Beschaving, Cultuur en Samenleving
Jaar 2
Inhoud
Samenvatting literatuur..........................................................................................................................2
Week 2:..............................................................................................................................................2
Week 3:..............................................................................................................................................3
Week 4: Marxism en Popular culture.................................................................................................5
Week 5: Culturele antropologie..........................................................................................................7
Week 6: Semiotiek en discours:..........................................................................................................8
Samenvatting Hoorcollege:...................................................................................................................11
Week 2: klassieke cultuurgeschiedenis.............................................................................................11
Week 3: Annales school, psychoanalyse...........................................................................................11
Week 4: Marxism en Popular culture...............................................................................................13
Week 5: Antropology........................................................................................................................14
Week 6: Semiotiek en Discours........................................................................................................14
Week 7: New cultural history: memory boom and historical representation...................................16
Week 8: history of the body.............................................................................................................16
Samenvatting Werkcollege:..................................................................................................................17
Week 2: Klassieke cultuurgeschiedenis............................................................................................17
Week 3: Annales school/Psychoanalyse...........................................................................................18
Week 4: Marxism and popular culture.............................................................................................19
Week 5: Antropologie.......................................................................................................................20
Week 6: semiotiek en discours.........................................................................................................21
Week 7:............................................................................................................................................23
Huiswerkopdrachten/Leesvragen:........................................................................................................25
Week 2:............................................................................................................................................25
Week 3:............................................................................................................................................25
Week 4: Marxism and popular studies.............................................................................................27
Week 5:............................................................................................................................................28
Week 6: Semiotiek en discours:........................................................................................................30
,Samenvatting literatuur.
Week 2:
Peter Burke – What is cultural history?
Introduction:
Het doel van dit boek is uit te leggen wat cultuurgeschiedenis is en wat cultuurhistorici doen door
gebruik te maken van een interne en een externe benadering. Cultuurgeschiedenis is een breed
begrip. Het gaat over verscheidene objecten en wordt bedreven door middel van verschillende
methoden die vaak ook per land verschillen.
1. The Great Tradition
Een geschiedenis van cultuurgeschiedenis die opgedeeld kan worden in 4 fases. De klassieke fase, de
‘social history of art’ fase, de ontdekking van de ‘history of popular culture’ en de ‘nieuwe
cultuurgeschiedenis’.
In de klassieke fase, de periode tussen 1800 en 1950, wordt door cultuurhistorici een ‘portrait of an
age’ geschreven. Cultuurhistorici zijn hierbij gefocust op geschiedenis van de klassieken als kunst,
literatuur, filosofie, wetenschap etc. Ze focussen zich op de connectie tussen wetenschappen en
proberen daarmee de ‘zeitgeist’ te vangen. Voorbeelden van klassieke cultuurhistorici zijn Huizinga
en Burckhardt.
Veel mensen buiten de academische wereld hadden toch veel invloed op cultuurgeschiedenis. Die
werd bedreven met behulp van culturele of perceptuele schema’s. Dit beeld werd vanuit Duitsland
door Europa overgenomen. Deze innovaties gebeurde door groepswerk, verschillende mensen die
samen een nieuwe stroming vormen.
In de vroege 1920s was het hoofdonderwerp ‘civilization’ en niet zozeer cultuur. Ook was de
ideeëngeschiedenis populairder binnen de academische geschiedkundebeoefening. De verspreiding
van intellectuelen en wetenschappers door onder andere de grote oorlogen is van grote invloed
geweest op de ontwikkeling van cultuurgeschiedenis. Hierdoor kwam de nadruk meer op cultuur in
plaats van ‘civilization’ te liggen.
Vanaf 1960 begon populaire cultuur of volkskultur ook bestudeerd te worden door academische
historici. Hieruit vloeide ook de ‘annales’ stroming uit voort. Het ontstaan voor de fascinatie voor
populaire cultuur heeft twee oorzaken. Een interne en een externe. Mensen die aan
cultuurgeschiedenis doen zien een reactie op eerdere geschiedschrijfstromingen en zien siginificant
verschil met die andere stromingen. Van buitenaf is het grote plaatje duidelijker, de stroming ging
ook samen met een toegenomen interesse voor cultuurstudies etc.
Anna Green- Cultural History
Introduction:
Een definitie van cultuur lijkt moeilijk te geven. Het is enorm breed. Ook is er sprake van dualisme
tussen de mentale wereld van ideeen en symbolische uitdrukking en sociale en materiele context.
Tussen de materiele(marxistische) en symbolische(poststructuralistische) interpretaties zijn vaak
discussies.
Cultuurgeschiedenis wordt gekenmerkt door: een focus op menselijke subjectiviteit en creatieve
dimensies van de menselijke blik. Daarnaast is er een holistische aanpak die verenigende structuren
, en systemen blootlegt en verbind. Tot slot is er de verklarende methode die historici ter verklaring
gebruiken.
1. Zeitgeist and Hermeneutics
Bij het ontstaan van de academische geschiedenis was meteen sprake van een scheiding tussen
politieke en culturele geschiedenis. Politieke geschiedenis draaide om onpartijdig onderzoek met een
afkeer van theorie. Culturele geschiedenis draaide om aan de ene kant descriptieve zaken van het
dagelijks leven en folklore. En aan de andere kant om beschaving door de ogen van geschreven of
gemaakte kunst door grote denkers en artiesten.
Jacob Burckhardt was een Zwitsers cultuurhistoricus die The civilization of the renaissance in Italy
schreef. Het doel van een cultuurhistoricus was volgens hem te zoeken naar het constante en
karakteristieke in de waarden en normen van een bepaalde gemeenschap. Ook had hij oog voor
menselijke subjectiviteit.
Een andere cultuurhistoricus was Wilhelm Dilthey. Zijn doel was te verstehen en de kern van
menselijke actie te begrijpen. Ook hij zag in dat de historicus niet objectief kon zijn en duidde dit
door de hermeneutische cirkel waarin woorden, tekst, schrijver en genre in een bepaalde verhouding
tot elkaar staan. Ook de historicus heeft plaats in deze cirkel en heeft dus een bepaalde houding tov
de tekst.
Huizinga- Herfstij der Middeleeuwen:
1. How did you experience this text?
2. Have a look at green’s three characteristiscs and see if, and in which way, you detect them in
that chapter?
3. Think about a source.
Week 3:
Anna Green – Cultural History
2. Mentalités and the Unconscious
Een stroming die op zoek gaat naar het on(der)bewuste in menselijke actie en gedachte is de annales
stroming. Opgericht door Bloch en Febvre. Zij wijzen de focus op individuele ideeën af en zoeken
naar collectieve geschiedenis van de hele gemeenschap. Om deze te vangen maken zij gebruik van
verwante disciplines als antropologie, sociologie, psychologie, geografie etc.
In de annales stroming is veel plek voor het begrip mentalité. Febvre definieert dit als het ‘mentale
gereedschap’ dat door mensen gebruikt wordt om zin te geven aan de wereld om hun heen. Deze
zijn niet universeel en hier zit geen continue of logisch proces achter. De geschiedenis van mentaliteit
heeft drie aspecten: collectieve houdingen zijn belangrijker dan individuele, focus op onuitgesproken
of onbewuste aannames of waarneming in plaats van bewuste en tot slot wordt gepoogd de
onderliggende structuren van overtuiging proberen te begrijpen.
Bloch schrijft over het culturele fenomeen van de koning’s helende aanraking. En Fevre over de
manier waarop christendom doordrong tot elk aspect van alledaagse leven in de 16 e eeuw. In de tijd
na deze mannen is er continuïteit, er wordt nog steeds gefocust op tijden voor 1789, en verandering,
de studie gaat minder over mentalités en meer over statistische analyse van sociale en economische
data.
Jaar 2
Inhoud
Samenvatting literatuur..........................................................................................................................2
Week 2:..............................................................................................................................................2
Week 3:..............................................................................................................................................3
Week 4: Marxism en Popular culture.................................................................................................5
Week 5: Culturele antropologie..........................................................................................................7
Week 6: Semiotiek en discours:..........................................................................................................8
Samenvatting Hoorcollege:...................................................................................................................11
Week 2: klassieke cultuurgeschiedenis.............................................................................................11
Week 3: Annales school, psychoanalyse...........................................................................................11
Week 4: Marxism en Popular culture...............................................................................................13
Week 5: Antropology........................................................................................................................14
Week 6: Semiotiek en Discours........................................................................................................14
Week 7: New cultural history: memory boom and historical representation...................................16
Week 8: history of the body.............................................................................................................16
Samenvatting Werkcollege:..................................................................................................................17
Week 2: Klassieke cultuurgeschiedenis............................................................................................17
Week 3: Annales school/Psychoanalyse...........................................................................................18
Week 4: Marxism and popular culture.............................................................................................19
Week 5: Antropologie.......................................................................................................................20
Week 6: semiotiek en discours.........................................................................................................21
Week 7:............................................................................................................................................23
Huiswerkopdrachten/Leesvragen:........................................................................................................25
Week 2:............................................................................................................................................25
Week 3:............................................................................................................................................25
Week 4: Marxism and popular studies.............................................................................................27
Week 5:............................................................................................................................................28
Week 6: Semiotiek en discours:........................................................................................................30
,Samenvatting literatuur.
Week 2:
Peter Burke – What is cultural history?
Introduction:
Het doel van dit boek is uit te leggen wat cultuurgeschiedenis is en wat cultuurhistorici doen door
gebruik te maken van een interne en een externe benadering. Cultuurgeschiedenis is een breed
begrip. Het gaat over verscheidene objecten en wordt bedreven door middel van verschillende
methoden die vaak ook per land verschillen.
1. The Great Tradition
Een geschiedenis van cultuurgeschiedenis die opgedeeld kan worden in 4 fases. De klassieke fase, de
‘social history of art’ fase, de ontdekking van de ‘history of popular culture’ en de ‘nieuwe
cultuurgeschiedenis’.
In de klassieke fase, de periode tussen 1800 en 1950, wordt door cultuurhistorici een ‘portrait of an
age’ geschreven. Cultuurhistorici zijn hierbij gefocust op geschiedenis van de klassieken als kunst,
literatuur, filosofie, wetenschap etc. Ze focussen zich op de connectie tussen wetenschappen en
proberen daarmee de ‘zeitgeist’ te vangen. Voorbeelden van klassieke cultuurhistorici zijn Huizinga
en Burckhardt.
Veel mensen buiten de academische wereld hadden toch veel invloed op cultuurgeschiedenis. Die
werd bedreven met behulp van culturele of perceptuele schema’s. Dit beeld werd vanuit Duitsland
door Europa overgenomen. Deze innovaties gebeurde door groepswerk, verschillende mensen die
samen een nieuwe stroming vormen.
In de vroege 1920s was het hoofdonderwerp ‘civilization’ en niet zozeer cultuur. Ook was de
ideeëngeschiedenis populairder binnen de academische geschiedkundebeoefening. De verspreiding
van intellectuelen en wetenschappers door onder andere de grote oorlogen is van grote invloed
geweest op de ontwikkeling van cultuurgeschiedenis. Hierdoor kwam de nadruk meer op cultuur in
plaats van ‘civilization’ te liggen.
Vanaf 1960 begon populaire cultuur of volkskultur ook bestudeerd te worden door academische
historici. Hieruit vloeide ook de ‘annales’ stroming uit voort. Het ontstaan voor de fascinatie voor
populaire cultuur heeft twee oorzaken. Een interne en een externe. Mensen die aan
cultuurgeschiedenis doen zien een reactie op eerdere geschiedschrijfstromingen en zien siginificant
verschil met die andere stromingen. Van buitenaf is het grote plaatje duidelijker, de stroming ging
ook samen met een toegenomen interesse voor cultuurstudies etc.
Anna Green- Cultural History
Introduction:
Een definitie van cultuur lijkt moeilijk te geven. Het is enorm breed. Ook is er sprake van dualisme
tussen de mentale wereld van ideeen en symbolische uitdrukking en sociale en materiele context.
Tussen de materiele(marxistische) en symbolische(poststructuralistische) interpretaties zijn vaak
discussies.
Cultuurgeschiedenis wordt gekenmerkt door: een focus op menselijke subjectiviteit en creatieve
dimensies van de menselijke blik. Daarnaast is er een holistische aanpak die verenigende structuren
, en systemen blootlegt en verbind. Tot slot is er de verklarende methode die historici ter verklaring
gebruiken.
1. Zeitgeist and Hermeneutics
Bij het ontstaan van de academische geschiedenis was meteen sprake van een scheiding tussen
politieke en culturele geschiedenis. Politieke geschiedenis draaide om onpartijdig onderzoek met een
afkeer van theorie. Culturele geschiedenis draaide om aan de ene kant descriptieve zaken van het
dagelijks leven en folklore. En aan de andere kant om beschaving door de ogen van geschreven of
gemaakte kunst door grote denkers en artiesten.
Jacob Burckhardt was een Zwitsers cultuurhistoricus die The civilization of the renaissance in Italy
schreef. Het doel van een cultuurhistoricus was volgens hem te zoeken naar het constante en
karakteristieke in de waarden en normen van een bepaalde gemeenschap. Ook had hij oog voor
menselijke subjectiviteit.
Een andere cultuurhistoricus was Wilhelm Dilthey. Zijn doel was te verstehen en de kern van
menselijke actie te begrijpen. Ook hij zag in dat de historicus niet objectief kon zijn en duidde dit
door de hermeneutische cirkel waarin woorden, tekst, schrijver en genre in een bepaalde verhouding
tot elkaar staan. Ook de historicus heeft plaats in deze cirkel en heeft dus een bepaalde houding tov
de tekst.
Huizinga- Herfstij der Middeleeuwen:
1. How did you experience this text?
2. Have a look at green’s three characteristiscs and see if, and in which way, you detect them in
that chapter?
3. Think about a source.
Week 3:
Anna Green – Cultural History
2. Mentalités and the Unconscious
Een stroming die op zoek gaat naar het on(der)bewuste in menselijke actie en gedachte is de annales
stroming. Opgericht door Bloch en Febvre. Zij wijzen de focus op individuele ideeën af en zoeken
naar collectieve geschiedenis van de hele gemeenschap. Om deze te vangen maken zij gebruik van
verwante disciplines als antropologie, sociologie, psychologie, geografie etc.
In de annales stroming is veel plek voor het begrip mentalité. Febvre definieert dit als het ‘mentale
gereedschap’ dat door mensen gebruikt wordt om zin te geven aan de wereld om hun heen. Deze
zijn niet universeel en hier zit geen continue of logisch proces achter. De geschiedenis van mentaliteit
heeft drie aspecten: collectieve houdingen zijn belangrijker dan individuele, focus op onuitgesproken
of onbewuste aannames of waarneming in plaats van bewuste en tot slot wordt gepoogd de
onderliggende structuren van overtuiging proberen te begrijpen.
Bloch schrijft over het culturele fenomeen van de koning’s helende aanraking. En Fevre over de
manier waarop christendom doordrong tot elk aspect van alledaagse leven in de 16 e eeuw. In de tijd
na deze mannen is er continuïteit, er wordt nog steeds gefocust op tijden voor 1789, en verandering,
de studie gaat minder over mentalités en meer over statistische analyse van sociale en economische
data.
