep zorgvragers, de samenstelling van de groep, de duur
van de opname en, natuurlijk het budget van de instelling.
4.2
In de zorgverlening spreekt men van leefgroepen, woongroepen of
zorgvragersgroepen. Deze groepen bestaan uit zorgvragers die samenwonen in
een instelling of woonhuis.
Samenstelling van groepen
Een groep kan homogeen of heterogeen worden samengesteld. In homogene
groepen vertonen groepsleden bepaalde overeenkomsten. In heterogene groepen
verschillende de groepsleden ten aanzien van bepaalde kenmerken.
Bij een heterogene indeling kan de zorg individueel grote verschillen hebben en
bestaat de kans dat sommige zorgvragers aandacht tekortkomen door de
zorgbehoefte van andere zorgvragers. De heterogene groepssamenstelling heeft
weer het voordeel dat het integratiemogelijkheden biedt.
Bij het samenstellen van homogene groepen kan een instelling
gemeenschappen indelen aan de hand van verschillende factoren:
- Kortdurende of langdurende opname
- De mate van zelfredzaamheid
- De leeftijd
- De leefstijl
Op het moment dat een zorgvrager in een groep komt, krijgt hij te maken met
, groepsprocessen. Een groepsproces is een verzamelnaam voor wat er zich in
de groep afspeelt en ontstaat door groepsinteractie. Groepsinteractie betekent
dat groepsleden elkaar beïnvloeden wanneer bepaalde activiteiten van een
persoon gestimuleerd of geremd worden door bepaalde activiteiten van een
ander persoon.
Groepstaken zijn alle activiteiten die groepen verrichten in gezamenlijk
verband.
In het groepsproces staat het sociale systeem centraal, waarbij ieder groepslid
zijn sociaal-emotionele behoeften inbrengt.
Iedereen die deelneemt aan een groep, levert een bijdrage aan het functioneren
van die groep. Een rol is het aandeel dat een groepslid heeft in wat er gebeurt in
de groep. Functionele rollen richten zich op het verbeteren van de taak of het
sociaal-emotioneel klimaat. Disfunctionele rollen ondermijnen de groepstaak.
Functionele rollen uiten zich in positieve gedragingen. Disfunctionele rollen
uiten zich in negatieve gedragingen.
De groepscultuur wordt bepaald door de waarden en normen van een groep.
We noemen een groepsnorm een norm als deze voor de hele groep geldt.
Normen zijn gebaseerd op waarden, de waardering die de groepsleden hechten
aan bepaald ding of bepaalde gebeurtenis.
4.3
Ontwikkelingsfasen van een groep
- De wenfase of herkenningsfase
- De controle of machtsfase
- De affectiefase
- De ontslag of beëindigingsfase
4.4
Een belangrijke interventie bij het omgaan met groepen en aansturen van
groepen is het bewaken van het groepsklimaat. Het bieden van een
overzichtelijke structuur en een vertrouwde sfeer zijn belangrijk voor een groep
groepsklimaat.
Structuur in leefgroepen geeft zorgvragers houvast, duidelijkheid en
voorspelbaarheid. Iedereen weet dat er bepaalde voorwaarden gelden. Door
hieraan te voldoen kan de eigen waarde van een zorgvrager toenemen.
Let bij het bieden van structuur op de volgende zaken:
- Bedoelingen
- Communicatie
- Tijd
- Ruimte
- Omgaan met materiaal
- Functies en bevoegdheden
- Grenzen bewaken
- Regelhantering
Niet alleen structuur biedt veiligheid, maar ook regels en gedragscodes (door
de groep gebruikte manier van omgaan met elkaar). Regels hebben verschillende
functies:
- Ze maken de leefwereld overzichtelijk
- Bevorderen sociaal gedrag
- Geven de grenzen aan voor het gedrag
- Bieden houvast
