Historische Context Duitsland 1918-1991
Opkomst nationaal socialisme en de tweede wereldoorlog (1918-1945)
De eerste wereldoorlog 1914-1918
● Na afloop van WOI wilden de Vs onderhandelen met Duitsland maar eisten ze eerst
democratische hervormingen in Duitsland.
● Duitse keizer treed op advies van de Duitse legerleiding af en er formeert zich een
parlementaire democratie de Republiek van Weimar (ondertekening in Weimar,
Berlijn is te onrustig dat moment).
● Deze nieuwe regering ondertekend het Verdrag van Versailles (Diktat genoemd in
DLD)
Verdrag van Versailles 1919
→ Alleinschuld
● Duitsland steunde Oostenrijk-Hongarije na aanslag op Kroonprins Frans-Ferdinand.
● Het agressieve Von Schlieffenplan had ertoe geleid dat neutraliteit België was
geschonden.
→ Hierdoor
● Herstelbetalingen (132 miljard goudmark)
● Teruggeven Grondgebied (Elzas-Lotharingen, Polen en kolonies)
● Verkleinen van leger (luchtmacht en vloot weg en max. 100.000 man)
● Demilitarisering Rijnland.
Dolkstootlegende
Politieke verdeeldheid in RvW
● Machtsstrijd tussen socialisten en communisten
● De SPD (Sozialdemokratische Partei Duitsland) wilde een parlementaire democratie.
● De KPD (Kommunistische Partei Duitsland) wilde alle politieke partijen afschaffen en
vervangen door Sovjets.
● Ook nationalisten en conservatieven wilden geen democratie, zij wilden weer één
sterke leider (zoals de keizer), terug naar een sterk Duitsland.
● Doordat de onrust zo groot was in Berlijn en omstreken moest zelfs het verdrag dat
deze democratie zou regelen ondertekend worden in Weimar.
Economische Crisis van 1923
, ● Door de teruggave van Elzas-Lotharingen viel een groot deel van de inkomsten weg.
Door de herstelbetalingen kon er niets worden geïnvesteerd in de eigen economie.
● Frankrijk en België bezetten Ruhrgebied (economisch centrum) om via de industrie
daar toch inkomsten te krijgen.
● Duitse regering roept op tot staking betaald wel door. Om deze lonen te betalen
worden de geldpersen aan gezet en wordt er meer geld gedrukt. Hierdoor ontstond
hyperinflatie → hierdoor economische crisis.
De stabiele jaren 1924-1929 (Dawes plan)
● Het werd snel duidelijk dat de
herstelbetalingen de hoofdoorzaak was
van het probleem.
● Charles Dawes kwam met een plan om
deze betalingen beter te laten verlopen.
Internationale crisis
● In 1929 stortte de beurs in New York in
(beurskrach of beurscrash)
Duitsland werd extra hard getroffen
vanwege de afhankelijkheid van AMerikaanse leningen
● Duitsland kwam dus in een economische, maar ook een politieke crisis terecht.
● Steeds groter gebrek aan vertrouwen in democratie en dus RvW.
● Niet democratische partijen zoals de KPD en de NSDAP profiteren van alle ellende
doordat er veel mensen op hen stemmen in deze crisistijd.
● Zij beloven een einde aan de democratie te maken.
Het succes van Hitler en de opkomst van de NSDAP
→ Succesfactoren:
● Redenaarstalent
● Groots opgezette propagandamachine
● paramilitair vertoon
● aansprekend politiek programma
→ Beloftes
● economisch herstel
● verwerpen Vrede van Versailles
● Sterk leiderschap einde TVW
● Strijd tegen tegenstanders als communisten en Joden.
Opkomst nationaal socialisme en de tweede wereldoorlog (1918-1945)
De eerste wereldoorlog 1914-1918
● Na afloop van WOI wilden de Vs onderhandelen met Duitsland maar eisten ze eerst
democratische hervormingen in Duitsland.
● Duitse keizer treed op advies van de Duitse legerleiding af en er formeert zich een
parlementaire democratie de Republiek van Weimar (ondertekening in Weimar,
Berlijn is te onrustig dat moment).
● Deze nieuwe regering ondertekend het Verdrag van Versailles (Diktat genoemd in
DLD)
Verdrag van Versailles 1919
→ Alleinschuld
● Duitsland steunde Oostenrijk-Hongarije na aanslag op Kroonprins Frans-Ferdinand.
● Het agressieve Von Schlieffenplan had ertoe geleid dat neutraliteit België was
geschonden.
→ Hierdoor
● Herstelbetalingen (132 miljard goudmark)
● Teruggeven Grondgebied (Elzas-Lotharingen, Polen en kolonies)
● Verkleinen van leger (luchtmacht en vloot weg en max. 100.000 man)
● Demilitarisering Rijnland.
Dolkstootlegende
Politieke verdeeldheid in RvW
● Machtsstrijd tussen socialisten en communisten
● De SPD (Sozialdemokratische Partei Duitsland) wilde een parlementaire democratie.
● De KPD (Kommunistische Partei Duitsland) wilde alle politieke partijen afschaffen en
vervangen door Sovjets.
● Ook nationalisten en conservatieven wilden geen democratie, zij wilden weer één
sterke leider (zoals de keizer), terug naar een sterk Duitsland.
● Doordat de onrust zo groot was in Berlijn en omstreken moest zelfs het verdrag dat
deze democratie zou regelen ondertekend worden in Weimar.
Economische Crisis van 1923
, ● Door de teruggave van Elzas-Lotharingen viel een groot deel van de inkomsten weg.
Door de herstelbetalingen kon er niets worden geïnvesteerd in de eigen economie.
● Frankrijk en België bezetten Ruhrgebied (economisch centrum) om via de industrie
daar toch inkomsten te krijgen.
● Duitse regering roept op tot staking betaald wel door. Om deze lonen te betalen
worden de geldpersen aan gezet en wordt er meer geld gedrukt. Hierdoor ontstond
hyperinflatie → hierdoor economische crisis.
De stabiele jaren 1924-1929 (Dawes plan)
● Het werd snel duidelijk dat de
herstelbetalingen de hoofdoorzaak was
van het probleem.
● Charles Dawes kwam met een plan om
deze betalingen beter te laten verlopen.
Internationale crisis
● In 1929 stortte de beurs in New York in
(beurskrach of beurscrash)
Duitsland werd extra hard getroffen
vanwege de afhankelijkheid van AMerikaanse leningen
● Duitsland kwam dus in een economische, maar ook een politieke crisis terecht.
● Steeds groter gebrek aan vertrouwen in democratie en dus RvW.
● Niet democratische partijen zoals de KPD en de NSDAP profiteren van alle ellende
doordat er veel mensen op hen stemmen in deze crisistijd.
● Zij beloven een einde aan de democratie te maken.
Het succes van Hitler en de opkomst van de NSDAP
→ Succesfactoren:
● Redenaarstalent
● Groots opgezette propagandamachine
● paramilitair vertoon
● aansprekend politiek programma
→ Beloftes
● economisch herstel
● verwerpen Vrede van Versailles
● Sterk leiderschap einde TVW
● Strijd tegen tegenstanders als communisten en Joden.
