Voorbereidend werk college 1
Opdracht: Zoek iets op (mag van alles zijn) wat je mooi vindt. Leg in eigen woorden uit wat je
erbij voelt en waarom je dit zo mooi vindt.
- De zonsondergang
- Waarom mooi?
- Mooie kleuren
- Bijzonder ->
o Natuursverschijnsel
o Gebeurt dagelijks, maar het is niet altijd mooi. Dit komt, omdat er soms te
veel wolken in de lucht zijn.
- Vooral mooi bij het strand
o Weerspiegeling zon in zee
o Twee natuursfactoren samen -> zon, strand
- Gevoel
o Romantisch gevoel
▪ Warme kleuren -> symbool van liefde is warmte
o Rustgevend gevoel
▪ Het voelt warm, als je er naar kijkt voel je je één met de natuur.
• je hoeft niet op mobiele apparaten te zitten om iets moois te
zien.
College 1
De centrale vragen in deze cursus
- Welke rol speelt esthetiek in communicatie (esthetische eigenschappen, processen,
ervaringen en evaluaties)
- Hoe kunnen we esthetiek aanwenden om communicatieve processen en doelen te
faciliteren?
Wat is natuurlijke schoonheid?
- Onze hersenen hebben niet ‘geleerd’ om bepaalde uiterlijkheden (kleuren, vormen,
geluiden, gevoelens, geuren) mooi te gaan vinden!
o Het is precies omgekeerd gegaan:
▪ De eigenschappen van de hersenen die maken dat dieren bepaalde dingen
‘mooi vinden’ bestonden allang vóór die uiterlijkheden ontstonden.
• Die dingen zijn naar onze smaak toe geëvolueerd.
1
,- Beauty is ‘in the brain’ of the beholder.
Wat is kunstmatige schoonheid?
- Schoonheid die gemaakt is
o een voorbeeld is het schilderij
‘De geboorte van Venus – Sandro Botticelli
- Een ander voorbeeld is een muziekstuk.
Voorbeelden van esthetiek in de communicatie
2
,Waarom zouden we esthetiek in de communicatie bestuderen?
- Donald Norman: “attractive things work better”
Waarom zouden we esthetiek in de communicatie bestuderen (2)?
Ethetiek
- Draagt bij aan of verbetert zelfs de “user experience” van artefacten
- Bevordert ons plezier en welzijn en (daarmee) onze gezondheid (voorziet in onze
psychologische behoeften).
- Zorgt voor intrinsieke motivatie om met artefacten aan de gang te gaan
- Maakt ons toleranter ten opzichte van designfouten
- Beïnvloedt onze attitudes en beslissingen. We hebben een voorkeur voor
dingen/mensen die we mooi vinden.
o “What is beautiful is good/trustworthy/usable”
(Tractinsky)
We bestuderen “artefacten” in communicatie
- Latijn: ars = 'kunst'; factum = 'gemaakt’ -> ‘kunstmatig’
- Artefact =
- “Designed object” (Tractinsky)
- Een opzettelijk vervaardigd (gebruiks)voorwerp (Van Dale)
3
, Wat is schoonheid, in 3 perspectieven?
1. Objectivistisch perspectief
- Schoonheid als ‘objectieve’ eigenschap van een object.
o Bijvoorbeeld: gestalt-principes (symmetrie, constrast, balans, gulden
snede, etc.)
2. Subjectivistisch perspectief
- De schoonheid als ‘subjectieve’ ervaring van de ontvanger.
o Het zit hem niet in het object, maar over wat iemand ergens van vindt.
▪ “Beauty is in the eye of the beholder”
▪ “Over smaak valt niet te twisten”
3. Interactionistisch perspectief
- Schoonheid ‘ontstaat’ in de interactie tussen objecteigenschappen en de cognitieve
en affectieve verwerking van dei eigenschappen door een persoon
Ons onderzoeksdomein: de empirische esthetiek
Wat is empirische esthetiek?
- The study of those mental processes that underlie disinterested evaluative experiences
that are anchored
- Wat gebeurd er in je hoofd wat de oorzaak is van jouw positieve of negatieve
evaluaties?
- Disinterested = “belangeloos”, dus niet gestuurd door ‘persoonlijk gewin/verlies’
- At the positive end by feelings that would accompany verbal expressions such as “Oh
wow” That’s wonderful! I love it!
- And at the negative end by “Oh yuck” That’s awful! I hate it!” (Palmer et al., 2013, p.79)
Ofwel:
- In de empirische esthetiek bestuderen onderzoekers wat mensen mooi of lelijk
vinden en waarom
- Descriptief: wat vinden we mooi?
- Niet normatief: wat zouden we mooi moeten vinden?
Wat volgende gedachten…
Esthetiek van een artefact kunnen we losjes omschrijven als:
- Bepaalde eigenschappen van een artefact die niet strikt het ‘doel’ ervan lijken te
dienen, maar die er ‘wel zijn’
4