Samenvatting Geschiedenis, burgers in de lage landen

De opkomst van handel en ambacht die de basis legde voor het herleven van een agrarische-
urbane samenleving
Dankzij de vruchtbare grond was de graanopbrengst in Vlaanderen hoog. De vraag naar voedsel nam
toe. De agrarische productie groeide door ontginningen, impolderingen en een betere ploeg. De
grond werd intensiever gebruikt. Hierdoor steeg de bevolkingsgroei. Door de toename van de
voedselproductie kon een deel van de bevolking zich richten op ambacht. Zij vestigde zich op een
plek met een regionale marktfunctie. Boeren kwamen hun overschotten verhandelen tegen
nijverheidsproducten. Er werd weer geld gebruikt. Er ontstond een monetaire economie. Ook nam
de verstedelijking toe. Horigen die naar de stad trokken werden beschermd. Naar een jaar werden
het burgers. Dat was goed voor de groei van de stad en de belastingsinkomsten van de adel. Om
leegloop op het platteland te voorkomen werden de plichten van de horigen verminderd. Priviliges
werden vastgelegd in stadsrechten.

De opkomst van stedelijke burgerij en de toenemende zelfstandigheid van steden.
Atrecht lag in een vruchtbaar gebied. Wegen die gebouwd waren door de Romeinen waren nog
intact. Via de rivieren de Scarpe en de Schelde was er een goede verbinding met het noorden van
Vlaanderen. De stad had textielnijverheid en stimuleerde de komst van aspirant-poorters. Inwoners
streefde naar doelen voor de Bonum Commune. De inwoners betaalde jaarlijks als gemeenschap een
bedrag aan de graaf. Inwoners richtte zich op bestuurlijk en rechterlijke macht. De graaf benoemde
schepen, zij vormde een rechtbank. Atrecht was een belangrijke regionale markt. In de
textielnijverheid werden innovatie toegepast. De Atrechtse parmentiers organiseerden zich in gilden.
Ze vulden elkaar economisch aan. Dit bevorderde de nijverheid en de handel. Er kwamen regels voor
de veiligheid van handelaren in Atrecht. De Atrechste handelaren gingen al snel deelnemen aan de
interregionale markt. Ze hadden vrije toegang tot steden in het Heilige Roomse rijk. Er werd met
steeds meer landen gehandeld. Handelaren organiseerden zich in koopliedengilden. Een aantal van
deze sloten een verbond om elkaar te steunen, de Hanze. Om handel makkelijker te maken, werd er
gebruik gemaakt van wisselbrieven. Handelaren leenden geld uit aan edelen met geldgebrek.
Atrecht, met zijn vele rijke handelaren, was daarom de belangrijkste financiële markt van
Vlaanderen.

Macht in de stad (brugge)
In de steden waren grote sociale verschillen. Het patriciaat waren de rijke. Zij beheerste de handel en
de nijverheid. Het gemeen zijn de rest van de burgers. Schepenen werden gekozen uit het patriciaat.
Het gemeen had hogere belastingen en straffen. Ze kwamen vaak in opstand. De graaf moest hier
vaak aan toegeven. De schepenen werden voortaan jaarlijks vervangen, na een tijdje werden de
schepenen ook uit het gemeen verkozen. Dit werd snel teruggedraaid. Wanneer de graaf geld tekort
had gaf hij toe aan het gemeen en werd de macht van het patriciaat beperkt.

Guldensporenslag
De guldensporenslag had verschillende redenen: Filips 4 van Frankrijk wilde de macht van de adel
verminderen en eiste gehoorzaamheid van de graaf. Ook wilde hij dat Vlaanderen zijn kant koos bij
het conflict met Engeland. Dit kon Vlaanderen niet doen ivm de handel. De interne strijd tussen het
gemeen en het patriciaat was het derde probleem. De Fransen probeerde Brugge te bezetten, maar
ze verloren. Door deze strijd nam de macht van het patriciaat af. Maar deze macht werd snel
hersteld, met onverwachtse steun van de Vlaamse graaf.