13.1 Ademen
Inademing:
● Borstholte wordt groter
● Longen worden opgerekt
● Er ontstaat een onderdruk
● Lucht stroomt naar binnen
Uitademing:
● Borstholte wordt kleiner
● Longen worden kleiner
● Er ontstaat een overdruk
● Lucht stroomt naar buiten
Klaplong: Lucht in de ruimte tussen borst en longvlies
Longvolumes:
VTC: Totale longcapaciteit
Vrest: Restvolume
Vvc: Vitale capaciteit
Vt: Ademvolume in rust
Op de bergtop adem je door je neus. → beter voor je longen.
Bloedvaatjes in de neusholte warmen de koude lucht op. Bovendien zit in de
opgewarmde lucht meer waterdamp dan in de koude. Dankzij je neus zijn je longen
beter beschermd tegen kou en uitdroging.
Suis je op een snowboard naar beneden, dan hebben je spieren veel energie nodig
om je evenwicht te bewaren.
Door de toegenomen verbranding in je spieren neemt de vraag naar zuurstof flink
toe. Je ademt sneller en dieper. Grote hoeveelheden lucht gaan nu via de neus en
de mondholte naar binnen.
Via de luchtpijp stroomt de ingeademde lucht naar de longen. Stevige
kraakbeenringen houden de luchtpijp open, zodat lucht er ongehinderd door kan. Bij
de longen vertakt de luchtpijp in twee grote zijtakken: de hoofdbronchiën. →
Steeds nauwere buizen, de bronchiën met kraakbeenringen en kleine bronchiën
zonder kraakbeenringen, leiden de lucht dieper de longen in.
Het slijmvlies op de wand van de luchtwegen maakt de ingeademde lucht niet alleen
vochtig en warm.
1
, Witte bloedcellen in de slijmlaag doden gevangen ziekteverwekkers, waarna
trilharen in het slijmvlies het vervuilde slijm afvoeren naar de keelholte.
Slijmvlies bevat, naast slijmbekercellen, trilhaarcellen. De fijne uitlopers van deze
cellen zijn de trilharen. De gezamenlijke activiteit beweegt het slijm, met de
vastgeplakte verontreinigingen, naar de keelholte. Daar slik je het slijm in.
Bacteriën die aan de witte bloedcellen zijn ontsnapt, sterven meestal in het
maagsap. Trilharen en maagsap maken deel uit van de niet-specifieke afweer.
Soms komen stukjes voedsel of grotere stofdeeltjes in je luchtpijp. Dat kunnen de
trilharen niet verwerken. Met een hoesten pers je de luchtpijp dan weer leeg.
In de neus warmt de ingeademde lucht op. De grote onderdelen van de
luchtwegen zijn verstevigd door kraakbeen. Slijmvliezen met trilhaarcellen en
witte bloedcellen maken de lucht schoon. Grotere deeltjes verwijder je door te
hoesten.
De spieren voor een rustige, ondiepe inademing zijn je middenrifspieren en
buitenste tussenribspieren. Het middenrif is een koepelvormige spier-peesplaat
tussen de borst- en buikholte.
● Trekken de spieren in het middenrif samen, dan beweegt het middenrif
omlaag en vergroot het longvolume.
● De buitenste tussenribspieren trekken de ribben naar voren en omhoog.
● Gaat de borstkas omhoog, dan volgen de longen deze beweging.
● Door het vergroten van het longvolume daalt de luchtdruk in de longen en
stroomt buitenlucht naar binnen toe: een inademing.
- Voor een extra diepe inademing zet je als belangrijkste hulpspieren de kleine
borstspier en bepaalde nekspieren aan het werk. Die trekken je borstkas
maximaal omhoog. Dat extra longvolume levert nog meer ingeademde lucht
op.
Voor een uitademing gaan de bewegingen in omgekeerde richting
● de middenrifspieren ontspannen en het middenrif veert weer omhoog.
● De borstkas zakt door de zwaartekracht naar beneden.
● Beide bewegingen verkleinen het longvolume en door de overdruk stroomt er
lucht de longen uit.
Wil je snel, krachtig of extra diep uitademen, dan gebruik je ook de binnenste
tussenribspieren en de buikspieren.
● De binnenste tussenribspieren trekken je borstkas snel naar beneden.
● De buikspieren drukken tegen de darmen en lever, waardoor het middenrif
extra omhoog gaat en het longvolume maximaal verkleint.
2
Inademing:
● Borstholte wordt groter
● Longen worden opgerekt
● Er ontstaat een onderdruk
● Lucht stroomt naar binnen
Uitademing:
● Borstholte wordt kleiner
● Longen worden kleiner
● Er ontstaat een overdruk
● Lucht stroomt naar buiten
Klaplong: Lucht in de ruimte tussen borst en longvlies
Longvolumes:
VTC: Totale longcapaciteit
Vrest: Restvolume
Vvc: Vitale capaciteit
Vt: Ademvolume in rust
Op de bergtop adem je door je neus. → beter voor je longen.
Bloedvaatjes in de neusholte warmen de koude lucht op. Bovendien zit in de
opgewarmde lucht meer waterdamp dan in de koude. Dankzij je neus zijn je longen
beter beschermd tegen kou en uitdroging.
Suis je op een snowboard naar beneden, dan hebben je spieren veel energie nodig
om je evenwicht te bewaren.
Door de toegenomen verbranding in je spieren neemt de vraag naar zuurstof flink
toe. Je ademt sneller en dieper. Grote hoeveelheden lucht gaan nu via de neus en
de mondholte naar binnen.
Via de luchtpijp stroomt de ingeademde lucht naar de longen. Stevige
kraakbeenringen houden de luchtpijp open, zodat lucht er ongehinderd door kan. Bij
de longen vertakt de luchtpijp in twee grote zijtakken: de hoofdbronchiën. →
Steeds nauwere buizen, de bronchiën met kraakbeenringen en kleine bronchiën
zonder kraakbeenringen, leiden de lucht dieper de longen in.
Het slijmvlies op de wand van de luchtwegen maakt de ingeademde lucht niet alleen
vochtig en warm.
1
, Witte bloedcellen in de slijmlaag doden gevangen ziekteverwekkers, waarna
trilharen in het slijmvlies het vervuilde slijm afvoeren naar de keelholte.
Slijmvlies bevat, naast slijmbekercellen, trilhaarcellen. De fijne uitlopers van deze
cellen zijn de trilharen. De gezamenlijke activiteit beweegt het slijm, met de
vastgeplakte verontreinigingen, naar de keelholte. Daar slik je het slijm in.
Bacteriën die aan de witte bloedcellen zijn ontsnapt, sterven meestal in het
maagsap. Trilharen en maagsap maken deel uit van de niet-specifieke afweer.
Soms komen stukjes voedsel of grotere stofdeeltjes in je luchtpijp. Dat kunnen de
trilharen niet verwerken. Met een hoesten pers je de luchtpijp dan weer leeg.
In de neus warmt de ingeademde lucht op. De grote onderdelen van de
luchtwegen zijn verstevigd door kraakbeen. Slijmvliezen met trilhaarcellen en
witte bloedcellen maken de lucht schoon. Grotere deeltjes verwijder je door te
hoesten.
De spieren voor een rustige, ondiepe inademing zijn je middenrifspieren en
buitenste tussenribspieren. Het middenrif is een koepelvormige spier-peesplaat
tussen de borst- en buikholte.
● Trekken de spieren in het middenrif samen, dan beweegt het middenrif
omlaag en vergroot het longvolume.
● De buitenste tussenribspieren trekken de ribben naar voren en omhoog.
● Gaat de borstkas omhoog, dan volgen de longen deze beweging.
● Door het vergroten van het longvolume daalt de luchtdruk in de longen en
stroomt buitenlucht naar binnen toe: een inademing.
- Voor een extra diepe inademing zet je als belangrijkste hulpspieren de kleine
borstspier en bepaalde nekspieren aan het werk. Die trekken je borstkas
maximaal omhoog. Dat extra longvolume levert nog meer ingeademde lucht
op.
Voor een uitademing gaan de bewegingen in omgekeerde richting
● de middenrifspieren ontspannen en het middenrif veert weer omhoog.
● De borstkas zakt door de zwaartekracht naar beneden.
● Beide bewegingen verkleinen het longvolume en door de overdruk stroomt er
lucht de longen uit.
Wil je snel, krachtig of extra diep uitademen, dan gebruik je ook de binnenste
tussenribspieren en de buikspieren.
● De binnenste tussenribspieren trekken je borstkas snel naar beneden.
● De buikspieren drukken tegen de darmen en lever, waardoor het middenrif
extra omhoog gaat en het longvolume maximaal verkleint.
2
